"Nan" (Contén)

GALICIA

Químico. Foi reitor da Universidade de Santiago de Compostela (1972-1974) e publicou numerosos artigos científicos relacionados coa química en revistas. Recibiu a Gran Cruz de Alfonso X el Sabio e a Gran Cruz al Mérito Militar con distintivo branco.

GALICIA

Historiador e escritor. Doutor en Historia pola Universidad de Madrid, foi alcalde de Mondoñedo e deputado provincial. Das súas obras destacan Breve guía histórico-artística de Mondoñedo (1975), Manoel Ledo Bermúdez, o pallarego (1991) e Historia de Mondoñedo: desde sus orígenes hasta 1833, en que dejó de ser capital de provincia (1994). Foi nomeado académico correspondente da Real Academia de la Historia e, en 2001, cronista oficial de Mondoñedo. Recibiu a Cruz da Orden Civil de Alfonso X el Sabio en 1960.

GALICIA

Pintora. Vinculada ao grupo Atlántica nos seus comezos, empregou unha estética neoexpresionista cun tratamento primario da cor e unha exaltación cromática para manifestar a brutalidade do ser humano animalizado. Indagou na condición bestial do home a través do retrato e evolucionou cara a composicións simbólicas cun atenuamento da cor. Nas súas obras destacan os motivos animais, sobre todo os cans, aínda que a partir da década de 1990 se interesou polas impresións dixitais. Da súa obra destacan Mans ávidas (1986) e O comedor de terra (1987-1988), e o libro Repertorio (no clasificado) de amores que dejan huella (1997).

PERSOEIRO

Político e empresario. Iniciou a súa carreira política como alcalde de Maceió (1979). En 1982 foi elixido deputado federal polo partido socialdemócrata e posteriormente foi gobernador do estado de Alagoas (1986-1989). En 1989 creou o Partido da Reconstrução Nacional (PRN), polo que foi elixido presidente da República de Brasil (1990). Cun programa neoliberal, o “Plan Mello”, iniciou o seu mandato implantando un drástico plan de reaxuste económico para controlar a inflación, pero tivo que dimitir polas acusacións de corrupción e tráfico de influencias en decembro de 1992. Dirixiu o xornal Gazeta de Alagoa e presidiu o grupo empresarial da familia, que controla negocios editoriais e audiovisuais.

PERSOEIRO

Comediógrafo. Foi discípulo do poeta Alexis e do filósofo Teofrasto. A súa obra, incluída na denominada comedia nova, está claramente vinculada á crise posdemocrática da polis. A súa temática xira ao redor do amor e do romanticismo, acompañada sempre dun ineludible final feliz. Escribiu máis de cen comedias, aínda que só se conserva enteira unha, O misántropo ou O díscolo, preservada nun papiro exipcio e que foi publicada en 1958; o resto, como A arbitraxe, A muller de Samos ou O home de Sición, coñécese a través dos títulos ou de fragmentos citados por outros autores.

PERSOEIRO

Político turco. En 1945 fundou o Demokrat Partisi (Partido Democrático, DP), que gañou as eleccións de 1950. Nomeado primeiro ministro (1950-1960), foi derrotado por un golpe de estado militar e executado.

PUBLICACIÓNS

Publicación que se editou en Lugo a partir de 1892 como órgano de expresión da Asociación Provincial del Profesorado de Enseñanza Primaria desa cidade. O seu fundador e director foi Celestino Buján Suárez.

PERSOEIRO

Militar e político, terceiro marqués de Leganés, marqués de Mairena e de Morata de la Vega e cuarto duque de Sanlúcar la Mayor. Comendador maior na orde de Santiago, foi lugartenente de València (1667-1669), de Catalunya (1678 e 1685-1688) e gobernador de Milán (1691-1698). Responsable da caída do ministro Oropesa, mostrouse partidario de Carlos de Austria como sucesor de Carlos II. Filipe V condenouno á cadea durante a Guerra de Sucesión Española (1705), ao descubrir que facilitara información ás forzas de Carlos de Austria.

PERSOEIRO

Escritor. Foi membro do Partido Republicano e cónsul de Guatemala e La Habana en Vigo, onde fundou o xornal ilustrado Pero Grullo (1881) e o semanario La Víbora (1887-1888). Recibiu varios premios polas súas composicións poéticas e publicou Cartas abiertas (1874), Letrillas y epigramas (1878) e La República española y las elecciones en Galicia (1886). Escribiu a peza dramática La petaca de D. Juan que non chegou a publicar.

PERSOEIRO

Escritor suízo. A súa obra literaria, escrita en alemán, manifesta ambición artística e aristocratismo cultural. En 1864 publicou anonimamente as súas primeiras vinte composicións. Da súa produción destacan Georg Jenatsch (1876), Der Heilige (O santo, 1879), Die Hochzeit des Mönchs (O casamento dos monxes, 1884) e Die Versuchung des Pescara (A tentación de Pescara, 1887).

PERSOEIRO

Militar. Participou nas campañas de Marrocos e en 1932 converteuse en xeneral. Cando comezou a Guerra Civil Española (1936-1939), uniuse ao bando republicano. Foi nomeado presidente da Junta de Defensa de Madrid (novembro de 1936), xefe dos exércitos do centro (febreiro de 1937) e da zona centro-sur (abril de 1938). Aceptou a presidencia do Consejo Nacional de Defensa despois do golpe de S. Casado e tras o remate da contenda tivo que exiliarse a México.

PERSOEIRO

Eclesiástico e escritor. Aínda que inicialmente se negou a recoñecer a Xosé I Bonaparte como rei de España (1808-1813), despois converteuse nun dos seus conselleiros. Emigrou a Francia en 1814 pero volveu a España entre 1816 e 1831. Escribiu Lamentos políticos de un pobrecito holgazán (1820) e Dicionario Geográfico Estadístico e Histórico-Biográfico (1885). Foi membro da Real Academia de la Historia.

PERSOEIRO

Matemático e astrónomo alemán. A súa obra Der barycentrische Calcül (1827) foi fundamental para o desenvolvemento da xeometría proxectiva. Estudou as transformacións circulares sobre o plano (1855) e deu o primeiro exemplo de superficie unilateral coa banda ou cinta de Möbius.

1. Persoa que anda polas feiras e festas, vendendo ou mendigando, e que con aparencia de humildade ten a habilidade de enganar a xente.

2. Persoa que anda en asuntos pouco claros, enganosos e mesmo ilegais.

3. Persoa lacazá e desvergonzada.

PERSOEIRO

Químico. Estudou no Museo de Historia Natural e na Escola de Farmacia de París. Foi profesor de Toxicoloxía, Química Inorgánica e Farmacia. Conseguiu illar o flúor mediante electrólise e en 1892, inventou un forno eléctrico, o forno de Moissan, que permite fundir óxidos metálicos e que fixo progresar extraordinariamente á industria siderúrxica. Con este forno descubriu o punto de ebulición dos metais coñecidos e como actúan as aliaxes a altas temperaturas. En 1906 recibiu o Premio Nobel de Química, por ambos os dous descubrimentos.

GALICIA

Xornalista, escritor e crítico da arte. Foi editor das revistas La Gazeta del Arte e Bellas Artes e traballou nos xornais El Ideal Gallego, El País e La Voz de Galicia. Publicou La pintura actual en Galicia (1962), Carlos Maside (1972), O compromiso humán de Castelao a traveso do seu arte (1976), Nove poemas dibuxados (1978), Pintura contemporánea en Galicia (1987) ou De arte polémico (1990). Membro da Real Academia Galega e da Asociación Internacional de Críticos de Arte, recibiu a Gran Cruz de Alfonso X el Sabio (1980).

ENTRADA LARGA

Diplomático e político. Cofundou con Enrique Tierno Galván o Partido Socialista del Interior en 1967, refundado como Partido Socialista Popular en 1974. Foi ministro de Asuntos Exteriores no primeiro goberno de F. González (1982-1985) e xestionou o ingreso de España na CEE. Representante de España na ONU (1985-1987), foi deputado no Parlamento Europeo   en 1987, 1989 e 1994. Foi candidato á alcaldía de Madrid en 1998. Das súas obras destaca
Revolución y tradición en África
(1971),
Una política exterior para España: una alternativa socialista
(1980),
España en su sitio
(1990) e
Polimpsesto amodo de memoria
(2002).