"Ede" (Contén)

PERSOEIRO

Escritor francés. Estudou leis civís e canónicas en París e exerceu como conselleiro, antes de introducirse nos círculos literarios. Asiduo ao Hôtel de Rambouillet, chegou a ser confidente da marquesa de Rambouillet. As súas Historiettes (1835) reflicten este ambiente mundano.

GALICIA

Político. Republicano, participou na I Asamblea Federal Galega (1873). Foi alcalde da Coruña entre 1872 e 1873 e durante o seu goberno derrubáronse as murallas que rodeaban a Pescadería, polo que abriron novas vías de expansión na cidade.

PERSOEIRO

Enxeñeiro. Efectuou as primeiras cronometraxes de traballos e estudou os sistemas de primas e as razóns da freada na produción, do que estableceu o fundamento da organización científica do traballo. Inventou os aceiros rápidos, que incrementaron a produtividade de máquinas-ferramentas.

PERSOEIRO

Profesora. Foi profesora na Escuela Normal de Madrid e directora da Escola Normal da Coruña. Nas primeiras décadas do s XX desenvolveu un intenso traballo como pedagoga, escritora e conferenciante. Presidiu a sección de socioloxía do Ateneo, colaborou no Álbum artístico literario do século XX e pertenceu á redacción da Gaceta de Instrución Pública. Publicou Aritmética elemental (1986), en colaboración con María de la Rigada, e La mujer como factor indispensable en la lucha social. Recibiu a Cruz de Alfonso XIII e foi académica correspondente da Real Academia Galega.

1. Lanzar torpedos contra obxectivos inimigos.

2. Facer que fracase un asunto.

1. Aplícase ao avión ou embarcación que está armado principalmente con torpedos.

2. Persoa que se encarga do lanzamento de torpedos.

MUNICIPIOS

Municipio situado na provincia de Tarragona, Catalunya (11.187 h [2001]). Ten industria téxtil, auxiliar da construción, do metal e química, ademais de turismo.

PERSOEIRO

Filósofo. Seguidor de Wittgenstein, estudou as teorías científicas, más alá dos límites que comportaba o positivismo lóxico, e presentou unha teoría xeral da razón. Destacan as súas obras The philosophy of science (1953), Human understandin’ (1972) e Cosmopolis: the hidden agenda of modernity.

PERSOEIRO

Escritor. Cun estilo árido, as súas novelas representan o rexeitamento da novela como narración literaria, como Il podere (1921) e Tre croci (1920).

1. tremedal.

2. Planta herbácea anual, de ata 60 cm de altura, con talos ergueitos ou ascendentes, follas planas e moi estreitas con lígula membranosa, pubescente e lanceolada; Inflorescencia en panículas laxas e flores con glumas ovais naviculares. Florece entre febreiro e xullo en lugares secos e pedregosos, sobre todo en zonas do litoral.

3. 1. Peixe mariño cartilaxinoso, da familia dos torpedínidos, co corpo comprimido dorsiventralmente.

   2. tremedeira cinco ollos [port: tremelga de olhos; cast: tremielga de ollos; ingl: eyed electrid ray] [Torpedo torpedo, Fam dos torpedínidos]

      Peixe mariño, de ata 60 cm de lonxitude co corpo fláccido, case circular, e cola forte, pel lisa e sen escamas. Ten órganos eléctricos a ambos os dous lados do disco coa capacidade de producir pequenas descargas eléctricas que lle permite capturar as súas presas e tamén defenderse. Aliméntase de crustáceos, moluscos e pequenos peixes. Habita nos fondos costeiros arenosos, limosos de entre 5 e 30 m de profundidade.

   3. tremedeira xaspeada [cast: tembladera jaspeada] [Torpedo marmorata, Fam dos torpedínidos]

      Peixe mariño selacio, de ata 60 cm de lonxitude, co corpo aplanado, case circular e cola forte. É de cor marrón máis ou menos xaspeado. É carnívoro e ten actividade fundamentalmente nocturna. Ten a propiedade de producir pequenas descargas eléctricas, producidas por órganos eléctricos situados na parte inferior do corpo, o que lle permite capturar as súas presas e tamén defenderse. Aliméntase de crustáceos, moluscos e pequenos peixes. Habita nos fondos costeiros areosos e limosos a profundidades  de entre os 5 e 30 m. Vive no Atlántico e nas costas africanas e europeas.

PERSOEIRO

Político. Doutor en Dereito, foi membro do corpo xurídico da Armada (1974-1983) e letrado do Consello de Estado desde 1979. Coordinador xeral da refundación do PP (1989-1990) e deputado desde 1989, foi vicepresidente (1989-1996) e presidente (1996-2000) do Congreso de los Diputados e ministro de Defensa (2000-2004).

PERSOEIRO

Microbiólogo inglés. Foi un dos primeiros que aplicou métodos selectivos na obtención de cultivos bacterianos puros e, xunto a G. Ingram, estableceu a necesidade dun factor de crecemento (a vitamina K) para o desenvolvemento dos cultivos de determinados microorganismos. En 1915 describiu a destrución do estafilococo pioxénico por un bacteriófago.

PERSOEIRO

Actriz. Coñecida como Mecha Ortiz, da súa numerosa filmografía destacan Mujeres que trabajan (1938), El gran secreto (1942), Camino del infierno (1945), Cartas de amor (1951), Bendita seas (1956), Boquitas pintadas (1974) e Piedra libre (1976).