"RAG" (Contén)

PERSOEIRO

Nobre galega, da familia dos condes de Deza, sobriña de santa Ilduara e tía de san Rosendo. Sendo nova casou con Ordoño II, Rei de Galicia entre os anos 910-914 e logo de León, quen non tardaría en repudiala. Daquela, Aragonta retirouse ao mosteiro de Salceda de Caselas, onde levou unha vida relixiosa e edificante, baixo a dirección espiritual do seu parente, santo Hermenexildo. Antes de morrer envioulle un recado ao seu sobriño san Rosendo coa fin de que acudise ao mosterio para axudala a pasar o tránsito da morte pero, segundo a lenda, xa non tivo tempo a chegar: cando estaba preto da Franqueira escoitou unhas voces celestiais que cantaban o Gloria; con este aviso divino san Rosendo decatouse de que a súa tía acababa de morrer. O culto de santa Aragonta, centrado na zona do Baixo Miño, foi especialmente mantido pola orde bieita, non obstante non figura no santoral.

RIOS

Río do Brasil, afluente do Tocantíns pola ribeira esquerda (2.640 km). Nace na serra de Caiapó, no estado de Goiás. Os seus aluvións son diamantíferos e auríferos.

GALICIA

Profesor, crítico literario, articulista e tradutor. Licenciado en Filoloxía Inglesa pola Universidade de Santiago de Compostela. Forma parte do equipo da revista Ler e leva a sección de poesía do suplemento literario do xornal O Correo Galego. Dentro da actividade musical, sobrancea como cofundador do grupo de canción belixerante Voces Ceibes co que chegou a gravar diversos discos. Como poeta publicou Paisaxe de Glasgow (1978), Ás veces en domingo abonda coa tenrura (1980), Poemas pra Ana Andrea (1982), Xuvia (1983), Caleidoscopio (1988), Oficio de ollar (1992), Camo Santo (1994), O gato branco (1995), Novos poemas para Ana Andrea (1991) e Billarda (1999); e como novelista, Agora xa foi (2000). A súa obra está presente nas antoloxías Escolma da poesía galega (1984), Poesía gallega de hoy (1990) e Fin de un milenio (1991). Como tradutor verteu ao galego...

MUNICIPIOS

Municipio do territorio de Gipuzkoa, no País Vasco, bañado polo río Urumea (3.178 h [1996]). En 1987 segregouse de Donostia, capital do territorio e cidade coa que mantén estreitos vínculos funcionais.

1. Óso curto de seis caras que monta sobre o calcañar e que forma a parte superior do tarso. Articula, nos vertebrados amniotas, os ósos do pé (calcañar) cos da perna (tibia e peroné).

2. 1. Elemento decorativo en forma de disco ou doa. Nas ordes arquitectónicas clásicas, o astrágalo ocupa a posición inmediatamente inferior ao capitel e alterna semiesferas e discos de canto. Forma parte do fuste.

   2. Calquera moldura situada na parte superior do fuste.

3. Anel que rodea o canón dunha arma cerca da boca.

4. Moldura convexa semicircular (máis comunmente chamada mediacana) ou de tres cuartos de círculo.

5. Diversión consistente en lanzar ao aire un astrágalo, normalmente dun pequeno mamífero, mentres se fan certas combinacións coas outras; entra tamén nas regras do xogo o lado en que caía a peza lanzada ao aire. Cos anos, as pezas pasaron a ser plásticas e máis estilizadas, aínda que segue a xogarse ao xeito tradicional. Xa na Antigüidade grega e romana existía este xogo, aínda que o astrágalo era só de cordeiro, tal e como aparece representado nas pinturas de vasos e nos murais pompeianos.

1. Corredor que hai na entrada das casas.

2. Entrada da porta das pallozas do Cebreiro.

3. Pavimento do chan das pallozas.

4. Amplitude dunha dependencia.

1. Atravesarse algo na gorxa obstruíndoa.

2. Resultar algo ou alguén difícil ou antipático.

PERSOEIRO

Infanta portuguesa e Raíña de España. Filla de Xoán V de Portugal e de María Ana. Casou en 1729 co futuro Rei Fernando Vl. Ilustrada e amante da música, foi protectora do tenor Farinelli. Fundou en 1757 a institución relixiosa das Descalzas Reales de Madrid, onde está enterrada.