"qu" (Contén)

1. 1. Celebración que se leva a cabo despois de ter selado un compromiso, contrato, convenio ou venda e que consiste en tomar todos xuntos un vaso de viño ou unha comida.

   2. Comida que se ofrece aos amigos e veciños ao remate dunha casa e que se indica poñendo unhas pólas, normalmente de loureiro, no seu cume, preto da cheminea.

   3. Comida que se ofrece aos operarios ou xornaleiros ao remataren un traballo.

2. Copa de augardente ou comida lixeira que se toma entre o almorzo e o xantar.

3. Termo da xerga das palilleiras que designa ‘a festa que se fai despois dunha exposición ou dun labor difícil e ben feito’.

PERSOEIRO

Médico cubano. Estudiou medicina en Barcelona e exerceu en París. Foi un dos creadores da uroloxía moderna e instaurou a proba diagnóstica de secreción renal que leva o seu nome (proba de Albarrán).

PERSOEIRO

Príncipe Elector de Brandenburgo (1470-1476), fillo do Elector Federico I, á morte do cal herdou o margraviado de Ansbach (1440). Loitou contra Baviera, Bohemia e o Palatinado. No 1464 herdou o margraviado de Bayreuth-Kulmbach e no 1470 obtivo a marca e o título de Elector de Brandenburgo.

CIDADES

Cidade do estado de Novo México, nos EE UU, á beira do Río Grande (411.994 h [1994]). Fundada no 1706 polos españois, é centro comercial e estación terminal aérea e ferroviaria transcontinental. Experimentou un grande impulso dende 1945 tralo establecemento de bases de investigación e lanzamento de mísiles. Industria alimentaria e Universidade.

PERSOEIRO

Gobernador das Indias portuguesas (1508-1515). Fundador do imperio colonial portugués, no 1506 explorou a costa de Madagascar, monopolizou o comercio das especias procedentes das Molucas desviándoo do Mediterráneo coa ocupación de Adén, Socotra e Ormuz; no 1510 someteu Calcuta, Goa, Malabar, Sri Lanka e Malaca, dende onde mandou expedicións cara a Xava, ás Molucas (1511) e aos mares da China.

PERSOEIRO

Militar portugués. Nomeado Gobernador de Pernambuco (1628), dirixiu a defensa da praza contra os holandeses (1630-1635). No 1640 participa na Guerra de Secesión Portuguesa contra Castela conseguindo a Victoria de Montijo (1644), que lle valeu o título de primeiro conde de Alegrete.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Badajoz, Extremadura, nos Baldíos de Alburquerque (5.780 h [1996]). Agricultura mediterránea (cereal, oliveira e vide) e explotación de cortiza. Conquistada por Fernando II en 1166. Enrique IV entregoulla á Orde de Santiago en 1464. Entre 1703 e 1715 estivo baixo soberanía portuguesa. A vila, murada, está dominada por un castelo; son de interese as igrexas de Santa María (s Xlll) e de San Mateo (s XVll).

DUCADOS

Título de Castela que no 1373 lle foi concedido como condado a Sancho de Castela, irmán de Enrique ll, a quen sucedeu a súa filla Leonor de Alburquerque, dona de Fernando de Antequera. O terceiro conde foi o seu fillo Enrique de Aragón a quen lle confiscaron o título no 1445, incorporándoo de novo á Coroa de Castela. No 1464, foi outorgado novamente como ducado ao Gran Privado Beltrán de la Cueva y Afonso de Mercado. O sétimo duque, Francisco Fernández de la Cueva y de la Cueva, foi lugartenente de Catalunya e Vicerrei de Sicilia. O título pasou no 1830 aos Osorio, marqueses de Alcañices.

PERSOEIRO

Adiantado Maior do Reino de Galicia na época do Rei Sancho IV de Castela. Apoiou o infante don Xoán, irmán do Rei, na procura da Coroa de Galicia e conseguiu liberalo cando estaba preso ao aliarse co Rei de Portugal don Denís e cos señores galegos fronte a don Sancho. O Rei perdooulle o seu acto de rebeldía, pero nun posterior alzamento a prol do infante fixo que acabara en prisión. Salvou a vida mercede á mediación da raíña María de Molina, parente súa e rexente trala morte de Sancho, e ao apoio da nobreza galega e leonesa. Despois de prestar xuramento de fidelidade a Fernando IV e non cumprilo, marchou a Portugal e entrou ao servizo do Rei don Denís.