"RAM" (Contén)

GALICIA

Bibliotecario e arquiveiro. Participou na Guerra Civil Española xunto aos republicanos e, trala derrota, marchou a Suecia e despois a México. Profesor no Colexio de México (1940), traballou tamén nas universidades de California, Illinois e Wisconsin (1941-1948). Publicou, entre outras obras, Cronistas e historiadores de la conquista de México. El ciclo de Hernán Cortés (1942).

GALICIA

Pintor e debuxante. Estudiou na Escola de Artes e Oficios Artísticos. Realizou os retratos dos presidentes de diversas asociacións, murais e decorou a sede da ONCE na Coruña. A súa obra atópase, entre outras coleccións, na Real Academia Galega e na Deputación da Coruña.

1. Relativo ou pertencente aos interamnicos.

2. Individuo do pobo prerromano dos interamnicos.

3. Pobo indíxena (populus) da Gallaecia, do convento xurídico Bracarense, mencionado no Itinerario de Antonino. Os estudios máis recentes situaron a súa capital en Baños de Molgas e o seu territorio estenderíase pola conca alta do río Arnoia. Limitaría ao N cos turodos, ao L cos lemavos, ao S cos tamaganos e os equaesos, e ao O cos limicos e os coelernos. Na epigrafía documéntanse varias inscricións nas que aparece mencionado este pobo.

PERSOEIRO

Físico. Discípulo de W. K. Röntgen, foi director do instituto físico-agronómico de San Petersburgo e membro directivo da Academia das Ciencias da URSS. Estudiou as propiedades físicas e eléctricas dos cristais e dos semicondutores.

PERSOEIRO

Emperador de México (1822-1823) co nome de Agostiño I. Oficial do exército realista, asinou co líder rebelde o Plan de Iguala, que establecía a independencia de México. Asumiu a presidencia do Consello de Rexencia e en 1822 fíxose proclamar emperador, disolvendo o Congreso. A oposición de republicanos e liberais obrigouno a abdicar e exiliarse en Europa, de onde regresou en 1824 e foi fusilado.

RIOS

Río da Península Ibérica, afluente pola dereita do Tajo. Nace a 2.000 m de altitude no macizo de Somosierra. Atravesa a provincia de Guadalajara (Castela-A Mancha) e Madrid. Desemboca despois de percorrer un curso de 190 km, drenar unha conca de 6.977 km2 e recibir afluentes como o Lozoya, o Henares e o Manzanares.

PERSOEIRO

Físico. Membro da Academia de Ciencias e Artes (1914), foi profesor da Universidade Industrial (1917) e catedrático da Universidade de Barcelona (1930-1951). Colaborou con Esteve Terradas e, sobre todo, con Eduard Fontserè no Servicio Metereolóxico de Catalunya e no Observatorio Fabra. Inventou o pluviómetro de intensidades que leva o seu nome, usado na maioría de observatorios do mundo, e o anemómetro de aspiración, instalado no Observatorio Fabra (1913). Foi membro adxunto do Instituto de Estudios Cataláns (1926-1931).

PERSOEIRO

Poeta lírico. Foi un dos máximos expoñentes do modernismo en lingua castelá, que influíu decisivamente en xeracións de poetas posteriores. Interesado na obra dos simbolistas franceses e na de Rubén Darío, que acentuaron a súa inclinación cara a melancolía, en 1900 publicou os seus primeiros textos, cos títulos de Ninfeas e Almas de violeta. A súa obra poética, ademais de numerosa e independente, allea a calquera xeración e moda, está marcada por un afán constante de superación, case sempre retocando os seus poemas en sucesivas seleccións. Con Baladas de primavera (1910), La soledad sonora (1911) e Diario de un poeta recién casado (1917) inaugurou un novo estilo máis depurado, na procura da beleza absoluta, da poesía e do espírito que tenta fundir co seu lirismo esencial interior, mesturando elementos metafísicos e abstractos. Destacan tamén Arias tristes (1903), Eternidades (1918), Piedra y cielo (1919), Canción...

PERSOEIRO

Escritor e político. Foi alcalde do crime en Sevilla (1767) e alcalde de casa e corte (1778) en Madrid, cidade na que contactou cos ilustrados. Coa chegada ao poder de Godoy, foi perseguido, detido e deportado a Mallorca, confinado primeiro na cartuxa de Valldemossa (1801) e, posteriormente, no castelo de Bellver (1802). Liberado en 1808, trala abdicación de Carlos IV, negouse a participar no equipo afrancesado, e formou parte da Junta Suprema Central y Gubernativa del Reino, onde representaba a tendencia ilustrada oposta ao Antigo Réxime e ao liberalismo político. Distinguiuse polas súas ideas renovadoras (humanización da xustiza, fomento das obras públicas, regalismo, loita contra a Inquisición, racionalización do ensino -que consideraba o motor máis potente de transformacións-, liberalismo económico). Expuxo as súas ideas político-económicas no Informe sobre el Banco de San Carlos (1782) e, especialmente, en Informe en el expediente de ley agraria (1795). Escribiu...