"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Humanista e cronista. Estudiou en Salamanca e exerceu como profesor na Universidad de Osuna. Emigrou a México onde foi cronista da capital, cóengo e reitor da Universidad de México. As súas ampliacións e traducións de Fernán Pérez de Oliva, Luís Mexía e Luís Vives publicáronse en 1546 baixo o título de Obras que Francisco Cervantes Salazar ha hecho, glosado y traducido. É tamén autor da Crónica de la Nueva España (1914).

PERSOEIRO

Escritor. Foi o cuarto fillo do cirurxián Rodrigo de Cervantes e de Leonor de Cortinas e, segundo algunhas hipóteses, de posible ascendencia galega polos seus apelidos. En 1551 trasladouse a Valladolid coa familia, onde estaba a corte naqueles anos, na busca de posibilidades económicas. Posteriormente, marcharon a Madrid onde Cervantes estudiou gramática con Juan López de Hoyos. En 1569 instalouse en Roma como camareiro do cardeal Giulio Acquaviva e alí permaneceu ata que se incorporou ao terzo de Miguel de Montcada. En 1571 loitou como soldado na Batalla de Lepanto, na que quedou inútil da man esquerda. Non obstante , en 1572 incorporouse ao terzo de Lope de Figueroa e participou en diversas accións mediterráneas. Durante os anos posteriores estivo en Sardeña, Lombardia, Sicilia e Nápoles, onde coñeceu as innovacións da literatura italiana. De volta a España, os turcos prendérono e estivo cativo en Arxel entre 1575 e 1580; unha vez libre tomou parte nas campañas de Portugal e Orán. Desempeñou...

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Ares. Construíuse nun coto propiedade da igrexa de Santiago de Compostela. Ten planta rectangular de nave única e unha ábsida románica (1180?) semicircular precedida dun tramo recto con cuberta de bóveda de cuarto de esfera e de canón semicircular, respectivamente. A nave reconstruíuse en 1784, data na que se engadiu unha espadana á fachada principal. O arco triunfal é de medio punto e dobrado, a rosca menor descansa sobre un par de columnas pegadas que se apoian sobre bases áticas e sosteñen capiteis cubertos de follas nervadas de perfís recortados e rematadas en bólas. No exterior a ábsida elévase sobre unha base escalonada e o muro semicircular divídese en tres panos por medio de dous contrafortes prismáticos que chegan ata o beiril. En cada un deles ábrese unha estreita ventá abucinada ao interior. O beiril está sostido por canzorros, algún deles con decoración figurada como os que presentan unha cabeza de porco coa boca aberta ou uns cuadrúpedes tumbados...

GALICIA

Prateiro. Adornou a cruz da igrexa da Trindade de Ourense en 1617 e realizou unha cruz de prata para a igrexa de Piñeira de Arcos (Xinzo de Limia) en 1619.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Antas de Ulla. De orixe románica, edificouse arredor do 1190. Só se conserva unha colección de canzorros que sosteñen os beirís da nave, algún deles presenta unha bóla ou algún motivo xeométrico sinxelo. Destacan dous polo seu maior tamaño e por ter esculpidas cabezas humanas, aínda que posiblemente procedan doutra parte do edificio.

PERSOEIRO

Dirixente obreiro e xornalista. Fundou con Pi i Margall en Madrid en 1846 a Escuela del Trabajador e o xornal El Trabajador (1851), destinado a fomentar a creación de sociedades obreiras. En 1849 participou na fundación do partido demócrata, no que militou na facción socialista. Editou, con Fernando Garrido, La Hoja de las Barricadas e fundou o diario La Voz del Pueblo (1855). Na clandestinidade animou, xunto con Ceferí Tresserres, a sociedade secreta El Falansterio.

PERSOEIRO

Artista plástico. Doutor en Belas Artes pola Universidade de Vigo (1998), ampliou estudios en Inglaterra. Comezou a expoñer en 1992 e a súa obra caracterízase pola reflexión sobre a paisaxe e a natureza desde unha poética icónica e conceptual. A serie O xardín da paisaxe (1998-1999) incidiu nesa visión co tratamento cromático e esquemático na pintura e coa utilización de elementos da natureza na escultura para sintetizar así as formas do campo galego. A súa obra está, entre outros lugares, na Deputación de Pontevedra e no Museo de Arte Contemporánea Unión Fenosa. Recibiu o premio Arte Xoven Galega de El Corte Inglés (1993).

GALICIA

Cóengo, historiador, poeta e orador político. Vinculado ao movemento rexionalista, participou nos Xogos Florais de Tui (1891) nos que pronunciou o seu Sermón rexionalista. Foi un colaborador habitual de El Eco del Miño e La Integridad de Tui. Entre outras obras escribiu La defensa de La Coruña en 1589 (1903) ou Las guerras feudales en Galicia: Pedro Madruga y D. Diego de Muros (1923). Foi socio correspondente da Liga Galega da Coruña.

GALICIA

Médico e político. Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela e diplomado en xerencia hospitalaria pola Escuela Nacional de Sanidad. Foi director xerente do Hospital Juan Canalejo da Coruña, xerente do Hospital General Universitario Gregorio Marañón de Madrid e exerceu como profesor de xestión hospitalaria do Centro Universitario de Salud Pública da Universidad Autónoma de Madrid. Iniciou a súa actividade política nos anos setenta como militante da Asamblea Nacional Popular Galega (AN-PG), a Asamblea Popular Galega (APG) e o Partido Obreiro Galego (POG); foi membro do Consello Nacional de Esquerda Galega e do PSG-EG desde a súa fundación ata 1990, e deputado do Parlamento galego, polo PSdeG-PSOE, na cuarta lexislatura (1993-1997).

GALICIA

Cartógrafo, agrimensor e matemático. Cara ao ano 1781 emigrou a América e, posiblemente, en 1782 trasladouse a Bos Aires. En 1873 foi nomeado enxeñeiro da expedición de recoñecemento da mina de ferro de Potosí. Parece que tres anos despois realizou unha carta dos ríos Paraná e Uruguay. De volta a Bos Aires (1792), foi o encargado de deseñar un novo peirao, rúas e a ampliación da enseada de Barragán (1801). Foi, xunto con Alsina Gassa, impulsor e director da Escuela Náutica (1799), na que impartía clases de xeometría, trigonometría, hidrografía e debuxo ata a súa desaparición (1806). Foi partidario da difusión da ciencia para mellorar as condicións de vida da sociedade. Realizou traballos de carácter cartográfico, como o plano para ampliar as fronteiras dos indios (1801) ou o plano do arroio Maldonado (1805), e en 1814 foi o encargado de elaborar o plano topográfico de Bos Aires. Tamén fixo diversos traballos sobre as linguas indíxenas. Colaborou no xornal Telégrafo mercantil, rural,...

PERSOEIRO

Política. Graduada en Psicorientoloxía pola University of Laredo (Texas), realizou cursos de dereito na Université de La Sorbonne e de socioloxía en Helsingor (Dinamarca). Residiu en Suíza (1972-1975), onde ocupou o cargo de secretaria da Federación de Entidades Españolas dos cantóns de St. Gallen e Appenzell. Ao seu regreso integrouse na política local de Vilagarcía e ocupou a secretaría xeral da Xunta local do PP. Foi deputada do Parlamento galego, polo PP, na IV lexislatura (1993-1997).

GALICIA

Deseñador gráfico e pintor. Realizou estudios de socioloxía en Madrid e en 1980 regresou a Galicia, onde se dedicou á publicidade e ao deseño gráfico. A súa obra pictórica ten un carácter conceptual e traballa en bloques temáticos. Incorpora novos elementos ás técnicas tradicionais, como botar óxido de ferro directamente sobre a tea. Dende 1986 participou en diversas exposicións individuais e colectivas e en Feiras de arte como Arco (Madrid), Foro Atlántico (Porto) e Expoarte (México). Recibiu o primeiro premio do Salón de Outono (1988) da Real Academia de Bellas Artes Nuestra Señora del Rosario.

PERSOEIRO

Médico, botánico e filósofo italiano. Foi profesor de medicina e director do xardín botánico de Pisa (1555) e, dende 1592, médico de Clemente VIII. Describiu coidadosamente a morfoloxía das flores e dos froitos na súa obra De plantis libri XVI (Libro XVI sobre as plantas, 1583), onde introduciu unha clasificación baseada nestes caracteres. Son importantes os seus estudios sobre a circulación do sangue.

1. Que ou quen cesa.

2. Funcionario que, sen incorrer en ningún incumprimento dentro das súas funcións, era separado do seu cargo por decisión gobernativa ou política. Durante a Guerra Civil e nos primeiros anos do franquismo varios milleiros de funcionarios, sobre todo no ensino, foron depurados e encarcerados por causas políticas. Trala reforma administrativa promovida coa chegada da democracia, esta situación converteuse en ilegal posto que a separación do cargo soamente se admite como sanción por causas determinadas legalmente.