"USA" (Contén)

1. Cantidade de fío enrolado sobre un fuso ou unha canela. O enrolamento adoita ter unha parte central cilíndrica e os extremos cónicos. Nas fusadas feitas á man o perfil adoita ser unha curva alongada continua.

2. Mecanismo empregado nos cronómetros da mariña e nas antigos reloxos de peto para compensar a perda de tensión que experimenta o resorte ao desenrolarse. Consiste nun cono que leva enrolado o extremo dunha cadea ou cinta na súa superficie, o outro extremo vai enrolado ao tambor.

PERSOEIRO

Rei de Xerusalén (1185-1192) e de Chipre (1192-1194). Á morte do Rei Balduíno V de Xerusalén, foi recoñecido rei polo seu casamento con Sibila. Tras ser vencido por Saladino na Batalla de Hattin (5.7.1187), perdeu o seu reino e foi feito prisioneiro. En 1192 recibiu de Ricardo I Corazón de León o Reino de Chipre, onde estableceu unha dinastía que durou ata finais do s XV.

CIDADES

Cidade do estado de Sokoto, Nixeria, situada á beira do río Sokoto (143.000 h [1992]).

PERSOEIRO

Místico musulmán. Predicador, estableceuse en Bagdad, onde tiña un gran número de seguidores. A ortodoxia sunnita acusouno de divulgar os segredos da mística e de prescindir da necesidade de intermediarios entre Deus e o home, polo que foi encarcerado, acusado de xiísmo en 907 e 909 e martirizado.

1. Relativo ou pertencente aos hausas ou á súa lingua.

2. Individuo do pobo hausa.

3. Pobo africano que habita nas repúblicas de Nixeria e Níxer. A súa islamización iniciouse no s XI, pero conservaron as súas antigas crenzas ata o s XIX. Dedicáronse á explotación agrícola da rexión e desenvolveron un importante comercio coas caravanas que atravesaban o Sahara e cos pobos do S de Nixeria.

4. Lingua do grupo chadiano do phylum afroasiático que se fala en Nixeria, Benin, Burkina Faso, Camerún, Ghana, Níxer, Sudán e Togo. É a lingua materna duns 15 millóns de individuos e emprégana como segunda lingua uns 25 millóns máis. Escríbese con caracteres latinos (boko), aínda que a antiga escritura árabe (ajami) é utilizada en obras relixiosas e no uso privado. As manifestacións literarias, de clara influencia musulmá e iniciadas no s XVIII, son, polo xeral, cantos relixiosos, tratados de teoloxía e de dereito islámico. Das literaturas actuais cómpre destacar sobre todo a Alhaji Abubakar, autor da colección de contos Magana jarice.

PERSOEIRO

Tirano de Siracusa. Aliouse con Cartago durante a Primeira Guerra Púnica, pero trala súa derrota polos romanos asinou unha paz vantaxosa (264 a C). Durante o seu goberno, Siracusa acadou unha grande prosperidade.