"Adá" (Contén)

PERSOEIRO

Físico e químico inglés. Fillo dun ferreiro, aprendeu o oficio de encadernador, ao mesmo tempo que se dedicou ás lecturas científicas e filosóficas. Asistiu ás conferencias de Humphry Davy (1812); este nomeouno (1813) o seu axudante no Royal Institute, do que chegou a ser superintendente (1821) e director (1825). Foi membro da Royal Society (1824) e da Académie Française des Sciences, e profesor de química (1833). En 1821 comezou o estudo da electricidade e do magnetismo; descubriu a produción dunha forza electromotriz nun condutor sometido a un campo magnético (lei de Faraday), introduciu o concepto de liña de forza, enunciou as leis cuantitativas da electrólise (leis de Faraday) e descubriu a rotación do plano de polarización da luz mediante campos magnéticos (1845). Licuou diferentes gases e descubriu dous cloruros de carbono e o benceno. Sen os traballos de Faraday sería imposible toda a técnica actual de produción e distribución de correntes eléctricas, gran parte da electroquímica...

1. Mestura de auga e farelo.

2. Parte da celebración do Entroido, na comarca de Monterrei, na que se lle bota fariña á xente que está na rúa.

1. Conxunto ou morea de farrapos.

2. Precipitación de neve en forma de farrapos.

1. Mancha ou franxa de distinta cor que se presenta na terra cando hai distintos tipos de cultivos.

2. Mancha que se presenta nun animal que ten o pelo en franxas de distintas cores.

FILOSOFOS

Filósofo e historiador escocés. Licenciado na University of St. Andrews, foi profesor de filosofía na University of Edinburgh (1759-1785). Foi pioneiro da moderna socioloxía ao considerar o ser humano como un animal progresivo propenso á corrupción do luxo e que combina a sociabilidade cunha instintiva afección á loita. Afirmou que o progreso social é un feito natural, pero nin inevitable nin irreversible. Das súas obras destacan Essay on the History of Civil Society (Ensaio sobre a historia da sociedade civil, 1767), onde desenvolveu a idea da división do traballo, e Principles of Moral and Political Science (Principios de ciencia moral e política, 1792).

GALICIA

Médico e político. Estudiou medicina nas universidades de Santiago de Compostela e Madrid. En 1856, ano en que obtivo o doutoramento, ingresou no exército como médico militar e foi destinado ao Hospital Militar de Madrid. Destacado cirurxián durante a guerra de África, foi médico da Raíña Isabel II e do Rei Afonso XIII. En 1867 foi elixido deputado a Cortes pola circunscrición de Ourense. Tamén foi inspector xeral de sanidade en Cuba e fundador do Museo Anatómico y Patológico do Hospital Militar de Madrid. Escribiu varios libros e artigos científicos sobre medicina.

PERSOEIRO

Farmacéutico galego. Realizou estudios farmacéuticos en Madrid e pasou despois á Escuela Práctica de Química de Madrid. En 1804 foi nomeado, a proposta de L. Proust, profesor de química na Universidade de Santiago de Compostela e, posteriormente, acudiu a París para rematar a súa formación con Fourcroy, Vauquelin, Deyeux e Thenard. Cando regresou en 1811 a Santiago recuperou, tras unha negativa inicial, a docencia da disciplina de química. Pero en 1814, coa volta do absolutismo, a universidade aproveitou a conxuntura política para queixarse das presións recibidas para readmitilo e despediuno.

1. Recipiente, normalmente de metal, cunha asa ou mango longo, que se emprega para sacar líquidos dun recipiente máis grande.

2. Lámina de ferro rectangular con mango que se usa para coller percebes, ameixas ou mexillóns.

3. Recipiente cilíndrico ou troncocónico, semellante á sella, feito de táboas de madeira colocadas ao redor dun aro de ferro, que serve para conter ou transportar auga.

4. Nome que recibe o ferrado nalgúns lugares.