"Ons" (Contén)

PERSOEIRO

Xornalista galego vencellado á prensa madrileña e identificado co movemento anticaciquil de Acción Gallega. Participou na tertulia da cafetería Excelsior, na que naceu o devandito movemento. Foi redactor de El Debate, xornal católico independente, xunto con Luís Antón del Olmet, Rafael Carvajal e Basilio Álvarez. Estreitamente relacionado coa Liga Agraria Redencionista Gallega, protagoniza varios mitins. Foi xefe de redacción do xornal Acción Gallega, formando parte da Xunta Central do movemento rexionalista sita en Madrid.

PERSOEIRO

Educador e filósofo norteamericano. Reformador pedagóxico, de tendencia mística e socialista que tentou a renovación da educación dentro do ambiente puritano de Boston e iniciou unha escola inspirada nas teorías de Pestalozzi (1828-1830). É autor de Emerson (1888).

GALICIA

Pintor. De formación decimonónica, captou perfectamente o carácter do pobo galego. Presentou na Exposición General de Bellas Artes de Madrid de 1892 o cadro titulado A consulta d’o Abogado.

MONTES

Monte da parroquia de Hermunde, concello de Pol, de 570 m de altitude.

PERSOEIRO

Político arxentino, fillo de pai galego. Avogado e membro da Unión Cívica Radical, foi hostil ao peronismo e aos réximes militares consecutivos. No 1982 converteuse en líder máximo do seu partido. Tras a caída da ditadura militar e a celebración de eleccións libres en outubro de 1983 chegou a Presidente da República. No seu mandato tivo que afrontar unha grave crise económica, en que a inflación se disparou ata límites insostibles. A desvalorización da moeda oficial, o peso, obrigou o seu goberno a establecer unha nova moeda, o austral, e a adoptar unha serie de medidas de austeridade en 1985. A outra gran tarefa que debeu emprender foi a reorganización democrática do seu país, que incluía a difícil cuestión dos xuízos contra os oficiais do período da ditadura: os xenerais e almirantes, máximos reponsables das xuntas militares...

PERSOEIRO

Mestre de capela da catedral de Santiago. Nela desempeñou o seu maxisterio nun curto período de apenas ano e medio (febreiro de l893-setembro de 1894). Antes fora organista nas catedrais de Valladolid e Segovia. En Compostela desenvolveu unha actividade pouco relevante, deixando unha ducia de composicións, algunhas das cales foron censuradas por M. Lozano (cóengo da catedral) e por S. Tafall (coéngo e tamén mestre de capela), xa que o autor se permitira certas licencias mal vistas na música sacra, como a inclusión de timbais. Cómpre destacar a amizade que mantivo con Xoán Montes, que lle dedicou a súa célebre balada Unha noite na eira do trigo. Despediuse de Santiago ao ser nomeado Mestre de Capela da catedral de Madrid, onde permanececeu ata 1903, ano no que ingresou na Compañía de Xesús, abandonando a música. Da súa produción destaca unha obra coral que presentou ao certame da Exposición Rexional de Lugo (1896).

PERSOEIRO

Escritor hebreo (Moisés Sefardí) tamén coñecido polo nome latinizado Petrus Alfonsi. Converteuse ao Cristianismo. Considerado un dos introdutores da cultura oriental na cristiandade, a súa colección de apoloxías Disciplina clericalis, en latín é o punto de partida coñecido deste xénero.

PERSOEIRO

Militar e estatista beninés. Participou no golpe militar do Xeneral Soglo (1963) e cando este se converteu en Xefe do Estado (1965), despois dun segundo golpe, foi nomeado Xefe do Exército. Presidente da República (1967-1968) e responsable da Defensa Nacional (1970-1972), no ano 1973 aprisionárono. Exiliouse no ano 1974 e no ano 1984 foi amnistiado.

GALICIA

Membro fundador do grupo teatral A Farándula. Desenvolveu a súa carreira profesional no eido do deseño escenográfico e do figurinismo, colaborando con moi diversos grupos entre os que destacan Tranvía Teatro, Teatro do Malbarate, Teatro do Adro, A Factoría, Máscara Producións ou Uvegá Teatro. Entre os seus traballos, que salientan polo sintetismo e o uso imaxinativo dos recursos, cómpre subliñar Nau de Amores (1995), realización do Centro Dramático Galego, ou Amor de Don Perlimplín con Belisa no xardín (1998), produción de Teatro do Atlántico. Nesta última compañía traballa tamén como actor no espectáculo Xoana (1985).

PERSOEIRO

Catedrático de Historia Económica na Universidade da Coruña e investigador no Institute of Latin American Historical Research da Universidade de Londres. Ten investigado sobre a historia de Galicia, a industrialización e consumo do tabaco e a economía das Antillas e Filipinas baixo o Imperio Español. Entre as súas obras destacan Industrialización y conflitos sociales en la Galicia del Antigo Régimen, 1750-1830 (1976), Comercio colonial y crisis del Antigo Régimen en Galicia, 1778-1818 (1986), Os intercambios entre Galicia e América Latina. Economía e Historia (1993), La modernización de la industria del tabaco en España, 1800-1935 (1993) e As tecedeiras do fume. Historia da fábrica de tabacos da Coruña (1998). Colaborou en diversos medios como a revista do Instituto José Cornide de Estudios Coruñeses ou Grial.

PERSOEIRO

Avogado e escritor. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago. Foi inspector técnico-fiscal do Estado en Vigo. Tamén foi presidente do Real Club Naútico de Vigo, vicepresidente do Cine-Club Vigo e delegado do Estado na Zona Franca. Obtivo a Medalla de Ouro da Cidade de Vigo o 27 de marzo do 1987. Publicou as novelas Iris y el viento (1954) e La boca tapada con agua (1956). Ademais destas dúas obras coas que chegaría a finalista do premio Fastenrath da Real Academia Española na súa edición do 1958, escribiu moitos traballos e deu numerosas conferencias sobre temas literarios, cinematográficos e fiscais.

PERSOEIRO

Eclesiástico e metalúrxico. Viviu nas Indias e foi párroco de varios lugares do Perú; alí realizou investigacións sobre o beneficio dos minerais, e, sobre todo, o estudo do amalgamamento en quente, denominado de cazo. O seu escrito Arte de los metales (Madrid, 1640), traducido ao francés, inglés e alemán, codifica e sistematiza os seus coñecementos sobre as propiedades benéficas do ouro e da prata e importantes avances sobre a descomposición dos sulfuros de prata mediante o mercurio.

PERSOEIRO

Xornalista. Doutor en Ciencias da Información. Foi subdelegado de La Voz de Galicia en Santiago, presidente da Asociación de la Prensa de Santiago, fundador da Federación de Asociaciones de la Prensa de Galicia, director de Diario 16 de Galicia e do semanario Metrópolis. Dirixiu as revistas Xóvenes Agricultores e Territorios. Escribiu Libertade de comunicación, comunicación en libertade e é o responsable da Biblioteca de Autores Galegos editada polo Consello da Cultura Galega. Dende 2009 é xefe de prensa da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria. 

GALICIA

Profesor e sacerdote. Principiou os seus estudios eclesiásticos no Seminario de Lugo e logo ingresou na Compañía de Xesús. Impartiu clases de Química, Historia Natural e Matemáticas na Habana. Foi un gran defensor do labor civilizador e relixioso de España en América. Publicou, entre outros libros: Introdución al estudo de la Historia Natural. Biología (1921), Nociones de Geometría (1923) e Fisiología Humana (póstumo, 1924).