"Cis" (Contén)

GALICIA

Pintor e debuxante. Destacou principalmente como paisaxista, xénero no que amosou un gusto pola cor que o situou dentro dos modos fauvistas. Deformaba a cor, xunto co debuxo, ata uns extremos case expresionistas para obter unhas imaxes irreais. Como debuxante realizou obras de pequeno formato, cun gusto caracterizado polo decorativismo e o detalle preciosista. Recibiu a Mención Honorífica e Premio na Exposición Nacional de Bellas Artes (1933), a Medalla do Ouro na Primeira Exposición Provincial de Belas Artes (1943) e o Premio Especial da IV Exposición Provincial de Artes (1944).

GALICIA

Economista. Licenciado en Económicas pola Universidad Complutense, foi profesor mercantil, corredor de comercio e axente de cambio e bolsa. En 1987 fundou FG Inversiones Bursátiles, sociedade que presidiu. Nomeado presidente da Corporación Bancaria de España (Argentaria), trala fusión co BBV (1999) converteuse en copresidente da nova entidade BBVA, xunto con Emilio Ybarra e, en 2001, pasou a ser o presidente único.

PERSOEIRO

Pintor e gravador. Fillo dun dourador, en 1760 ingresou no taller de José Luzán en Zaragoza. Trasladouse pola súa conta a Roma (1771) e, ao regresar, pintou ao fresco o coro da basílica de El Pilar de Zaragoza (1772) e realizou once pinturas ao óleo sobre xeso para a cartuxa da Aula Dei nas que narrou a vida da Virxe. En 1774 residía xa en Madrid e, protexido polo seu cuñado Francisco Bayeu, ingresou na Real Fábrica de Tapices, na que realizou, ata 1792, 63 cartóns nos que reflectiu desde escenas idílicas ata escenas da vida cotiá nun estilo romántico e decorativo de carácter costumista. Entre os primeiros cartóns que realizou destacan La caza de la codorniz (1775), El quitasol (1777), El paseo de Andalucía (1777) e Las lavanderas (1780). Neste tempo gravou obras de Velázquez, realizou retratos e obras relixiosas, entre as que destaca Cristo crucificado (1780), co que ingresou na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, da que foi tenente...

PERSOEIRO

Bioquímico. Licenciouse en Medicina en Madrid (1931), ampliou os seus estudios en Dinamarca con Krogh e en Alemaña con Meyerhof, en temas de metabolismo. Discípulo de J. Negrín, durante a guerra estivo en Madrid, onde creou un instituto de alimentación que dirixiu J. Puche, e estudiou a patoloxía da desnutrición e algunhas avitaminoses. Traballou en Göttingen, Copenhaguen, Lund e Londres. Catedrático de Fisioloxía e Bioquímica da facultade de Medicina de Zaragoza (1950), en 1953 marchou á Universidade de Minneapolis (Minnessota) e dirixiu o laboratorio do Mount Sinai Hospital; posteriormente, foi profesor de bioquímica na facultade de Ciencias de Zaragoza (1974). É autor de traballos básicos sobre o metabolismo dos lípidos, en particular do colesterol, e a función do glucagón. Das súas obras destacan Nutrición y salud e Reflexiones sobre nutrición humana.

PERSOEIRO

Militar e político, primeiro conde de Revillagigedo (1749-1768). Durante a súa xestión como capitán xeral de Cuba (1734-1746), fundou a Compañía de Comercio de La Habana (1739-1740) e conseguiu expulsar os británicos da illa. Vicerrei de Nova España (1746-1755), ditou unha serie de medidas liberalizadoras do comercio e reprimiu o contrabando.

PERSOEIRO

Compositor. Discípulo de Cristóbal de Morales, foi mestre de capela das catedrais de Jaén e Sevilla. Escribiu música sacra, misas e motetes.

PERSOEIRO

Estudiou Ciencias Químicas e Farmacia na Universidade de Santiago de Compostela, onde se doutorou. Foi investigador, profesor e xefe da Sección de Corrección de Suelos do CSIC, catedrático de Edafoloxía, director do Colexio Universitario de Ourense, decano da Facultade de Farmacia de Santiago e director do Instituto Universitario de Estudios e Desenvolvemento de Galicia. As súas investigacións centráronse fundamentalmente na edafoloxía, onde destaca o seu labor como xefe do equipo que levou a cabo o Mapa de Solos do norte de España. Das súas obras destacan Suelos de la zona húmeda española, Técnicas de análisis de suelos. Experimentos de campo, Técnicas de análisis de suelos e Itinerarios de los suelos de Galicia. É membro da Sociedade Internacional de Ciencias do Solo, presidente da Sección de Química, Física e Ciencias Naturais da Academia Galega de Ciencias e membro do seminario de Estudios Galegos.

PERSOEIRO

Pintor. Coñecido como Pancho Cossío, iniciouse na pintura en Cantabria (1911) e Madrid (1914). Viviu en París (1923-1932), onde coñeceu a obra de G. Braque e realizou bodegóns poscubistas. Ao regresar a España deixou de pintar ata 1942. Dende entón a súa obra caracterizouse polo estudo da materia, dunha densidade pastosa, e polo debuxo esquemático. Entre outras obras destacan Amor (1926), Los guantes (1929) e Dos mesas (1959).

PERSOEIRO

Duque de Alençon e de Anjou, quinto fillo de Enrique II de Francia e de Caterina de Medici. Tamén coñecido como Francisco Hércules d’Anjou, converteuse en 1574 en lugartenente xeneral dos exércitos franceses, polo que se enfrontou aos hugonotes nas Guerras de Relixión e aos españois nas Guerras de Flandres.

PERSOEIRO

Diplomático e político, conde de Ofalia e marqués de Heredia. En 1832 foi nomeado ministro de Fomento. A finais de 1837 encabezou un goberno moderado que caeu ao ano seguinte. Foi senador pola provincia de Lugo nas lexislaturas 1837-1838 e 1840-1841.

PERSOEIRO

Xeólogo. Doutorouse na especialidade de Ciencias Naturais pola Universidad de Madrid en 1920. Ocupou importantes cargos técnicos e obtivo numerosos nomeamentos e distincións internacionais. Entre a súa ampla relación de publicacions atópanse, referidas á xeoloxía de Galicia, Huellas glaciares en la Sierra de Queija (1949), Geomorfología de la cuenca media del Sil (1949), El glaciarismo cuaternario de la Sierra de Queija (1958), Formación pliocena detrítica en el litoral lucense (1967) e Datos fisiográficos en relación con el balneario de Caldelas de Tuy (1968).

PERSOEIRO

Médico e naturista. Foi un dos introdutores nos reinos hispánicos da anatomía vesaliana e un dos primeiros defensores da circulación pulmonar. Dirixiu a primeira expedición científica destinada a coñecer a flora e a fauna de América, enviada por Filipe II en 1570 a Nueva España. Escribiu unha Historia Natural de Nueva España, que non chegou a ser publicada, e da que se perderon os seus orixinais no incendio de El Escorial de 1617.

GALICIA

Poetisa e narradora. Pertenceu a unha familia de clase media, que lle facilitou coidada educación. Admiradora de Rosalía de Castro, nos seus poemas líricos amosa a influencia da escritora padronesa. Nese sentido, destacan os títulos Sorrisas e bágoas (1913), Almas de muller... volallas na luz! (1915) e Frores do noso paxareco (1919), moi en sintonía co folclorismo amosado por Rosalía en Cantares Gallegos. Nesas composicións, ademais de intensificar a emotividade, tentou ofrecer unha idea do labor da muller no campo e os seus valores tradicionais. Esforzouse por difundir a través dos seus libros unha lingua narrativa nova, nalgúns casos un tanto barroca, pero lingüística e estilisticamente renovada. A súa obra mestra foi Néveda (1920), onde a autora desenvolveu mediante o modelo do folletín unha trama amorosa nun espazo rural. En narrativa sobresaen A ialma de Mingos (1922), Martes de Antroido (1925) e A neta da naipeira...

PERSOEIRO

Pintor. Coñecido como o Vello, evolucionou desde unha pintura ao xeito dos manieristas italianos, da que destaca La apoteosis de san Hermenegildo (1624), cara a un naturalismo próximo ao de Caravaggio. O seu fillo, Francisco de Herrera o Mozo (Sevilla 1622-Madrid 1685), foi pintor e arquitecto. Cultivou o fresco e foi pintor da corte madrileña (1656). Entre as súas obras destaca Gloria de san Hermenegildo.

1. Doutrina filosófica que se caracteriza por reducir a realidade humana á súa condición histórica. No s XX a corrente historicista foi configurada por E. Troeltsch e K. Mannheim, aínda que os seus antecedentes están en autores como G. Vico, A. Comte, L. von Ranke, K. Marx e W. Dilthey.

2. Estilo arquitectónico que se desenvolveu no s XIX. Relacionado co eclecticismo, caracterizouse pola recuperación de formas arquitectónicas do pasado tanto de xeito illado como simultáneo, pero sen dominar ningunha sobre outra. Construíronse edificios con características das arquitecturas grega, gótica, renacentista e barroca, principalmente.

1. Relativo ou pertencente ao historicismo.

2. Seguidor do historicismo.