"An" (Contén)

1. Poñer da cor do azafrán.

2. Condimentar a comida facendo uso de azafrán.

3. Cociñar con pouco xeito.

PERSOEIRO

Político e escritor. Membro dunha familia da burguesía acomodada, estudiou Dereito nas universidades de Madrid e Zaragoza, doutorándose en 1900. Foi funcionario da Dirección Xeral de Rexistros e Notariado, e exerceu os cargos de secretario do Instituto de Dereito Comparado e secretario do Ateneo de Madrid, do que foi Presidente en 1930. Militante no reformismo de Melquíades Álvarez, pasou ás filas do republicanismo e fundou Acción Republicana en 1925. Opúxose á ditadura de Primo de Rivera e despois da caída deste, asinou o Pacto de San Sebastián (17.8.1930). Membro do Comité Revolucionario de 1930 ao proclamarse a República (14.4.1931) formou parte do goberno provisional como ministro de Guerra. En outubro de 1931 foi nomeado Xefe de Goberno pero mantivo a carteira de Guerra. O bienio azañista (outubro 1931-setembro 1933) caracterizado polo reformismo (reorganización do exército, disposicións relativas ao culto e ao clero, estatutos de autonomía, reforma agraria, etc) respondeu basicamente...

1. Dar un paso de tamaño maior que o habitual.

2. Camiñar dando grandes pasos.

PERSOEIRO

Político afrancesado. Duque de Santa Fe. Foi nomeado ministro de Guerra por Carlos IV (1793), vicerrei de Nova España (1798-1800) e ministro de Facenda de Fernando VII (1808). Participou na Xunta suprema de goberno mentres Fernando VII estaba en Baiona, onde foi designado Presidente da Asemblea de Notables que promulgou o Estatuto de Baiona, base legal da nova monarquía de Xosé I e, posteriormente, foi un dos ministros máis representativos do goberno deste monarca.

PERSOEIRO

Profesor universitario e crítico. Destacado investigador no mundo da Filoloxía, da Lingüística e da Crítica Literaria. Profesor da Universidade do Estado de Rio de Janeiro e da Universidade Federal -en calidade de docente de Literatura Portuguesa e Brasileira-, acudiu como profesor visitante a algunhas universidades de prestixio, como as de Colonia (1968) e Coimbra (1972).
O seu campo de estudo é moi amplo, tanto en temas (lingua, literatura, crítica literaria) como en épocas (desde a Idade Media ata o Modernismo). Como libros ten publicadas máis de cincuenta obras, así como outros moitos estudos que viron a luz en revistas especializadas ou numerosos artigos publicados nas actas dos congresos nos que interviu. De toda a súa produción destacan, entre outros, libros dedicados á figura de Camões -autor no que está especializado- (O cânone Lírico de Camões,...

PERSOEIRO

Poeta romántico formado pola lectura de Leopardi, Espronceda, lord Byron e outros. Malia ter morto moi novo, influíu considerablemente no Romantismo brasileiro. A súa obra lírica compílase na Lira dos vinte anos (1853). Escribiu narracións ao xeito de Hoffman no libro Noite na Taverna (1873).

PERSOEIRO

Xornalista e político. Sendo ben novo dirixiu o diario liberal El Sol e colaborou con Euzkadi. Foi un dos xornalistas máis prestixiosos da súa época. Ao estalar a Guerra Civil de 1936-1939 pasou á zona da Junta de Burgos e publicou a extensa obra Historia militar de la Guerra de España (1940). Foi nomeado director de La Vanguardia Española de Barcelona (1940 e 1960), e fundou en Madrid o semanario ilustrado Semana (1941).

PERSOEIRO

Almirante da armada. Xefe da escuadra de Marrocos en 1921, foi ministro de Mariña no goberno de Manuel García Prieto, marqués de Alhucemas (1922-1923). Colaborador do xeneral Miguel Primo de Rivera y Orbaneja durante a Ditadura, o Rei Afonso XIII nomeouno Presidente do Goberno trala demisión de Berenguer en xaneiro de 1930, coa encomenda de avanzar na restauración da orde constitucional. Con esa intención convocou as eleccións municipais do 12 de abril de 1931. Os resultados destes comicios provocaron a fuxida do Rei, a proclamación da Segunda República Española o 14 de abril, e o establecemento dun goberno provisional presidido por Niceto Alcalá-Zamora y Torres.

1. Pertencente ou relativo ás Ilhas dos Açores.

2. Natural ou habitante das Ilhas dos Açores.

IGREXAS

Igrexa tardogótica de finais do s XIV, erixida sobre unha construción anterior do s XII, da que se conserva a portada de acceso. Mandouna construír Fernán Pérez de Andrade no mesmo lugar no que se celebraba o mercado de Azougue (Betanzos), que se facía no adro do recinto eclesiástico anterior. Trátase dun edificio de planta basilical de tres naves con armazón de madeira, transepto do mesmo ancho e tres ábsidas semipoligonais cubertas con bóveda de crucería. No tímpano da portada occidental existe unha representación da Epifanía e da Anunciación. No interior conserva un retablo do s XVIII, obra do escultor local Ignacio Francisco Gómez Soneira. Foi declarada Ben de Interese Cultural en 1944.

PERSOEIRO

Bispo de Lugo. Defensor do Absolutismo contra toda posible reforma liberal. En 1820 enviou ao Rei Fernando VII unha exposición na que lle solicitaba que nin as cortes nin o goberno se pronunciasen en materia eclesiástica, xa que son competencia exclusiva da Igrexa. Mandou constituír na diócese un tribunal eclesiástico encargado de velar polas lecturas (1821).

PERSOEIRO

Escritor. Publicou crítica literaria e pezas dramáticas, pero foi coñecido polas súas novelas, das que destacan María Luisa (1907), Los fracasados (1908), Mala Yerba (1909), onde xa se rexistran os trazos que caracterizan a súa obra (a sátira social, o realismo cru na expresión e unha construción clásica da novela). Con Andrés Pérez maderista (1911) iníciase o ciclo sobre a revolución mexicana onde se rexistra o desencanto do autor polos logros do movemento. A súa novela de máis sona é Los de abajo (1916), Premio Nacional de Literatura, na que mediante unha técnica concisa dá a súa visión da revolución mexicana. A esta obra seguíronlle Los caciques (1917), Las moscas (1917) e os relatos agrupados en Domitilo quiere ser diputado (1918), La Malhora (1923), El desquite (1925), La luciérnaga (1932), Pedro Moreno, el insurgente (1934), Avanzada (1940), Nueva burguesía (1941),...