"CIA" (Contén)

GALICIA

Escultor e canteiro. Coñecido polo nome de Pepe da Pena, traballou na restauración da escaleira de caracol do convento de San Domingos en Santiago de Compostela. Realizou o cruceiro de Hío, onde relatou a historia humana desde a Creación ata a Redención, nun estilo cheo de barroquismo, teatralidade e ordenado movemento. Traballou tamén noutras igrexas de Cangas, Cotobade, Beariz e Viascón, e na capela do pazo de Montero Ríos en Lourizán (Pontevedra). Realizou ademais a fonte da Fama (Ponteareas) e a de Santiago (Cangas). As súas obras correspóndense con numerosos retablos, cruceiros e panteóns de Pontedeume, Gataxe e O Carballiño.

PERSOEIRO

Bailarina norteamericana. Debutou en 1937 co Mordkin Ballet e en 1939 fundou, xunto con Richard Pleasant, a compañía Ballet Theater que dirixiu dende 1941 ata 1957.

REPUBLICAS

Antiga república autónoma da República Socialista Federativa Soviética Rusa (RSFSR), URSS, situada ao N do Cáucaso. Constituída en 1936, disolveuse por orde de Stalin en 1944, cando os seus habitantes foron acusados polas autoridades soviéticas de colaboración co nazismo, e restableceuse en 1957, trala rehabilitación promovida por Khruščov. Despois da disolución da URSS en 1991, Chechenia proclamou a súa independencia, polo que os inguxos solicitaron a creación dunha república federal separada da dos chechenos, aprobada polo goberno ruso en marzo de 1992, feito que motivou numerosos conflitos para delimitar as fronteiras.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Sobrado baixo a advocación de santa María.

PERSOEIRO

Compositor e clavecinista italiano. Estudiou en Nápoles, onde estreou varias óperas (La Beatrice e Artaserse) e, posteriormente, ensinou no Ospedale degli Incurabili de Venecia. Da súa produción operística destacan Bertoldo in corte e Antígona. Compuxo numerosas pezas instrumentais, sobre todo sonatas trío e concertos, oratorios e motetes.

1. Forma prefixada de orixe grega que se emprega na composición de palabras co significado de ‘azul escuro’. Ex: cianobacteria, cianose.

2. Forma prefixada que se emprega para indicar a presenza dun grupo -CºN nunha molécula.

3. Forma prefixada que se emprega para indicar a presencia do anión cianuro nun complexo metálico.

ENTRADA LARGA

Cristais obtidos industrialmente por carbonatación da cianamida de calcio segundo as ecuacións:

FORMULA

Son importantes, comercialmente, os seus sales de sodio e de calcio.

1. Sal do ácido ciánico obtido por oxidación dos cianuros con algúns óxidos metálicos.

2. Anión derivado do ácido ciánico, de fórmula NCO - , presente nos cianatos.

1. Relativo ou pertencente ao ácido cianhídrico.

2. Líquido volátil altamente tóxico, con olor a améndoa amarga, obtido industrialmente por oxidación dunha mestura de amoníaco e metano (proceso Andrussow): CH 4 +NH 3 →HCN+3H 2 . Emprégase en forma de gas comprimido na eliminación de roedores e insectos e para obter acrilatos, adiponitrilos, cianuros, colorantes, gomas, plásticos e gases de guerra. Tamén se emprega coma fumigante na desinsectación de sementes.

1. De cor azul escura.

2. Que contén cianóxeno.

3. Líquido de propiedades ácidas con acción lacrimóxena. Formalmente é o nitrilo do ácido carbónico. Obtense por destilación do ácido cianúrico e os seus isómeros son o ácido isociánico (HN=C=O) e o ácido fulmínico (HO-NºC).