"Anu" (Contén)

GALICIA

Relixioso e escritor liberal. Estudou filosofía e teoloxía en Salamanca e Roma. No seu regreso a España instalouse en Madrid, onde realizou diversos estudos literarios e científicos, ata que conseguiu a secularización en 1792. Precursor do xornalismo na Coruña, o seu primeiro proxecto de obradoiro e semanario, El Curioso Herculino, fracasou en 1797. Os seus escritos, baixo o pseudónimo de León de Parma ou Pardo de Xas, tiveron moita aceptación na prensa madrileña. Publicou diversos poemas, relatos e folletos de contido político e de carácter anónimo, dos que destacan Os rogos d’un gallego establecido en Londres dedicado aos seus paysanos para abrirlles os ollos sobre certas inorancias, e o demais que verá o curioso lector (1813), un romance ideolóxico e propagandístico en que ataca a Igrexa e o absolutismo monárquico. Foi director de Diario de La Coruña (1808), o primeiro xornal coruñés; do Semanario Político, Histórico y Literario de La...

PERSOEIRO

Escultor. Iniciouse na década de 1970 no postsurrealismo influído por Cruzeiro Seixas, membro fundador do grupo surrealista de Lisboa. Na década de 1980, a súa obra caracterizouse polo dominio da xeometría e un detallado estudo da figura humana. A partir de 1988 fixou a súa residencia en Narón. A mediados da década de 1990 evolucionou desde o representativo cara ao obxectual. Realizou as súas obras preferentemente en aceiro, que lle permitiu a construción de volumes xeométricos, deixando o cobre e o latón para os detalles. Destacan as series Silencios do Día e Clérigos de Lugo e os monumentos públicos A vida nun puño (Narón), Animalalma (Madrid) e o monumento a Revolução dos Cravos en Póvoa de Santa Iria.

PERSOEIRO

Militar, primeiro marqués de Novaliches (1840). Moderado, baixo o goberno de Espartero emigrou a Francia e unha vez amnistiado volveu do exilio (1843) e loitou contra as tropas de Espartero en València. Foi ministro da Guerra (1847). En 1885, tras a caída de Narváez, encargouse de formar goberno, sen tomar posesión. En 1868 comandou as forzas realistas que se opuxeron aos revolucionarios. Emigrado de novo, volveu a España despois da Restauración.

PERSOEIRO

Militar. Capitán xeneral de Castela-A Mancha, axudou a E. Castelar e en 1874, coñecedor da derrota deste nas Cortes, entrou e disolveunas, co que rematou coa Primeira República Española. Foi capitán xeneral de Catalunya (1880-1881) e novamente de Castela-A Mancha (1885-1886).

PERSOEIRO

Novelista e político. Foi ministro de Facenda (1850-1851) durante o goberno de J. J. de Herrera e participou no golpe de estado de 1857. Posteriormente foi deputado, cónsul en España e senador. Introduciu en México a novela folletinesca con El fistol del diablo (1845-1846). A súa obra presenta abundantes trazos costumistas. É autor de Compendio de la historia de México (1870) e Los bandidos de Río Frío (1889-1891).

GALICIA

Escultor. Formouse na Escola de Artes e Oficios Mestre Mateo de Santiago de Compostela (1978-1979), foi profesor de escultura na Escola de Canteiros de Poio (1980-1990) e residiu en Nova York (1992-1994). As súas primeiras obras foron colaxes e pezas de madeira, pero despois decantouse polas formas e os materias autóctonos. Tentou conseguir, coa transformación do granito ao modo dos antigos canteiros, unha síntese entre a cultura castrexa e o construtivismo e minimalismo contemporáneo. Posteriormente, traballou a lousa en pezas en que se limitou a utilizar as pranchas sen traballar, encaixándoas en estruturas de ángulos moi agudos. Realizou tamén obras con reixas metálicas pintadas. Das súas obras destacan Menhires pola paz, no Parque Escultórico Torre de Hércules (A Coruña), Historia (1999), realizada para a Universiada de Palma de Mallorca, e o monumento ás vítimas dos atentados do 11 de marzo en Madrid, situado en Caldas de Reis (2004).

GALICIA

Xurista e político. Militou no republicanismo federal, formou parte da xunta revolucionaria de Ourense (1868) e foi gobernador civil de Pontevedra (1893) e deputado (1873-1874). Foi o máximo inspirador da Lei de Redención de Foros (1873) e participou na confección do código civil como representante de Galicia. Fundou (1870) e dirixiu (1870-1873) o xornal ourensán Correo de Galicia e colaborou en El Orensano, Nueva Galicia, El Heraldo Gallego e La Tertulia. Escribiu Cartilla constitucional para uso de los niños que concurren a las escuelas de instrución primaria (1870), Los foros en Galicia. Apuntes sobre la actual organización de la propiedad territorial en estas cuatro provincias y necesidad de su reforma (1872) e diversas poesías que se recolleron no Álbum de la Caridad e no álbum literario La aldea de Casdemiro (1876).

GALICIA

Futbolista. Destacou como xogador no R.C. Celta de Vigo, Real Madrid C. F. e C. Atlético de Madrid. Foi campión de Liga co Real Madrid C. F. (1953-1954) e internacional coa selección B (1953).

GALICIA

Teólogo e escritor. Foi catedrático de Xeografía e Historia no Instituto de Pontevedra e de Historia de España na Universidad Central de Madrid. Contribuíu á fundación da Real Sociedad Geográfica de España e publicou Programa de la Historia crítica de España, La oratoria e Destino geográfico de la Península española.

GALICIA

Médico. Foi fundador e coordinador dos estudos da SIDA no Complexo Hospitalario Universitario Juan Canalejo desde 1984. Participou en múltiples ensaios clínicos internacionais de SIDA e hepatite, sobre todo en relación coa terapéutica destes procesos. Destaca como pioneiro en España na realización de estudos sobre hepatite B e hepatite A. Das súas obras destaca A hepatite vírica como complicación do consumo de drogas por vía parenteral (1993), en colaboración con C. Pereiro Gómez e M. A. Castro Iglesias. É fundador e primeiro presidente da Sociedade Galega da SIDA, desde 1998. Recibiu o Premio Barrié de la Maza da Real Academia de Medicina e Cirurxía de Galicia, polo estudo El SIDA en Galicia (1994).

PERSOEIRO

Escritor. A súa obra sitúase entre as dúas correntes que marcaron a narrativa mundial da posguerra: o existencialismo e o condutismo. A súa vertente creativa máis importante é a narrativa, de onde destacan Es vessa una sang fàcil (1954), Cendra per Marina (1965), Avui es parla de mi (1966), Un amor fora ciutat (1970) ou Cops de bec a Passadena (1972). Moitos dos seus libros foron traducidos ao galego, como Mecanoscrito da segunda orixe (1989) e Xogo sucio (1992). Recibiu a Creu de Sant Jordi (1962) pola súa obra Balanç fins a la matinada, e o Premi d’Honor de les Lletres Catalanes (1979).

GALICIA

Xornalista e poeta. Publicou diversos textos literarios en El Recreo Compostelano e noutras publicacións galegas antes de marchar para Nova York, onde dirixiu La Crónica. De regreso a España comezou a traballar no xornal madrileño La España, onde o seu artigo “Paralelo entre Espartero y Narváez” motivou disputas entre os seus respectivos partidarios. Escribiu Manual de Nueva York (1851).

GALICIA

Ornitólogo e naturalista. Estudou maxisterio na Universidade de Santiago de Compostela e, desde moi novo, dedicouse á observación, principalmente de aves, por toda Galicia. Foi fundador e presidente do Grupo Ornitolóxico Galego (1973) e da Sociedade Galega de Historia Natural (1976), e coordinador do Atlas de Vertebrados de Galicia, xunto con J. Guitián e Zenón L. Beiras (1980), así como director da sección de aves. É coautor da Guía das aves de Galicia (1980), As baleas cara á extinción (1980), O lobo (1985), Cetáceos, focas e tartarugas mariñas das costas ibéricas (1989) e varios traballos sobre os nomes galegos de aves do xénero Erithacus, Streptopelia, Columba e Troglodites.

GALICIA

Relixioso mercedario. Director da revista Estudios (1945), transcribiu o manuscrito de Tirso de Molina Historia de la Merced (1973-1974) e publicou Un poeta navarro: fray José de la Sierra Vélez (1948) e El ayuntamiento de Madrid y Lope de Vega. Acuerdos sobre Autos Sacramentales y el P. Remón (1950).

GALICIA

Político, fillo de Ignacio Manuel Pereira. Pediu asilo político en Portugal polas súas ideas revolucionarias (1842) aínda que, en 1843, reapareceu en Vigo apoiando o pronunciamento militar de B. Espartero. Foi deputado a Cortes, electo por Ponteareas (1848-1850) e acusárono de dirixir unha proclama aos habitantes de Galicia e ao exército instándoos a revelarse contra o goberno, polo que foi xulgado e condenado. Fuxiu de novo a Portugal e, amnistiado polo goberno, presentouse no Congreso para tomar cargo de deputado (1854-1856). Responsable do pronunciamento liberal en Pontevedra, foi nomeado gobernador civil (1854), cargo que ocupou por pouco tempo polo descontento e presións dos habitantes de Vigo. Durante a Revolución de Setembro de 1868 foi proclamado presidente da xunta de goberno. Asinou un manifiesto para que as Cortes concedesen a coroa a un monarca portugués e acadar deste xeito a reunificación peninsular. En 1871 foi nomeado embaixador e ministro plenipotenciario no Imperio de...

PERSOEIRO

Escritor. Publicou obras de poesía, novela e libros de viaxes. Coordinador do volume poético En tránsito: poesía galega en Madrid (2001), xunto con Vicente Araguas, participou nos volumes colectivos Intifada (1989) e 47 poetas de hoxe cantan a Curros Enríquez (2001). Colaborador de Encrucillada, Luzes de Galiza e O Correo Galego, da súa produción destacan Poemas da cinza (1990), onde amosa sobre todo sinceridade nun marco de continuas referencias á realidade cotiá; Todo morte (1998), Sobremesa (1999), Rosa íntima (2000), Inventario de fragmentos (2001, Premio Rosalía de Castro) e Libro das viaxes (2002). Gañou a IX edición do premio de relatos Casa de Galicia de León con “Día de inverno” (1992).

PERSOEIRO

Político, pai de Xoán Manuel Pereira de Castro. Foi un activo militar contrarrevolucionario durante o Trienio Liberal, vicepresidente da Xunta Apostólica de Galicia e xefe principal dos voluntarios realistas galegos.

PERSOEIRO

Escultor. Instalado en Castela, recibiu a influencia de A. Cano e de Gregorio Hernández. De estilo barroco, a súa obra destacou pola expresividade e a sobriedade ao mesmo tempo. Destaca San Bruno para a Cartuja de Miraflores (Burgos).

GALICIA

Arquitecto. Traballou nas obras do ferrocarril en Madrid, Iruña e Zaragoza ata que en 1872 se instalou definitivamente en Santiago de Compostela, onde foi arquitecto municipal en 1873. Introduciu na arquitectura compostelá o emprego do ferro e do cristal. Das numerosas obras que realizou no centro histórico da cidade, destacan a sede do Casino de Santiago, a ampliación do Banco Simeón (1876), a sede da Banca Olimpio Pérez (1886) e os edificos hoxe sede de El Correo Gallego (1885), da Fundación Torrente Ballester (1890) e da Fundación Caixa Galicia (1895), así como o derrubado asilo de anciáns do Camiño Novo (1900). Foi nomeado comendador da Real Orden de Isabel la Católica (1880) e cabaleiro da Real Orden de Carlos III (1882)