"Vas" (Contén)

PERSOEIRO

Militar e político portugués. Coronel de enxeñería, formou parte do Movemento dos Capitães de decembro de 1973 e foi o oficial con maior gradación no Movemento das Forças Armadas (MFA). Tralo triunfo da Revolução dos Cravos, ocupou o cargo de primeiro ministro nos gobernos provisorios entre o 18 de xullo de 1974 e 12 de setembro de 1975. Próximo ao Partido Comunista Português (PCP), dimitiu tralos acontecementos do 25 de novembro de 1975.

GALICIA

Teólogo. Membro da Compañía de Xesús, doutorouse en Teoloxía na Universidade Gregoriana de Roma. Foi catedrático na Universidad Pontificia de Comillas e profesor de dogma na Pontificia Universidad de Salamanca. Colaborou en Gregorianum, Revista de Espiritualidad, Revista Española de Teología e Estudios Eclesiásticos, e escribiu Miscelánea Comillense (1948) e La penitencia en la primitiva Iglesia Española (1950).

PERSOEIRO

Militar. Distinguiuse na loita contra os alemáns durante a Segunda Guerra Mundial (1940-1945) e contra os guerrilleiros comunistas (1946-1949). En 1954 pasou a Chipre e dirixiu a loita contra os británicos como xefe da EOKA. Opúxose á independencia da illa (1960) e ao goberno de Makarios, e reivindicou a unión con Grecia. Durante a guerra civil de 1964 dirixiu as forzas grecochipriotas, pero foi expulsado da illa. Volveu en 1971 e continuou dirixindo na clandestinidade grupos nacionalistas chipriotas progregos.

PERSOEIRO

Escritor. Enxeñeiro químico de profesión, foi correspondente durante a Segunda Guerra Mundial. É autor de contos, novelas e teatro. Da súa produción destaca Za pravoje delo (1952) e Vsjo tečot (1970).

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Cáceres, Extremadura, no límite con Castela-León. (3.842 h [2001]). Do seu patrimonio cultural destaca o barrio xudeu, declarado Ben de Interese Cultural en 1969.

PERSOEIRO

Filólogo. Ingresou na Compañía de Xesús e, coa expulsión dos xesuítas de España (1757), instalouse en Roma, onde Pío VII o nomeou bibliotecario do Quirinal. Destacan as súas obras Idea dell’Universo (1778-1787), obra enciclopédica da que derivan diferentes tratados, e Catálogo de las lenguas de las naciones conocidas (1800-1805).

CIDADES

Cidade do megye de Csongrád, Hungría (48.000 h [2000]). É o mercado dunha fértil comarca agrícola.

PERSOEIRO

Patriota búlgaro. Coñecido como Vasil Levski, foi líder do independentismo búlgaro contra os turcos. Participou na revolta búlgara de 1867. Traicionado, morreu a mans dos turcos.

PERSOEIRO

Pintor. Estudiou na Escuela Superior de Bellas Artes de Madrid e foi catedrático nas escolas de Artes e Oficios da Coruña e Madrid. Cultivou o retrato e os temas costumistas. Caracterizouse polo dominio do debuxo e da cor. Colaborou como crítico de arte na prensa escrita. Foi académico da Real Academia de Bellas Artes Nuestra Señora del Rosario (1948).

GALICIA

Actor. Comezou en grupos de teatro afeccionado coruñeses; pouco despois trasladouse a Madrid e   introduciuse no xénero das variedades como actor cómico. A súa relación co cine comezou co filme El sobre lacrado (1941), e a partir de aí traballou en máis de noventa películas entre España e Italia ao longo de catro décadas. Na década de 1940 participou en diversos filmes para Campa-Cifesa, como El pobre rico, Los ladrones somos gente honrada, La culpa del otro, Boda accidentada ou Un enredo de familia. Desde 1953 á década de 1960 empezou a traballar no cine italiano e participou nun gran número de spaguetti-westerns. Finalmente, interpretou papeis puntuais nunha serie de produtos fílmicos típicos do cine de xénero, como Pánico en el Transiberiano (1972), La isla del tesoro (1972) e La noche de la furia (1974).

PERSOEIRO

Trobador probablemente castelán. Activo entre 1260 e 1295 nas cortes de Afonso X, onde se relacionou con Johan Airas de Santiago, Lourenço, Pedr’Amigo de Sevilha e Sancho IV. Participou no ciclo de escarnios dirixidos á soldadeira Maria Perez a Balteira. Acompañou a Sancho IV a Baiona co gallo de entrevistarse con Filipe IV o Fermoso, amais doutros trobadores coma Gil Perez Conde, Gomez Garcia e Rodrigu’Eanes Redondo. Os cancioneiros trobadorescos transmiten 20 composicións da súa autoría: 8 cantigas de amigo, 4 cantigas de amor, 9 escarnios (4 persoais, 1 amoroso, 1 político e 1 social; os dous últimos a xeito de tenzón).

CAPITAIS

Capital do lääni de Keski-Suomen, Finlandia (67.026 h [estim 1991]). É un porto pesqueiro e ten industria química e papeleira.

PERSOEIRO

Pintor ruso.   Nacionalizouse alemán (1927) e francés (1939). Impactado por   unha exposición impresionista, decidiu dedicarse á pintura e trasladouse a Múnic en 1896. Foi un dos iniciadores da arte abstracta (Acuarela, 1909; series de Composicións, Improvisacións e Impresións, 1910-1913) e un dos animadores de Der blaue Reiter (1911). Foi profesor na Bauhaus (1921-1933). A súa pintura evolucionou desde o impresionismo (ata 1907) cara a un fauvismo lírico (A montaña azul, 1909) e un expresionismo de influencia oriental (1910). Afastouse do obxecto e interesouse pola forma (1920) e as figuras xeométricas (O cadrado negro, 1925). Reuniu as súas teorías estéticas en Über das Geistige in der Kunst insbesondere in der Malerei (Do espiritual na arte e especialmente na pintura, 1912).