"AN" (Contén)

1. Que calca.

2. 1 Termo do barallete, xerga dos afiadores e paraugueiros, que corresponde á voz ‘banco para sentar’. 2 Termo do verbo dos daordes, ou xerga dos telleiros, que corresponde á voz ‘cadeira de sentar’. 3 Termo das xergas dos telleiros e dos canteiros que corresponde á voz ‘banco’.

1. Procedemento que consiste en traspasar a vidro, mármore, papel, metal ou mesmo porcelana un texto ou un debuxo impreso ao revés, que vai enriba dun papel encolado.

2. Imaxe ou debuxo obtido por este procedemento.

3. Papel encolado que contén a imaxe ou texto antes de ser traspasada a algún soporte.

PERSOEIRO

Compositor. Foi membro do coro de San Marcos de Venecia e alumno de Giovanni Legrenzi tamén en Venecia. Dirixiu na Llotja de Barcelona (1708), a estrea da súa ópera Il più bel nome. Posteriormente estreou outras óperas, como Zenobia, Imeneo e Scipion nella Spagna. Compuxo numerosas óperas: Dafne (1719), Don Quichotte (1727) e La Clemenza di Tito (1734). Tamén foi autor de numerosos oratorios e cantatas.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Caldas de Reis. Datada na segunda metade do s XII, ten unha soa nave e unha ábsida rectangular. O arco triunfal é semicircular e apóiase sobre semicolumnas acaroadas. A porta principal está formada por arquivoltas semicirculares que se sustentan sobre columnas acobadadas, o tímpano está decorado polo Agnus Dei. Presenta un conxunto de canzorros románicos. No atrio consérvanse o coroamento do antigo baldaquino pétreo de finais do s XV, realizado en estilo oxival e que consta de tres arcos conopiais xunto a outros lobulados. En 1974 atopouse no atrio unha fábrica de ladrillos e tégulas da época romana.

PERSOEIRO

Xeógrafo e naturalista colombiano. Estudiou a vexetación de Colombia e Ecuador, e participou na expedición de Humboldt e Bonpland. Colaborou na expedición de J. C. Mutis por Perú e Nueva Granada, e dirixiu o observatorio astronómico de Santa Fe. Debido ao seu illamento científico tivo que construírse os seus propios instrumentos de observación e inventou o hipsómetro. Participou como coronel na Guerra da Independencia, na que foi apresado e fusilado polas tropas realistas. As súas obras máis importantes son Memoria sobre la nivelación de las plantas que se cultivan en la vecindad de Ecuador (1801) e Estado de la geografía del virreinato de Santa Fe de Bogotá (1807).

GALICIA

Xurista e avogado. Foi profesor de dereito na Universidade de Coimbra, oidor da Audiencia do Porto e conselleiro do rei de Portugal. Da súa obra, destaca a Epistola nuncupata (Epístola solemne, 1582), Commentarius analiticus de renovatione emphyteutica (Comentario analítico sobre a renovación enfitéutica, 1585) e Tractatus de emptione et venditione (Tratado de compra e venda, 1617).

1. Relativo ou pertencente a Ponte Caldelas e a Caldelas de Tui ou aos habitantes de ambas as dúas vilas.

2. Natural ou habitante de Ponte Caldelas ou de Caldelas de Tui.

PERSOEIRO

Escultor, pintor e debuxante norteamericano. Estudiou enxeñería mecánica e pintura. En 1926 fixo en París un conxunto de figuriñas de madeira e arame articuladas (Circo), que o levaron a facer esculturas de aramio. Máis tarde realizou obras de arte abstracta e os 30 móbiles presentados na Galería Vignon de París en 1932. Cos móbiles relaciónanse outros dous tipos escultóricos destacables na traxectoria artística de Calder: os standing mobiles e os stabiles, que presentan unha longa evolución desde as primeiras esculturas ata as formas monumentais como as do Falcón (1963) ou o Barón (1965). Ademais, fixo ilustracións, decoracións, xoias e fontes.

PERSOEIRO

Xornalista. Estudiou filosofía e letras na Universidad de Madrid e foi profesor da Institución Libre de Enseñanza de Madrid. Foi redactor de varios xornais republicanos, dirixiu La Justicia dende a súa fundación ata 1888 e publicou 23 artigos no BILE. Posteriormente recompiláronse algúns dos seus artigos que se publicaron cos títulos de A punta de pluma e De mis campañas y Nonadas. Tamén publicou, entre outras obras, Movimiento novísimo de la filosofía natural en España (1879) e Lecciones sumarias de psicología, en colaboración con Giner de los Ríos e Soler.

PERSOEIRO

Químico e mineraloxista, asinaba as súa obras como Laureano. Logo de estudar farmacia na Universidad de Madrid, o 28 de maio de 1874 foi nomeado catedrático de Farmacia Químico-Orgánica na facultade de Farmacia da Universidade de Santiago de Compostela. Foi discípulo de Giner de los Ríos e un dos fundadores da Institución Libre de Enseñanza. En Santiago de Compostela, xunto con Augusto González Linares, constituíu a cerna do grupo krausista na universidade. En 1875 foi apartado da cátedra como consecuencia da defensa que realizou da evolución e da divulgación das teorías evolutivas na cidade de Santiago de Compostela. Ao negarse a cumprir o decreto do ministro Orovio e defender a liberdade de cátedra, foi encarcerado no castelo de Santo Antón da Coruña. Unha vez liberado emigrou a París e despois a Estrasburgo, onde seguiu os cursos dos químicos Berthelot, Claude Barnard Groth e Hope-Seyler. En 1881, coa derrogación da circular de Orovio, Laureano volveu a España e, no 1888, ocupou...

PERSOEIRO

Mineraloxista. En 1874 gañou a cátedra de Historia Natural do Instituto de Las Palmas, pero con motivo do decreto de Orovio de 1875 foi suspendido de emprego e soldo. Regresou á Península e foi un dos membros fundadores da Institución Libre de Enseñanza, na que colaborou con 48 artigos. No 1877 trasladouse ás universidades de Xenebra, Viena, Múnic e París para ampliar coñecementos. En 1887 gañou a cátedra de Historia Natural na Universidad de Sevilla e en 1895 a de Mineraloxía na Universidad de Madrid. Os seus traballos máis importantes son de xeoloxía e publicou, entre outras obras: Enumeración de los vertebrados fósiles en España (1877), La evolución terrestre (1881) e Los minerales de España (1910), onde dedica especial atención aos xacementos de minerais en Galicia.

PERSOEIRO

Político costarriqueño. Formado en dereito, participou dende moi novo na vida política costarriqueña, a pesar de ter nacido en Nicaragua, onde seu pai, Rafael Ángel Calderón Guardia, estaba exiliado. Fundador do Partido Social Cristiano, foi ministro de Asuntos Exteriores e membro do Consello de Seguridade Social entre 1978 e 1982. Presentouse ás eleccións presidenciais en 1982 e 1986, sen embargo, só chegaría a ocupar este cargo entre 1990 e 1994. A súa política caracterizábase por potenciar as privatizacións sen esquecer as melloras de carácter social.

PERSOEIRO

Político costarriqueño. Líder do Partido Republicano Nacional (PRN), foi deputado e presidente da Cámara ata ser elixido en 1940 presidente da República. Durante o seu mandato, que se prolongou ata 1944, declarou a guerra aos países do Eixe. En 1948 o seu partido perdeu as eleccións presidenciais, mais ao ter a maioría no Parlamento as eleccións foron declaradas nulas, co que se iniciou unha guerra civil. En 1949 viuse obrigado a exiliarse a Nicaragua, desde onde dirixiu numerosos intentos de golpe de estado. Regresou ao seu país en 1958, cando foi elixido deputado polo Partido Republicano Nacional.

PERSOEIRO

Político salvadoreño. Doutorado en Xurisprudencia e Ciencias Sociais pola Universidad de El Salvador fundou, en 1981, o partido Alianza Republicana Nacional (ARENA). Deputado na Asamblea lexislativa en 1985, alcalde da cidade de San Salvador entre 1988 e 1994, chegou á presidencia da República no ano 1994, nas primeiras eleccións libres que se produciron en El Salvador tras doce anos de Guerra Civil.