"Dal" (Contén)

PERSOEIRO

Actriz cinematográfica e cantante. Coñecida como Imperio Argentina, actuou no teatro de variedades por América do Sur e España. Debutou no cine con La hermana San Sulpicio (1927), e destacou polos seus papeis en comedias ou en películas folclóricas ambientadas en Andalucía, como Morena Clara (1936) ou Carmen, la de Triana (1938). Recibiu o Premio Goya en recoñecemento á súa carreira cinematográfica (1989).

GALICIA

Político e xurista. Formou parte da milicia nacional. A súa andaina política comezou no progresismo, e pasou por diferentes tendencias como o autoritarismo (1868), o carlismo (1870) e o absolutismo. Foi deputado en numerosas ocasións entre 1844 e 1872 e ministro da Gobernación (1856-1857). Defendeu a necesidade dunha lei do funcionariado, o dereito da Igrexa a administrar os seus bens, e redactou a Lei da Imprenta (1857).

1. Relativo ou pertencente a un nodo ou a un nódulo.

2. Cada un dos dous planos, perpendiculares ao eixe óptico dun sistema óptico, trazados polos seus puntos nodais. O plano nodal obxecto éo no punto nodal obxecto, e o plano nodal imaxe éo no punto nodal imaxe.

3. Cada un dos dous puntos dun sistema óptico, situado sobre o seu eixe óptico, en que o aumento angular vale 1. É dicir, que un raio que incide no punto nodal obxecto dá lugar a un raio paralelo que procede do punto nodal imaxe.

1. Escrava que estaba ao servizo das mulleres dos soldados turcos e que exercía de concubina.

2. Concubina do harén.

3. Muller fermosa e sensual.

1. Relativo ou pertencente ás orquidais.

2. Planta da orde das orquidais.

3. Orde de plantas, da clase das monocotiledóneas, que presenta flores xinandras. Esta orde inclúe só a familia das orquidáceas.

1. Relativo ou pertencente ás osmundais.

2. Fento da orde das osmundais.

3. Orde de fentos, da subclase dos leptosporanxiados, que consta unicamente da familia das osmundáceas.

MONTAÑA

Aliñación montañosa situada entre os concellos de Friol, Outeiro de Rei e Begonte. A súa máxima altitude atópase no monte Cordal con 739 m de altitude.

1. Parte superior da cavidade bucal e inferior da cavidade nasal. Está constituído por unha parte ósea e por unha parte branda que representa unha válvula destinada a interceptar a comunicación entre a farinxe e a fosa nasal posterior.

2. Parte da bóveda superior da cavidade bucal que intervén na articulación dos sons. Segundo as necesidades clasificatorias de cada sistema fonético, distínguese entre prepadal, padal medio e pospadal.

3. Gusto e sabor que se percibe da comida ou da bebida.

4. Capacidade para apreciar e distinguir os sabores.

1. Grupo de aves, da familia dos paséridos, de pequeno tamaño (duns 10 ou 15 cm de lonxitude, incluída a cola), de forma robusta con pico cónico, curto e robusto, algo convexo; ás anchas e curtas, cola mediana e cadrada. A súa plumaxe presenta distintos tons de marrón con manchas negras e rubias. Son paxaros moi sociais e aniñan en colonias, os seus niños atópanse en árbores ou tamén en buracos. Aliméntanse de grans, insectos ou herbas. Existen varias especies en Europa, África e Asia.

2. Gorrión que mide uns 18 cm. A femia presenta a mesma plumaxe ca o macho pero con cores máis intensas. Ten unha presenza moi rara en Galicia, xa que se trata dunha ave propia da alta montaña.

3. Gorrión que habita en rochas ou canteiras mide uns 14 cm e é de color castaña cunha mancha amarela no papo. Non se pode diferenciar o macho da femia, xa que os dous presentan a mesma coloración. É unha especie pouco abundante en Galicia.

4. Ave en que a femia presenta unha plumaxe de color parda coa parte ventral máis clara ca a dorsal, mentres que o macho ten manchas negras no papo, peito agrisado e ás pardas con pintas escuras. Poñen de 3 a 6 ovos que teñen un período de incubación de dúas semanas. O seu hábitat normal é Europa, N de África e gran parte de Asia. É moi coñecida pola súa forma de vida, pois é un típico habitante do medio urbano. OBS: Tamén se denomina gorrión e pardao.

5. Gorrión que presenta unha pequena mancha escura preto do tímpano. Os dous sexos presentan a mesma coloración e son aves que viven unicamente no campo.

GALICIA

Militar. En 1806 chegou a Bos Aires e integrouse no Tercio de Gallegos. Levou a cabo unha brillante carrera militar e participou nas loitas independentistas, entre outras, nas batallas de Las Piedras (1812) e Tucumán (1812). Loitou no Alto Perú e participou na ocupación de Lima, nas campañas de Río de la Plata e de Colombia. Foi gobernador dos departamentos de Arequipa, Cuzco e Puno.

GALICIA

Químico. Realizou o doutoramento en xeoquímica en Zúric. Foi profesor da Facultade de Ciencias da Universidade de Santiago de Compostela, presidente da área de xeoloxía e minaría do Seminario de Estudos Galegos e director da revista Cuadernos do Laboratorio Xeolóxico de Laxe. Participou na creación do Laboratorio de Xeoquímica da Universidade de Santiago de Compostela (1933) -o primeiro de España-, e foi fundador e director do Instituto Xeolóxico de Laxe (1940). Interesouse principalmente polo estudo da xeoquímica de Galicia e publicou numerosos traballos sobre mineraloxía e química de minerais, sobre o estudo dos minerais das zonas areosas das costas de Galicia, a xeoquímica de rochas volcánicas, plutónicas e metamórficas, a cartografía xeolóxica, a estratigrafía e os granitos. Das súas obras destacan Quimismo de las manifestaciones magmáticas cenozoicas de la Península Ibérica (1935), El conocimiento geológico de Galicia (1958) e Mapa petrográfico estrutural...

GALICIA

Profesor. Foi catedrático da Universidade de Santiago de Compostela, arquiveiro no Arquivo Rexional de Galicia, onde organizou e catalogou a serie de mosteiros, e director do Arquivo e da Biblioteca da Universidade de Santiago de Compostela (1952-1965). Colaborou con C. Pérez Bustamante en Notas de arqueología prehistórica galaica. Los dólmenes de Dombate y la Gándara (1924) e escribiu Los solariegos o juniores: aportación al estudo de las clases sociales en León y Castilla durante la Edad Media (1928) e Marcial en la perceptiva de Baltasar Gracián (1930).

GALICIA

Escultor. Artista autodidacta, realizou cruceiros, figuras relixiosas e profanas, nus, fontes, escudos, construcións e figuras móbiles. A súa obra, caracterizada pola forza expresiva, con influencia do románico galego, está espallada por España, Europa e América.