"Martin" (Contén)

ILLAS

Illa que forma parte do arquipélago das Illas Cíes. Está separada da illa do Faro polo estreito de Freu da Porta. A costa que se abre ao mar aberto é máis abrupta e ten cantís e cafurnas mentres que a que se abre a ría de Vigo ten un perfil moito máis suave que permite a formación de praias. A súa máxima altitude atópase no monte Pereira, que acada os 172 m de altitude.

GALICIA

Escultor. Comezou a súa formación como carpinteiro e estudou debuxo ata que ingresou na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando. En 1859 regresou a Santiago de Compostela onde foi profesor de debuxo na Real Sociedad Económica Amigos del País e en 1888 profesor de modelaxe e baleirado da Escola de Artes e Oficios. Foi escultor anatómico da facultade de Medicina e realizou dúas viaxes de formación a Roma (1864-1865; 1871-1872). A súa obra encádrase na ruptura co neoclasicismo e na busca do realismo. Destacan, entre outras, a estatua do padre Feijoo (1858); os medallóns de Maximino Teijeiro e a súa dona da Real Sociedad Económica Amigos del País de Santiago; a Santa Cea do convento de San Francisco; os monumentos a Méndez Núñez da alameda compostelá, Filipe de Castro en Noia e os tres a Cristovo Colón para o ministerio de Ultramar, do que se conserva unha copia en Pontevedra; o Senado e o Arsenal de Cartagena; e as imaxes de San Francisco de Sales e San Vicente...

PERSOEIRO

Xurista. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, pertence ao consello de administración do Banco Pastor. Deputado no Congreso por UCD (1979-1982), foi conselleiro de Interior e Administración Local (1978-1982) e un dos asinantes, como representante do UCD, do Pacto do Hostal (1982).

PERSOEIRO

Filóloga. Doutora en Filoloxía Galego-portuguesa (2001), é profesora titular desta especialidade na Universidade da Coruña desde 2003, membro do consello de redacción da Revista Galega de Filoloxía e da Comisión Técnica do Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia, e directora   do Servizo de Normalización Lingüística da Universidade da Coruña (2004). Publicou O teatro de Xan da Cova (La Galiciana e María Pita) (2002), Lendo nas marxes. Lingua e compromiso nos paratextos (1863-1936) (2002), Os (pre)textos galegos (1863-1936) (2002) e, en colaboración, A lingua literaria galega no século XIX (2005). Tamén editou, xunto con Manuel Ferreiro, A Virxe do Cristal. Lenda de Curros Enríquez axeitada para ópera (2002), de Ramón Cabanillas. Recibiu, en colaboración, o XVIII Premio Ánxel Fole polo traballo “Nicomedes Pastor Díaz. Unha existencia exemplar”.

GALICIA

Debuxante. Coñecido como Suso Sanmartín, licenciouse en Belas Artes pola Universidad de Salamanca. Creador de historias cargadas de ironía, o seu estilo achégase á caricatura. Colaborador do semanario A Nosa Terra e da revista de humor Xo!, Tempos Novos e Novas da Galiza, participou no álbum colectivo H2Oil coa historia “Lapamán”. Gañador do III Concurso Galego para Caricaturistas Noveis (1996) e do XV Concurso Galego de Banda Deseñada Xuventude’99 (1999), recibiu o Premio Ourense ao mellor autor novel (2000).

1. Peixe teleósteo, que apenas acada os 50 cm. Presenta forma de disco cunha grande aleta dorsal de radios afastados e espiñentos, cunha mancha escura, orlada en amarelo por detrás das gaias e por debaixo da liña lateral que se ve curvada. É gris verdoso, con reflexos prateados. Xeralmente, vive solitario en fondos pouco profundos. OBS: Tamén se denomina peixe de san Martiño.

2. Peixe teleósteo, que apenas acada os 30 cm. Presenta forma de disco, coa cara prolongada, e amosa o perfil da cabeza cóncavo, cunha grande aleta dorsal de radios afastados e espiñentos e a liña lateral curvada. Ten reflexos prateados. Xeralmente, vive solitario en fondos pouco profundos. OBS: Tamén se denomina peixe de san Martiño prateado.

3. Peixe teleósteo, que apenas acada os 30 cm. Presenta forma de disco, ten sobre os ollos unha ponte ósea con pequenas serraduras, unha grande aleta dorsal de radios afastados e espiñentos e a liña lateral curvada. Presenta os costados rosados ou avermellados. Xeralmente, vive solitario en fondos pouco profundos. OBS: Tamén se denomina peixe de san Martiño rosado.

PERSOEIRO

Tenista. Foi campión de España en diversas ocasións e gañou os torneos Conde de Godó (1962 e 1970), Roland Garros (1961 e 1964), Forrest Hills (1965) e Wimbledon (1966). Durante 14 anos formou parte do equipo español da Copa Davis, co que chegou á final en dúas ocasións (1965 e 1967), e que capitaneou entre 1980 e 1985 e en 1995. En 1965 foi proclamado mellor tenista amateur do mundo. Retirouse en 1973.

PERSOEIRO

Violinista e compositor. Estudou con D. Alard en París e actuou por Europa e América. Das súas obras destacan Aires bohemios (1863), Danzas españolas (1878), Muiñeira op.13 (1885), Jota de San Fermín (1894) e Zortzico (1898). Recibiu o primeiro premio do Conservatoire de París (1857).

PERSOEIRO

Pintor alemán. Membro da escola suaba, foi un dos introdutores do Renacemento en Alemaña. Realizou o retablo da catedral de Ulm (1521) e diversos retratos con influencia de Cranach, como o do Conde Wolfgang de Oettingen (1508) e o de Eitel Besserer I (1533).

PERSOEIRO

Pintor e gravador alemán. Documentado ata 1491, formouse como axudante de pintor en diversos países e estivo influído por R. van der Weyden. Atribúeselle A Virxe da roseira (1473) e as pinturas murais do Xuízo Final na igrexa de Sankt Stephan en Breisach, con asimilación das fórmulas flamengas con matices italianos. Realizou gravados sobre coiro e madeira, como Santo Antón atormentado polos espíritos malignos.

PERSOEIRO

Astrofísico estadounidense de orixe alemá, fillo de Karl Schwarzschild. Marchou a EE UU, a Harvard, e despois foi profesor en Columbia e en Princeton. Ocupou o cargo de presidente de American Astronomical Society (1970-1972). Interesou pola colocación de observatorios astronómicos fóra da atmosfera, dentro dos satélites.

PERSOEIRO

Realizador cinematográfico. Considerado un dos máis prestixiosos directores de cine, dos seus filmes destacan Who’s that Knocking at My Door? (1968), Mean Streets (1973), Taxi-Driver (1976), New-York, New-York (1977), Raging Bull (1980), After Hours (1986), The Age of Innocence (1993), Casino (1995), Gangs of New York (2002) e The Aviator (2004).

GALICIA

Sindicalista. Canteiro de profesión e militante da UGT desde 1907, dirixiu o periódico Lucha Social (1919). En 1921 integrouse no Partido Comunista de España e, baixo a súa presidencia, a Sociedad de Canteros integrouse na CNT. Na Segunda República colaborou en Mundo Obrero e Bolchevismo, e durante a Guerra Civil Española foi secretario xeral do Instituto de Reforma Agraria. Ao termo da contenda, logo de pasar por un campo de concentración francés, o PCE enviouno como organizador e propagandista á República Dominicana, Colombia e Venezuela. Escribiu La revolución popular en el campo: colectividades agrícolas (1937).

PERSOEIRO

Manipulador de monicreques. Coñecido como Xosé o dos Monecos e Traga Estopa, foi o creador do teatro ambulante Melodías de España, co que popularizou por toda Galicia o personaxe Barriga Verde. Destacado acróbata de circo, co tempo estableceu a súa propia compañía. Pódese considerar o fundador do teatro popular galego dos monicreques. Constituíu unha das atraccións características das festas celebradas na Praza de María Pita na Coruña, no San Froilán de Lugo, nas da Peregrina de Pontevedra, nas do Corpus de Ourense e nas festas da Ascensión en Santiago de Compostela. Retirouse en 1964.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Vilagarcía de Arousa. De estilo románico, foi construída durante o s XII e pertenceu a un antigo mosteiro homónimo que desde o s XV se transformou en pazo. O templo ten planta rectangular de nave única e ábsida semicircular, unida ao presbiterio. Destaca a fachada principal con dous contrafortes; sobre a portada, que enmarca o tímpano liso con varias arquivoltas, destacan dous corpos abertos cunha fiestra -que dá ao coro- enmarcada por unha triploa arquivolta, un rosetón na parte superior e unha torre campanario no lateral. Exteriormente decorouse todo o contorno con pequenos aleróns sostidos por ménsulas e canzorros. Tamén destaca a decoración zoomórfica e vexetal dos capiteis e os motivos axadrezados das columnas da portada principal.

PERSOEIRO

Historiador da arte alemán. Formouse en Madrid e en EE UU, onde foi catedrático na University of Michigan. Publicou numerosos traballos sobre pintura española desde o s XVI a Goya. Destacan The Paintings of Zurbarán (1953), La pintura española del siglo XVI en Sudamérica (1956) e, con G.A. Kubler, Art and Architecture in Spain & Portugal and Their American Dominions 1500-1800 (1959).