"AN" (Contén)

Nome aplicado incorrectamente ao concello de Cangas para diferencialo dos concellos asturianos de Cangas del Narcea e Cangas de Onís.

Club Balonmán Cangas.

Antigo mosteiro de monxas beneditinas situado en Pantón, tamén coñecido coa advocación de san Pedro. A súa data de fundación é incerta, inda que xa aparece nomeado en documentos dos primeiros anos do s XII. Trala morte da abadesa Inés López, anexionouse a San Paio de Antealtares en 1515. Só se conserva a súa igrexa, románica de transición ao gótico. A actual planta é de cruz latina cunha nave lonxitudinal e outra no cruceiro. A cabeceira é tripartita, as capelas laterais son rectangulares e a central é semicircular, no interior, e poligonal, no exterior. Entre os monumentos funerarios conservados nas capelas destaca a estatua orante de Rodrigo López de Quiroga do s XVII. O arco triunfal é de medio punto dobrado. Na igrexa consérvase un calvario, posiblemente datado nos primeiros anos do s XIV, procedente dunha pequena capela situada cerca do mosteiro. Está realizado en madeira policromada e consta de tres figuras de tamaño case natural: Cristo rodeado da Virxe María e san Xoán. A figura...

Cruz de madeira que se coloca de forma perpendicular á lanza do carro.

Herbácea perenne do xénero Vinca, da familia das apocináceas, de talo rastreiro que pode chegar aos 2 m de lonxitude, de látex velenoso, follas ovadas, perennes e opostas de ata 7 cm de longo e flores de corola azul pentalobulada de ata 45 mm de diámetro. En Galicia están presentes as especies: V. difformis, con marxes das follas glabras, en lugares húmidos e sombrizos, especialmente en sebes e valados e V. major con sépalos, co limbo das follas ciliados, que se cultiva para uso ornamental.

1. cangrexo real [Geryon affinis, infraorde dos braquiúros]

   Crustáceo malacostráceo da orde dos decápodos, de cuncha de cor vermella intensa, de ata 19 cm de ancho. Abdome moi reducido pregado baixo o cefalotórax nos machos e ovado, pequeno, estreito e delgado nas femias. Patas moi longas, delgadas e algo aplanadas co primeiro par de menor lonxitude pero con pinzas estreitas. Vive no noiro da plataforma continental a 700 m de profundidade. Na beira oriental atlántica distribúese dende Islandia ata o norte de África, sendo abundante fronte ás costas galegas. Captúrase por medio de nasas e, ocasionalmente, co palangre. A partir de 1990 foi obxecto de explotación por parte de mariñeiros galegos, pero a rendibilidade estivo asociada ás subvencións que ofreceu a consellería de Pesca da Xunta de Galicia, nun intento de favorecer unha especie alternativa de marisco. A súa época ideal de consumo é o verán, cando outros mariscos como a centola están en veda. Adoita prepararse cocido con loureiro, de maneira semellante aos demais crustáceos mariños de consumo...

2. cangrexo terrestre

   Cangrexo que pasa a maior parte da súa vida en terra como os do xénero Sesarma, propios dos mangleirais pero que se van alimentar nos cultivos ou os do xénero Cardisoma, que viven en Florida e nalgunhas illas do Pacífico. Estes últimos acadan os 60 cm de lonxitude e causan estragos nos cultivos, onde se poden atopar 25.000 individuos por Ha. Outras especies chegan á base das palmeiras polas que gabean guiándose pola sombra, tiran abaixo os cocos que escachan contra o chan e aliméntanse da polpa.

3. cangrexo violinista

   Cangrexo do xénero Uca, caracterizado por presentar os machos unha pinza de gran tamaño e unha cor viva que emprega para incitar as femias na cópula e para intimidar outros machos. Viven en tobos que eles mesmos fabrican no intermareal de costas lamacentas. No sudoeste da Península Ibérica e costas africanas vive a especie U. tangeri.

4. Nome que reciben distintos crustáceos da orde dos decápodos, especialmente os mariños da división dos braquiúros, os doceacuícolas da familia dos astácidos e algunhas formas da división dos anomuros, caracterizados por lles rematar o primeiro par de patas nunhas pinzas máis ou menos desenvolvidas. Os de mar gozan de gran prestixio e popularidade en Galicia, ao contrario que os de río, que se consomen principalmente cocidos nas zonas onde é propio, aínda que tamén se poden fritir. Comercialízanse vivos, cocidos ou en conserva. Úsanse para preparar cremas de marisco (o bisque) e un aderezo para peixes, feito coas colas ligadas nunha salsa, denominada á Nantua.

5. cangrexo araña

   Cangrexo de patas longas e corpo triangular, de dorso provisto de espiñas reviradas, onde moitas especies fixan anacos de algas ou esponxas para aumentar o deseño críptico. Algunhas, como a Hyas coarctatus, abanean as pinzas vivamente coloreadas para atraer e capturar peixes. Outras especies, que viven sobre fondos lamacentos, teñen as patas moi longas como é o caso de Machocheria kaempferi das costas de Xapón, cun corpo de 30 cm e cunhas patas de ata 2,5 m de lonxitude.

6. cangrexo chícharo

   Cangrexo de reducido tamaño e de corpo arredondado que vive asociado a outros animais. A especie Pinnotheres pisum, de ata 15 mm de lonxitude, vive no interior dos mexillóns, de onde non poden saír as femias ao medrar e son buscadas polos machos de menor tamaño e maior mobilidade. Outras especies viven no recto das candorcas ou no interior das holoturias.

7. cangrexo común

   Nome co que se coñece a especie Carcinus maenas, de cuncha hexagonal con cinco dentes nas marxes, de cor verde ou castaña de ata 4 cm de lonxitude. Vive en praias e fondos areosos das zonas internas das rías e soporta variacións de salinidade e certo grao de contaminación. Está presente no Mediterráneo e no Atlántico.

8. cangrexo de mar

   Cangrexo de constitución forte, abdome reducido baixo o cefalotórax e antenas curtas, como o boi, a centola e a nécora, que habitan medios mariños.

9. cangrexo de santo Antón/cangrexo mulieiro

   Nome co que se coñece a especie Pachygrapsus marmoratus, cangrexo de antenas e ollos moi separados que presenta 3 dentes agudos nas marxes da cuncha cuadrangular, de ata 35 mm de longo e 40 mm de ancho, de cor verde con pintas castañas escuras; ten ademais o primeiro par de patas rematadas nunhas pinzas e o resto das patas peludas. Depredador activo das costas rochosas do Atlántico oriental, dende o golfo de Bizkaia ata Marrocos e do Mediterráneo ata o Mar Negro.

10. ...

Cáncer.

cangorza.