"Bor" (Contén)

PERSOEIRO

Señor de Munster (978) e rei de Irlanda (1002-1014). Loitou contra os viquingos, que ocupaban parte do país, derrotándoos na decisiva batalla de Clontarf (1014). Un grupo dos vencidos, finalmente, asasinouno.

PERSOEIRO

Escritor. De tendencia simbolista, foi coñecido co pseudónimo de Andrej Belyj. Entre 1902 e 1905 publicou catro Sinfonie (Sinfonías) á maneira das grandes composicións musicais, cargadas de motivos místicos. Cos poemas Pepel (Cinsa, 1909) e coa novela Peterburg (1913) interesouse polos problemas sociais resultantes da revolución de 1905.

1. Forma de relevo provocada pola incisión das augas torrenciais. Prodúcese en medios áridos, sobre rochas brandas situadas en pendentes fortes, onde a cuberta vexetal é rara ou incluso inexistente.

2. Camiño fondo entre montañas por onde pasa un regueiro.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Portomarín baixo a advocación de san Xulián.

1. Moble rústico, de gran peso e de dimensións desmesuradas.

2. 1. Obxecto de dimensións desproporcionadas.

   2. Animal de gran tamaño e de aspecto desagradable.

3. Máscara que se emprega para protexer a cara das picaduras das abellas, cando se castran as colmeas.

1. Composto constituído por boro, carbono e hidróxeno no que os átomos de boro e os de carbono forman unha unidade estrutural poliédrica, que se pode considerar derivada dun hidruro de boro, por substitución dun grupo BH - por un CH. Os carboranos prepáranse por reacción do acetileno (ou dos acetilenos substituídos) con hidruros de boro, mediante o uso de catalizadores básicos ou da descarga eléctrica silente.

2. Cada un dos tres isómeros do carbono do dicarbadodecaborano B 10 C 2 H 12 , nos que os átomos de boro e de carbono se colocan en forma de estrutura icosaédrica. O isómero orto- ou carborano normal é o máis coñecido dos tres; o isómero meta- ou neocarborano e o isómero para- obtéñense por reordenación térmica do primeiro. O núcleo destes carboranos resiste fronte ao ataque dos ácidos, dos álcalis e dos oxidantes, e unicamente orixina reaccións de substitución de átomos de hidróxeno no ataque con cloro.

PERSOEIRO

Arcebispo (1564) e cardeal (1560) de Milán. A tradición conta que durante a gran peste de 1575 andou en procesión de penitencia por Milán, cunha corda ao pescozo e cun cilicio, socorrendo os apestados. Interveu no Concilio de Trento (1545-1563), dirixiu a Contrarreforma en Suíza e reformou a súa diocese fundando colexios e seminarios. Malia a súa actitude de severidade e austeridade, foi moi popular, especialmente trala peste de 1576, que orixinou unha gran mortaldade. Escribiu numerosos sermóns e instrucións; entre eles, Actas sinodiais, Sermóns, Instrucións e cartas. Canonizado en 1610, a súa festividade celébrase o 4 de novembro. En iconografía represéntase vestido de cardeal, co capelo e a capa purpúreas, e leva como atributos o báculo arcebispal coa dobre cruz, un crucifixo na man e unha corda ao pescozo.

PERSOEIRO

Militar e político, duque de Montemar. Participou na Guerra de Sucesión loitando no bando borbónico. En 1733 capitaneou a conquista de Nápoles e Sicilia, e derrotou as forzas imperiais en Bitonto, polo que Filipe V lle otorgou o título de duque de Montemar e de Bitonto (1734). De volta a Castela foi nomeado secretario de Guerra (1737-1741). En 1741 marchou a Italia para participar na Guerra de Sucesión contra Austria, pero un desacordo no plan de campaña relegouno do mando e foi, de novo, enviado a España e desterrado temporalmente da corte.

PERSOEIRO

Político. Estudiou dereito nas universidades de Madrid e Barcelona (1840), e participou nunha das fallidas insurreccións de Prim, polo que se exiliou en Francia. Regresou a Cuba en 1844, onde exerceu como avogado; alí participou na rebelión independentista de Las Pozas en 1852. O 11 de outubro de 1868 proclamou a independencia de Cuba logo de redactar o seu Manifiesto de la Junta Revolucionaria de Cuba, coñecido como Grito de Yara. Aclamado presidente provisional pola Asemblea Constituínte no 1869, aprobou unha Constitución que abolía a escravitude. Debilitado o movemento polas divisións internas, foi destituído nunha reunión de deputados en outubro de 1873. Refuxiouse na localidade de San Lorenzo, onde se suicidou para evitar que o capturasen.

PERSOEIRO

Bioquímico alemán. Emigrado a Inglaterra nos comezos do nazismo (1933), traballou con H. Florey en Oxford no estudo das substancias antibacterianas de orixe orgánica. Publicou Penicillin as a Chemostherapeutic Agent (A penicilina como un axente químico-terapéutico, 1940), que foi o punto de partida da utilización terapéutica da penicilina. Recibiu, xunto con A. Fleming e H. Florey, o Premio Nobel de Medicina e Fisioloxía en 1945.

1. Construción de forma poligonal ou cilíndrica que serve de base a unha cúpula e que descansa sobre os arcos construídos na intersección de dúas naves ou arcos torais. Permite iluminar o interior do edificio a través das aberturas feitas no seu perímetro.

2. Construción ou torre elevada sobre o cruceiro de planta cadrada ou poligonal que adoita rematar nun chapitel.

3. Bóveda semiesférica dun edificio.

4. Especie de baldaquino con forma de cúpula, sostido por columnas, que se eleva sobre o altar maior dunha igrexa.

5. Copa grega con forma de flor de nenúfar.