"AND" (Contén)

PERSOEIRO

Teólogo e bispo de León. Doutor en Teoloxía pola Universidad de Alcalá de Henares, foi catedrático de Teoloxía nesta universidade desde 1545 a 1557, ano no que foi nomeado bispo de León. En 1555 Carlos I encargoulle a redacción das primeiras constitucións da universidade compostelá co fin de darlle continuidade ao Estudio creado polo arcebispo Fonseca. En 1561 volveu ser reclamado por Carlos I para asistir como teólogo ao Concilio de Trento.

ENTRADA LARGA

Actividade ou conxunto de prácticas dos curandeiros. Ten sido unha das prácticas máis estendidas da medicina popular. Tradicionalmente, tratábanse as enfermidades -que se atribuían a procesos naturais, ao frío, á calor, e tamén á bruxería- con fármacos, pero tamén cunha gran variedade de obxectos e plantas. Conviven na Europa rural tres sistemas médicos: a biomedicina, a medicina humoral e a medicina bruxo-relixiosa. A tradición occidental, coma outras moitas, distingue entre enfermidades naturais e enfermidades sobrenaturais. Esta últimas débense á acción das bruxas e cúranse por medios relixiosos, mentres que as naturais se deben a causas fisiolóxicas. Pouco a pouco, a medicina científica foi desprazando case completamente a antiga medicina natural, baseada na teoría dos catro elementos e dos catro humores. A medicina humoral só se conserva naquelas zonas que, coma Galicia, teñen unha limitada presenza da biomedicina. Tanto a medicina...

1. Relativo ou pertencente a Curlandia ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Curlandia.

REXIÓNS

Rexión occidental de Letonia, situada na beira oriental do Mar Báltico (25.000 km2). Caracterízase por un relevo chairo con costas baixas. O clima é frío e húmido. Os bosques cobren unha gran parte do territorio. Os principais recursos son a agricultura, a gandería e a pesca. Primitivamente habitárona os livonios e os curos, que lle deron nome á rexión. Entre os ss VIII e XII sufriu as invasións dos suecos e dos daneses. En 1237 conquistárona os cabaleiros da orde teutónica, que a dominaron ata 1561, ano no que se converteu en ducado vasalo de Polonia. Na primeira repartición de Polonia (1795), o ducado foi anexionado a Rusia. En 1921 pasou a formar parte da República de Letonia, de xeito que seguiu as vicisitudes desta, coa anexión á Unión Soviética en 1940 e a independencia en 1991. A principal cidade da rexión é Ventspils (41.646 h [1997]), capital do distrito homónimo.

DUCADOS

Territorio constituído en 1561 como ducado vasalo de Polonia e hereditario da familia Ketteler. O primeiro duque foi Gotard I Ketteler ou Gotardo I de Curlandia (morto en 1587), duque de Semigalia e derradeiro gran mestre da orde teutónica en Livonia. En 1737, a viúva do duque, que logo sería a Tsarina Anna I Ivanovna, deulle o ducado ao seu favorito Ernesto Xoán I de Curlandia, conde e príncipe de Biron (morto en 1772). O fillo deste, o duque Pedro I, vendeulle o ducado a Rusia en 1795.

GALICIA

Mestre e político. Doutor en Filosofía e Ciencias da Educación pola Universidade de Santiago de Compostela, exerceu como mestre antes de formar parte do corpo de inspectores de educación. Membro do Partido Popular, foi parlamentario galego pola circunscrición de Lugo durante a V lexislatura (1997-2001). En 1994 foi nomeado director xeral de Formación de Emprego da consellería de Familia, Muller e Xuventude, cargo que desempeñou ata maio de 1996, cando foi designado conselleiro de Educación e Ordenación Universitaria. Foi tamén membro, entre 1993 e 1996, do comité de dirección da Revista Galega do Ensino e colaborou na revista FMX, da consellería de Familia, Muller e Xuventude. É autor de A educación compensatoria en Galicia (1994) e colaborador en diversas obras como Informe cero da educación en Galicia (1988), Guía de técnicas, estratexias e recursos para a busca de emprego (1995), A formación profesional ocupacional en Galicia (1996), Dicionario de Psicoloxía e Educación...

GALICIA

Enxeñeiro de minas. Profesor na Escola de Minas, foi inspector xeral de minas e sucedeu a Casiano del Prado na dirección das minas de Almadén. Publicou, entre outras obras, Memoria sobre las minas de estaño situadas en las provincias de Pontevedra y Orense (1847).

PERSOEIRO

Príncipe dos principados unidos de Moldavia e Valaquia (1859-1862) e do principado de Romanía (1862-1866). Levou adiante unha reforma agraria, fundou dúas universidades e secularizou os bens da Igrexa. Os estamentos tradicionalistas e conservadores, coa axuda de potencias estranxeiras, obrigárono a abdicar.

GALICIA

Actor e director teatral. Licenciado en Filoloxía Hispánica pola Universidade de Santiago de Compostela, comezou a súa actividade teatral no terreo do teatro escolar, e continuou co grupo Sarabela participando en case todas as súas montaxes, entre as que destacan Xacobe ou a submisión (1989); Madame de Sade (1991), polo que recibiu o Premio Compostela ao Mellor Actor; As sillas (1992); Cama dous por dous para dous (1994); A Esmorga (1995); O lapis do carpinteiro (2000), traballo polo que obtivo o Premio María Casares ao Mellor Actor Protagonista no ano 2001; ou Sexismunda (2001), adaptación de La vida es sueño de Calderón de la Barca. No Centro Dramático Galego interpretou o papel protagonista de O incerto señor Don Hamlet, príncipe de Dinamarca (1991). Participou ademais como actor noutras montaxes desta compañía, como A lagarada (1992), de Otero Pedrayo; Historia dun soldado (1993), de Charles-Ferdinand...

PERSOEIRO

Inventor, fotógrafo e pintor. Estudiou arquitectura e traballou como decorador en montaxes de óperas. En 1882, xunto con Bouton, inaugurou en París o diorama, un amplo decorado de varios planos e cun xogo de luces que lle ofrecía ao espectador unha sensación de perspectiva. Entre 1829 e 1833 traballou con Joseph Nicéphore Nièpce no perfeccionamento do proceso heliográfico para fixar as imaxes. En 1835 descubriu o revelado da imaxe mediante a exposición da placa aos vapores de mercurio, cunha redución do tempo de exposición. En 1837, despois de somerxer a proba nunha solución de cloruro de sodio, desenvolveu un método para fixar a imaxe. Trala morte de Nièpce, en 1839 foi presentado o invento diante da Academia das Ciencias de Francia por parte do físico François Arago. Nese mesmo ano, cedeulle o seu método, bautizado co nome de daguerrotipia, ao Estado francés e publicou un manual.

PERSOEIRO

Eclesiástico grego. Bispo de Corinto en 1921 e arcebispo de Atenas en 1938 e 1942. Foi desterrado polo goberno grego (1938-1941). Opúxose á ocupación alemá e protexeu os xudeus. O Rei Xurxo II nomeouno rexente de Grecia (1944-1946).

PERSOEIRO

Novelista e teórico da poesía sánscrita. Escribiu a novela Dashakumara-tcharita (Historia dos dez príncipes) e probablemente o tratado poético Kâvyâdarscha (O espello da arte da poesía).