"To" (Contén)

PERSOEIRO

Rei de Italia (1900-1946) e de Albania (1939-1943) e emperador de Etiopia (1935-1941), fillo e sucesor de Humberto I. Acabou, con éxito, a guerra en Libia (1911-1912) e interveu na Primeira Guerra Mundial, pero a partir de 1922 tolerou que o fascismo se asentase en Italia. Baixo a influencia de Mussolini, consentiu a guerra de Etiopia (1935), a axuda ás tropas franquistas na Guerra Civil en España (1936-1939), a anexión de Albania (1939) e a entrada de Italia na Segunda Guerra Mundial ao lado de Alemaña. En 1943 autorizou o golpe de estado que derrocou a Mussolini e pediu o armisticio aos aliados. En 1944 nomeou lugartenente do reino o seu fillo Humberto II, en quen abdicou en 1946. Exiliouse a Exipto.

PERSOEIRO

Emperador romano de Occidente (384-388). Ocupou o trono ao mesmo tempo ca o seu pai, o usurpador Máximo. Encargado de defender a Galia, o galo Arbogasto, xeneral de Teodosio, venceuno e matouno.

PERSOEIRO

Militar romano. Foi martirizado por orde do Emperador Maximiano, por negarse a facer sacrificios en honor a Xúpiter. Condenado a morrer moído, as moas do muíño fenderon, e finalmente foi decapitado. Represéntase con clámide militar romana ou con armadura de cabaleiro medieval e unha roda dentada ou un muíño de vento en miniatura. A súa festividade celébrase o 22 de xaneiro.

1. Acción de vencer nunha loita ou nunha competición.

2. Representación plástica da vitoria ou da deusa Vitoria. A iconografía romana reelaborou os tipos gregos de níkē para ilustrar as vitorias dos emperadores en relevos históricos, moedas ou na glíptica.

CAPITAIS

Capital do estado de Espírito Santo, Brasil (309.507 h [estim 2004]). Centro comercial e porto da costa atlántica, na illa homónima, dentro da baía tamén homónima, ten industria metalúrxica, téxtil, do calzado e alimentaria.

CIDADES

Cidade do estado de Bahia, Brasil, situada na serra de Periperi (281.684 h [estim 2004]).

PERSOEIRO

Raíña de Gran Bretaña e de Irlanda (1837-1901) e emperatriz de India (1876-1901), filla do príncipe Eduardo de Inglaterra, duque de Kent, e sucesora de Guillerme IV. En 1840 casou con Alberte de Saxonia--Coburgo-Gotha. Durante o seu reinado adoptouse o librecambismo, fundouse o Labour Party (1900), levouse a termo a segunda reforma electoral (Disraeli, 1867) e tivo lugar a grande empresa colonial. Sucedeuna o seu fillo Eduardo VII.

PERSOEIRO

Raíña de España, neta de Vitoria I de Inglaterra. Convertida ao catolicismo, o 31 de maio de 1906 casou co Rei Afonso XIII, día no que foron obxecto dun atentado anarquista. En 1931, coa proclamación da Segunda República Española, exiliouse a Francia e posteriormente a Italia. Separada do seu home, viviu en Reino Unido e, durante a Segunda Guerra Mundial, retirouse a Lausanne. Os seus restos foron trasladados ao Real Monasterio de San Lorenzo de El Escorial en 1985.

PERSOEIRO

Teólogo. Foi profesor en San Gregorio de Valladolid e en Salamanca. Escribiu Relectiones theologicae (1557). Considerouse o pai do dereito internacional pola súa visión da comunidade humana universal e a necesidade de leis internacionais baseadas no dereito natural.

PERSOEIRO

Virxe e mártir romana. Morreu turrada por un boi despois de que lle cortaran a lingua. Represéntase vestida con túnica e palio e leva como atributos unha tarasca e   unha lanza ou un puñal no peito. A súa festividade celébrase o 27 de agosto.

CAPITAIS

Capital de Áraba e de Euskadi (216.852 h [2001]). Situada entre as Montañas Vascas, os Prepireneos meridionais e o Sistema Ibérico, entre o val do Ebro e a vertente cantábrica, érguese nun cumio que domina o val do Zadorra. Mercado agrario, industrializouse a comezos do s XX. É a sede do goberno autonómico. Fundada por Sancho VI de Navarra (1181), os seus poboadores recibiron o foro de Logroño. Afonso VIII de Castela incorporouna ao seu reino (1200). Axudou a Enrique de Trastámara contra Pedro I de Castela, pero foi cedida por este ao seu aliado Carlos II de Navarra polo Tratado de Libourn (1366), que a retivo ata 1372. Durante o s XIV o comercio desenvolveuse e aumentou a poboación, e Xoán II declarouna cidade (1431). A raíz das loitas civís do s XV, a expulsión dos xudeus (1492) e as Comunidades de Castela (1520), sufriu un declive económico que persistiu ata o s XVIII. En 1813 foi escenario da Batalla de Vitoria no transcurso da Guerra da Independencia. En 1936 triunfou a rebelión militar...

1. Relativo ou pertencente a Vitoria ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Vitoria.

1. Relativo ou pertencente aos vitorinos e á súa escola teolóxica.

2. Cóengo regular do mosterio de Saint Vic22tor de París, fundado por Guillem de Champeaux, mestre de Abelardo (1113). Da súa escola teolóxica, influída por Bernaldo de Claraval, destacan Hugo e Ricardo de Saint Vic22tor.