"To" (Contén)

PERSOEIRO

Poeta e mercador. Interesado polo lulismo compuxo uns Canti, a imitación de Dante, nos que Ramón Llull acompañaba ao poeta. Dezaoito sonetos seus figuran no Cancionero General de Hernando del Castillo a partir da edición de 1520.

CIDADES

Cidade do amt de Copenhaguen, Dinamarca, que forma parte da área suburbana residencial do N de Copenhaguen (67.957 h [2000). Exerceu tamén funcións comerciais e en menor importancia industriais. Do seu patrimonio cultural destacan os castelos de Charlottenlund (1730) e do Erimitage (1736) e o Jaegersborg Deerpark.

CAPITAIS

Capital da República de Guyana, no centro da costa litoral atlántica, sobre os pantanos da desembocadura do río Demerara (254.000 h [1995]). Foi o núcleo máis importante da antiga colonia británica. Do seu patrimonio cultural destacan as igrexas de Saint George (s XIX) e de Saint Andrew Kirk, a State House e o edificio da Law Court.

CIDADES

Cidade da provincia de Transvaal, en Sudáfrica (134.005 [1991]). Está situada a 12 km do L de Johannesburg, na rexión aurífera de Witwatersrand.

PERSOEIRO

Director cinematográfico. Con Allami árúház (O almacén nacionalizado, 1952), creou a película máis característica da era de M. Rákosi. Realizou versións cinematográficas de obras literarias e foi autor de películas de entretemento. Dos seus filmes destacan: Díszmagyar (O vestido de gala, 1949) e Az aranyember (Un home de ouro, 1962).

GALICIA

Ourive. Mestre artesán, formouse na Escola de Artes e Oficios. Ourive acibecheiro de Eloy Gesto, traballa co ouro, prata, acibeche e outras pedras preciosas. Foi fundador en 1988 da Asociación de Orfebrería de Santiago, da que é presidente. Vocal da Cámara de Comercio, Industria e Navegación de Santiago e da Comisión de Artesanía de Galicia. Recibiu o Premio Internacional de Popularidade e Prestixio (1985) e o Primeiro Premio de Artesanía Tradicional do III Certame Antón Fraguas (2000).

PERSOEIRO

Escultor e pintor suízo. Abandonou o naturalismo e cara ao 1930 vinculouse ao surrealismo, con obras como O palacio ás 4 da madrugada (1932-1933). A partir de 1935 creou unha arte figurativa de formas alongadas e nerviosas coroadas de bustos deformes, figuras estáticas ou en actitude de camiñar, como Home que sinala (1947) ou Home que camiña baixo a choiva (1948). Na década dos 50 comezou a pintar, entre outras obras, retratos nos que destaca A nai do artista (1950).

PERSOEIRO

Pintor italiano. Residiu en Roma, onde traballou en diferentes igrexas, e en Madrid (1752-1761), onde foi pintor de Fernando VI e director da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando. Decorou a capela e o percorrido da escaleira do Palacio Real con Alegoría de la monarquía hispánica.

PERSOEIRO

Dramaturgo e político. Estudiou ciencias exactas e literatura. Foi nomeado oficial do ministerio do Interior (11.4.1835), oficial da secretaría de Gobernación (1843) e de aí pasou a director xeral de Instrución Pública e subsecretario do ministerio de Gobernación. Coa revolución de 1854 cesou dos seus cargos e en 1856 volveu exercer na Instrución Pública. Foi o responsable intelectual do Plan Pidal de educación secundaria que poñía en marcha os institutos de bacharelato, cunha ordenación que substancialmente despois recolleu a Lei Moyano (1857), e avogaba pola necesidade de secularizar o ensino (De la Instrución Pública en España, 3 vols, 1855). A súa obra literaria inclúe dramas (El entrometido, 1825; Cuidado con las novias, 1826; Un año después de la boda, 1826; Carlos II el Hechizado, 1837; Rosamunda, 1839; Guillermo Tell, 1843), comedias (Matilde, 1841; Un amigo en el candelero, 1842; Cecilia,...

PERSOEIRO

Profesor e escritor. Licenciouse en Filosofía e Letras. Codirector da revista Nós, é membro do consello de redacción da revista Agália. Escribiu Sobre o acordo ortográfico desde a Galiza (1987) e Luzes e espirito (1990).

PERSOEIRO

Historiador. Membro dende 1944 do Corpo Facultativo de Arquiveiros, Bibliotecarios e Arqueólogos, foi director dos Centros Provinciais de Arquivos e Bibliotecas de Lugo. Creou a Biblioteca Pública Provincial Unificada, o Centro Provincial Coordinador de Bibliotecas (1948) e o Arquivo Histórico Provincial de Lugo (1951). Dirixiu o arquivo da Delegación de Facenda e o Arquivo Histórico do Reino de Galicia. Entre as súas obras destacan Archivo Histórico del Reino de Galicia: guía del investigador (1968) e La vida y obra de don José Cornide Saavedra: breve biografía (1992). Membro da Real Academia Galega dende 1975, do Instituto José Cornide de Estudios Coruñeses e do Instituto Padre Sarmiento de Estudios Gallegos.

GALICIA

Relixioso franciscano. Formado en teoloxía, foi catedrático de Filosofía na Universidad de Salamanca. En 1706 trasladouse ao convento de Santiago de Compostela, onde exerceu de lector de teoloxía, de examinador sinodal do arcebispado e de censor de libros para a Inquisición. Foi provincial da súa orde e posteriormente visitador da mesma (1713 -1716). Das súas obras destacan Acerca de las indulgencias concedidas a los que asisten a las doctrinas y a las misiones (1713).

PERSOEIRO

Arquitecto. Fundador e catedrático de Arquitectura na Acadèmia de Sant Carles (1768), a súa obra reflicte a transición do Barroco ao neoclasicismo. Das súas obras destacan a remodelación da catedral de València e a finalización da aduana (1758-1760).

PERSOEIRO

Diplomático e escritor. Puxo a escrita dramática ao servizo da propaganda franquista, gañando en 1953 o Premio Lope de Vega coa obra Murió hace quince días. Tamén foi autor de La hija de Juno (1955), La cárcel sin puertas (1958), El rey ha muerto (1960) ou Alarma (1964).

PERSOEIRO

Tenista. Participou no equipo español de Copa Galea, que gañou en 1956 e 1957, e no de Copa Davis (1958-1960). Profesional dende 1960 ata 1971, foi campión do mundo en 1966. Xogou as semifinais de Wimbledon (1970) e gañou o Roland Garros (1972).

PERSOEIRO

Escritor, tradutor e crítico literario. Moi influído por Vicente Aleixandre e Octavio Paz, na súa obra mestúranse a tradición medieval co simbolismo, possimbolismo e as vangardas. Da súa produción destacan Arde el mar (Premio Nacional de Poesía 1966), Els miralls (1970), L’espai desert (Premi Lletre d’Or 1977), Fortuny (Premi Ramon Llull 1983), El vendaval (Premio Nacional de Poesía 1989), Lecturas de Octavio Paz (Premio Anagrama 1980), La llum (1991), Marea solar, marea lunar (2000) e El diamant dins l’aigua (2001). Membro da Real Academia Española (1985) e da Reial Acadèmia de Bones Lletres de Barcelona (1998), recibiu o Premio Nacional de Literatura Catalana (1997), o Premio Nacional de las Letras Españolas (1998), a Creu de Sant Jordi (1988) e o Premio Reina Sofía de Poesía Iberoamericana (2000).

PERSOEIRO

Compositor. En 1948 fundou e dirixiu o Conservatorio de Música y Arte Escénico da provincia de Bos Aires. Autor de ballets, sinfonías e pezas para piano, da súa produción destaca Panambí (1940), Estancia (1941), Cantata para América mágica (1960), Don Rodrigo (1964), Bomarzo (1967) e Beatrix Cenci (1971).

PERSOEIRO

Compositor italiano. Foi director do Theatre Royal en Crow Street e autor de óperas como Perseverance (1788).