"Manuel" (Contén)

GALICIA

Escritor. Autor de diversos manuais e estudos de lingua e literatura, da súa obra destacan a novela costumista Don Porrazo o mi cubierto de plata (1909), en que intercala o galego co castelán; a novela histórica Elena de Síbaris (1913), o libro de relatos Contos gallegos de antano e de hogano (1920), en que inclúe moitos relatos de tradición oral; o drama El abuelo de Rosendo (1922) e o drama histórico La reina Lupa (1924).

GALICIA

Pintor. Evolucionou desde o informalismo cara ao surrealismo e á abstracción. O seu lirismo mesturou compoñentes mitolóxicos, oníricos e populares. Estivo moi influído pola pintura brasileira, especialmente no que respecta ao emprego de cores cálidas e puras e á carga de exotismo que manifestou nalgunhas pinturas con ambientes tumultuosos, que transluciron un fondo de denuncia social. Destacan En Rosa (1975) ou a serie Crucificados (1977).

GALICIA

Actor teatral. Despois de actuar en diversas compañías de Andalucía e Madrid, recibiu unha bolsa do goberno alemán para formarse na RFA. En Ourense colaborou co grupo teatral Valle Inclán. Cofundador do grupo teatral Rúa Viva, participou nos espectáculos Os baralláns (1980), O cantar dos cantares (1983) e O saco das noces (1985).

GALICIA

Escritor e xornalista. Colaborador en diversas publicacións periódicas, como Faro de Vigo, Man común ou El Progreso, publicou diversos traballos de antropoloxía en Grial e Gallaecia. A súa obra poética editouse nas revistas Nordés e Coordenadas, e nos libros Luceiros fuxidíos (1994), A sombra do inimigo (1998) e Contra o tempo (2003), ademais de no volume colectivo Xuro que nunca volverei pasar fame (2003), das Redes Escarlata.

GALICIA

Escritor. Foi un dos promotores da lingua galega na liturxia católica. Foi director xeral de Cultura, membro da Comisión de Lingüística e Toponimia da Xunta de Galicia, e colaborador en diversos medios de comunicación, como a revista Ínsula, ou os xornais La Noche e La Voz de Galicia. Traduciu O Cantar dos Cantares (1964), O Mito da Espenuca (1965), de Platón, A apocalipse (1966) e Misal galego (1968).

GALICIA

Actor e director teatral. Doutor en Filosofía e Ciencias da Educación pola Universidade de Santiago de Compostela, dirixe o Escola Superior de Arte Dramática de Vigo (2005). Impulsor do Taller de Teatro da Universidade Popular de Corcubión e da Aula de Teatro da Escola Universitaria de Formación do Profesorado de Pontevedra, participou na creación dos grupos de teatro infantil Katakrok e Kalandraka, para os que dirixiu diversos espectáculos entre 1988 e 1992, e Teatro de Ningures, para o que dirixiu dúas obras en 1985 e 1986. Teatrólogo e profesor de pedagoxía teatral, expresión dramática e expresión teatral, colaborou en diversas publicacións periódicas con artigos de crítica teatral. Membro do consello de redacción da Revista Galega de Teatro e da revista ADE-Teatro, foi director de Ensaio, revista de teatro de Galicia e do Norte de Portugal e do Anuario Galego de Estudios Teatrais. Membro fundador da Asociación Nacional de Investigadores de Literatura...

GALICIA

Pintor e gravador de nome artístico Xan Vieito, realizou a súa primeira exposición individual no mosteiro de Poio (1998). Dende entón ten participado en numerosas exposicións individuales e colectivas galegas e portuguesas, destacando a súa participación como artista estranxeiro invitado en Goisarte, Gois, Portugal (2001 e 2005). As súas viaxes fora da península ibérica o levan a expoñer en Québec, Canadá (2001) e Bolsano, Italia (2007). Socio fundador de GALUART (Asociación Galaico Lusa de Artistas Plásticos e Visuais), tamén é membro da Asociación española de médicos escritores e artistas. Entre os seus premios destaca a medalla do 5ème Salon International de Nantes, Francia (2005). Na súa obra explora o mundo onírico e da infancia, utilizando gradacións de cores cálidas e figuras humanas entre a figuración e a abstracción. Da súa obra destacan Almas sin rumbo (2009) e Universo 1 (2009).

GALICIA

Impresor. Instalou os seus obradoiros tipográficos en Santiago de Compostela entre 1804 e 1812. Tirou do prelo Oración fúnebre (1804) e, durante a Guerra da Independencia, numerosos folletíns, follas soltas e xornais. Entre 1809 e 1820 traballou na Coruña, onde imprimiu o Diario de La Coruña. Tras a voda da súa filla co impresor Verea trasladou os seus obradoiros a Pontevedra.

GALICIA

Poeta. Doutorado en Filoloxía Románica pola Universidad Central de Madrid. Na súa obra obsérvase o paso da literatura socialrealista cara a unha preocupación máis esteticista, propia da década de 1980. Autor de diversos estudos sobre a obra de Luis Cernuda, Rafael Alberti e Xavier Rodríguez Baixeras, publicou os poemarios Mejor el fuego (1972), con certos trazos culturalistas; El cazador de días (1977), de carácer superrealista e con elementos clasicistas; E direi-vos eu do mister das cobras (1980), onde abundan os símbolos e a súa preocupación pola linguaxe poética; e A lenda das árbores de prata (1985), centrada no ciclo artúrico.

GALICIA

Fotógrafo. Director da fotogalería Cuartoscuro de Ferrol e presidente da Sociedad Fotográfica da Coruña, participou na edición de numerosos libros e revistas, como Bestias involuntarias (1992), Ferrol, mar adentro (1993), A fotografía na arte contemporánea (1995), Emboscadura (1998) e Doce tumbas (2000). Expuxo en diversas cidades de Europa e EE UU. Participou na I e VII Fotobienal de Vigo (1984 e 1996), e nas tituladas “Manuel Vilariño, Fío e sombra” (2002), para o CGAC, e “Señal en el aire” (2004) para o Museo Extremeño e Iberoamericano de Arte Contemporáneo.

GALICIA

Militar. Participou na Revolución de 1854 e loitou contra os carlistas. Foi separado do exército polas súas ideas republicanas (1877), posteriormente readmitido, despois pasou á reserva (1883). De acordo con Ruiz Zorrilla, sublevouse en Madrid en favor da república (1886), pero, fracasada a insurrección e abandonado polos seus soldados, foi feito prisioneiro e condenado a morte. Indultado, deportárono a Fernando Poo e despois a Melilla.

GALICIA

Avogado, empresario e político. En Ourense foi membro da Confederación de Empresarios e tenente de alcalde. Foi deputado no Parlamento galego por Alianza Popular (1981-1985) e por Coalición Popular (1985-1989) e conselleiro de Turismo, Xuventude e Deportes (1981-1985) e de Presidencia (1985-1987).

PERSOEIRO

Relixioso bieito. Foi abade do mosteiro de San Salvador de Lourenzá (1709-1713 e 1721-1725) e bispo de Puerto Rico. Escribiu Scena sacra de varias oraciones panegyricas (1702) e Tautologias (1703-1729).

PERSOEIRO

Historiador e ensaísta cinematográfico. Fundador do Grupo de Escritores Cinematográficos Independientes (GECI), exiliouse en 1939 e residiu en Bos Aires, onde fundou e dirixiu o Centro de Estudios Cinematográficos (1950). Regresou a Madrid en 1953. Publicou Espectador de sombras. Crítica de films (1935), Arte de masas. Ruta de los temas fílmicos (1935), El cine: Magia y aventura del séptimo arte (1940), Cine de medio siglo. Crónica y crítica (1946), El cine en la sociedad de masas (1966) e Los grandes hombres del cine (1973).

PERSOEIRO

Poeta. Destacado precursor do neoclasicismo en España, foi autor das Eróticas o amatorias (1617-1618), composicións de métrica diversa, das que destacan as cantilenas e as anacreónticas, e versións de Horacio.

PERSOEIRO

Arquitecto e teórico. Reconstruíu edificios medievais, como a Madeleine de Vézelay (1841?), as catedrais de Amiens e de París, ambas as dúas en 1849, a cidadela de Carcassonne (1853), o castelo de Pierrefonds (1858), a abadía de Saint-Denis e a Sainte Chapelle de País e a catedral de Lausanne (1873). Propugnou a utilización do ferro na construción. Escribiu Entretiens sur l’architecture (1852-1872) e Ditionnaire raisonné de l’architecture française du XI au XVI siècle (10 vol, 1854-1868).

PERSOEIRO

Rei de Sardeña (1802-1821), fillo de Vítor Amadeo II, portou o título de duque de Aosta. Accedeu ao trono tras a abdicación do seu irmán Carlos Manuel IV. Opúxose a Napoleón e retirouse a Cagliari. En 1815 recuperou os estados peninsulares. O seu intento de restaurar o absolutismo provocou un motín dos carbonarios e abdicou en favor do seu irmán Carlos Félix I.

PERSOEIRO

Derradeiro rei de Sardeña (1849-1861) e primeiro rei de Italia (1861-1878), duque de Savoia, fillo e sucesor de Carlos Alberte I de Sardeña. Secundou a política de Cavour como a finalización do acordo de Plombières (1858), a anexión de Italia central (1859) ou a expedición de Garibaldi na conquista de Sicilia e Nápoles (1860). Proclamado rei de Italia, anexionou Venecia (1866) e ocupou Roma (1870).