"To" (Contén)

MONTES

Monte da parroquia e concello de Castro Caldelas, de 832 m de altitude.

PERSOEIRO

Político castelán, marqués da Vega de Armijo e vizconde de Bobadilla. Foi Secretario das Cortes constituíntes xurdidas da Revolución de 1854. Deputado por Córdoba (1855), afiliouse á Unión Liberal de O’Donnell. Foi Gobernador de Madrid (1858-1860), vicepresidente das Cortes (1861), Ministro de Fomento (1861) e de Gobernación, embaixador en Francia, Ministro de Estado nos gobernos de Sagasta e vicepresidente do Consello Liberal.

PERSOEIRO

Político vasco. Licenciado en Dereito, presidiu as xuventudes de Acción Católica de Bizkaia. O 14 de abril de 1931, día da proclamación da Segunda República Española, xunto cun grupo de correlixionarios, proclamou a República Vasca, sen repercusión ningunha. Foi deputado das tres lexislaturas da Segunda República, e como alcalde de Getxo presidiu a comisión designada para estruturar o Estatuto de Lizarra. Reflectiu o seu ideario no libro Entre la libertad y la revolución 1930-1935 (1935). Aprobado o Estatuto de Autonomía de Euskadi o 1 de outubro de 1937, foi elixido lehendakari o 7 do mesmo mes. En agosto de 1937 instalouse coa delegación vasca en Barcelona, e en xaneiro de 1939 trasladouse co seu goberno a París. A Segunda Guerra Mundial sorprendeuno no norte de Francia, fuxindo a América nunha peripecia que contou en De Guernica a Nueva York, pasando por Berlín (1943). Regresou a París no 1945, antes de rematar a Segunda Guerra Mundial, onde reorganizou o goberno...

GALICIA

Cóengo compostelán, Xuíz Eclesiástico e Visitador Xeral do Arcebispado. Escribiu Breve tratado de la Teología moral (1661). Domingo Manero, licenciado en Teoloxía e capelán do Real Hospital de Santiago, recompilou a súa obra nun volume titulado Definiciones morales muy útiles y provechosas para confesores y penitentes.

PERSOEIRO

Eclesiástico, xu-rista e humanista, doutor en Dereito. Foi embaixador en Viena, auditor da Rota, diplomático en Inglaterra (1555), Alemaña (1558) e Sicilia (1559). Tamén foi nomeado Bispo de Alifano, en Nápoles (1577) e de Lleida (1561), e Arcebispo de Tarragona (1577-1586). Bibliófilo, apaixonado polos manuscritos gregos, conseguiu reunir unha das bibliotecas privadas máis importantes da época, cun catálogo que se considera o primeiro impreso en Europa (1586). Carteouse en latín, pero tamén en grego, catalán e castelán cos humanistas do seu tempo. Destacou no estudo das fontes do dereito romano, Emendationum et opinionum libri quattuor (1543), e aplicou por vez primeira ao estudo do dereito canónico o método histórico-xurídico: De emendatione Gratiani Dialogui (1587). Promoveu o interese pola arqueoloxía. Parte da súa produción foi recompilada nunhas Opera Omnia de oito volumes que foron publicadas no 1775.

PERSOEIRO

Escritor. Publicou o poema “Os meus lurciños” (1908), onde se ve a influencia de Curros, o poemario Frangullas (1910), conxunto de fábulas e poemas onde mestura a poesía de circunstancia e os seus sentimentos de saudade pola terra e pola mocidade perdida, con versións galegas de poemas de autores clásicos como Cervantes, Calderón ou Manrique. En 1910 en Acción Gallega e na Ilustración Gallega no 1912, publica o relato Cáneba fallida. Tamén en 1912 publicou Amar y sufrir, obra en prosa e verso prologada por Ramiro Vieira Durán. O seu libro Bágoas conxeladas (1916), reúne un conxunto de poemas en lembranza da morte da súa muller. No 1927 sacou do prelo o poemario Facetas, versos en galego e castelán.

PERSOEIRO

Trobador galego de mediados do século XIII. Membro da pequena nobreza, participou na conquista de Sevilla (1248) e estivo vencellado á Corte de Fernando III o Santo e ao seu ambiente literario, contactando con outros trobadores galego-portugueses como Bernal de Bonaval, Estevan Faian, Johan Garcia de Guilhade, Johan Soarez Coelho, Pero da Ponte, Pero Garcia Burgalês e Vasco Perez Pardal. Da súa produción poética chegaron ata nós trece composicións, todas elas transmitidas polo Cancioneiro da Biblioteca Nacional e polo Cancioneiro da Vaticana. Considerando a información que proporcionan as rúbricas atributivas dos cancioneiros e mais a Tavola Colocciana, cabería a posibilidade de que unha desas cantigas, “Don Estêvão, eu eiri comi”, fose da autoría de Men Rodriguez Tenoiro. A decimocuarta composición, “Don Estêvão achei noutro dia”, debe adxudicarse máis ben a este último trobador. Todas as cantigas de Vuitoron pertencen ao xénero escarnino: oito...

PERSOEIRO

Rei longobardo (749). Reemprendeu a política conquistadora de Liutprand e puxo fin á dominación bizantina da Italia setentrional ocupando Rávena. O Papa Estevo II procurou a axuda de Pipino o Breve, que derrotou a Aistolfo obrigándoo a ceder ao pontífice as súas conquistas.

ESPA¥A

Concello da provincia de Lleida situado sobre os terrazas do Segre (4.925 h [1996]). A agricultura é a principal actividade: oliveiras, viñas, arroz, árbores froiteiras e cereais. Xacementos do principio da Idade de ferro, ibéricos, romanos e musulmáns.

PERSOEIRO

Poetisa rusa que asinaba baixo o pseudónimo Bella Akhatovna Akhmadulina. A súa poesía é de ton intimista, garda certas relacións co acmeísmo, pero cre na relación entre o artista e o home da rúa. Da súa obra cómpre destacar Struna (Corda, 1962), o seu primeiro libro, Uroki muzyki (Leccións de música, 1969), Stikhi (Poesías, 1975) e Sni o Grusii (Soños de Xeorxia).