"ALE" (Contén)

de desfalecer.

Destruír unha fortaleza ou quitarlle a súa gornición.

Acción e efecto de desgaleguizar ou desgaleguizarse.

Situación ou sentimento de abandono ou desamparo.

Boletín cultural en galego editado polos alumnos do Colexio Universitario de Vigo en 1978. Contou coa colaboración de Víctor Freixanes, Camiño Noia, Enrique X. Macías, Alonso Montero e Felipe M. Marzoa, ademais do colectivo de poesía Rompente e o Cine-Clube de Vigo. Incluíu seccións dedicadas ao cine, ás letras, á música e á historia de Galicia.

Revista anual editada entre os anos 1980 e 1982 pola Federación de Asociacións Culturais Galegas. De tendencia nacionalista, incluía textos literarios, ensaios e artigos onde se analizaba a problemática lingüística galega. Entre os colaboradores destacan Avilés de Taramancos, Darío X. Cabana, Manuel Forcadela, Bernardiño Graña, Margarita Ledo, Manuel María, Xosé M. Martínez Oca, María Mariño, Marcos Valcárcel e Pilar Vázquez Cuesta. No eido gráfico cómpre salientar as contribucións de Laxeiro, Virxilio, Xaquín Marín, Xosé Lois, Pepe Barro, Elena Gago e Carlos Silvar.

Data consagrada á exaltación das letras e a lingua galegas instituída pola Real Academia Galega. A referencia cronolóxica para este evento foi a celebración do centenario da publicación do libro Cantares Gallegos (1863) de Rosalía de Castro, por ser a obra que impulsou o renacemento da literatura galega contemporánea. A iniciativa partiu de Manuel Gómez Román, Francisco Fernández del Riego e Xesús Ferro Couselo, que presentaron un escrito á corporación académica o 20 de marzo de 1963. Pedíase a perdurabilidade da conmemoración e o seu carácter anual, e un día oficial para homenaxear os autores e os libros en galego. Nunha xunta xeral a Academia resolveu o 28 de abril, por unanimidade, aprobar esta proposta e declarar Día das Letras Galegas o 17 de maio de cada ano, data que coincide co día da dedicatoria por parte de Rosalía de Cantares Gallegos á tamén escritora Fernán Caballero. Dende entón, dedícase anualmente a unha figura relevante dentro das letras e cultura galegas....

Relativo ou pertencente a un dialecto.

Trazo lingüístico propio dun dialecto.

Proceso de conversión en dialecto dun dominio lingüístico ou dunha lingua literaria unificada.

ariedade intraidiomática que se distingue doutras pertencentes á mesma lingua en función da zona xeográfica onde se fala, a clase social que a utiliza, etc. As diferencias entre os dialectos poden darse no plano léxico, morfolóxico, sintáctico e/ou fonético. O termo dialecto referíase en principio exclusivamente á variación espacial, pero a noción foi estendéndose ata abranguer calquera tipo de variación: espacial, temporal, social ou situacional (estilística). De aí que para evitar ambigüidades, sexa conveniente utilizar o termo acompañado dun cualificativo. Pola contra, poderá interpretarse no seu sentido máis xenérico -equivalente a variedade-, ou ben na súa acepción orixinaria, dialecto espacial ou xeográfico, tamén denominado xeolecto, do mesmo xeito que o dialecto social se coñece como sociolecto. Os dialectos, na medida en que son ‘variedade de’, remiten sempre a unha lingua determinada, que os inclúe, e neste sentido o concepto é relativo. Por exemplo, o galego lucense e o galego...

Persoa versada en dialectoloxía.

Disciplina lingüística, tamén denominada xeografía lingüística ou xeografía dialectal, que trata o estudo sistemático de todas as formas de dialectos, especialmente os xeográficos ou rexionais. Tamén se entende por dialectoloxía a descrición de falas illadas, sen referencia a outras veciñas ou da mesma familia. Os estudios dialectolóxicos teñen como antecedente a contestación que no s XVIII se produce á visión da lingua como unha entidade inmutable e de carácter basicamente escrito, aínda que non comezarían propiamente a súa andaina ata finais do s XIX. A dialectoloxía tradicional tivo a súa orixe nas investigacións dos neogramáticos para establecer as leis fonéticas, adquiriu unha certa sistematicidade en Alemaña con George Wenker e estableceuse definitivamente cos traballos de J. Gilliéron e a aparición dos atlas lingüísticos. Tomando como base cuestionarios escritos e posteriormente gravacións magnetofónicas, as investigacións dialectolóxicas tentaron ver as...

Procedemento métrico que consiste en pronunciar en sílabas diferentes a vogal final dunha palabra e a inicial da palabra seguinte, con finalidade estilística. É o fenómeno oposto á sinalefa.

Aplícase aos xenes que teñen dous alelos.