"Ea" (Contén)

PERSOEIRO

Escritor estadounidense. Entre as súas obras, caracterizadas polo humor e a fantasía, destacan as novelas The Ginger Man (O home de xenxibre, 1955), A Singular Man (Un home estraño, 1963) e Gentleman (O cabaleiro, 1978).

RIOS

Río de Italia, afluente pola esquerda do Po. Nace ao pé do Montblanc, nos Alpes, pasa por Ivrea e desemboca no Po, preto de Chivasso, despois dun percorrido de 160 km. O seu réxime é nivo-glaciar.

PERSOEIRO

Almirante. Condottiere ao servizo da Santa Sé e doutros príncipes, controlou o goberno de Xénova. Despois de someter a rebelión de Córsega (1503-1506), organizou a mariña xenovesa e obtivo importantes vitorias contra os corsarios africanos no Mediterráneo. Colaborou con Francisco I de Francia na defensa da cidade ante as tropas de Carlos V (1527), pero despois pasou ao servizo do emperador. Reorganizou a vida política xenovesa e instaurou un goberno oligárquico estable, pero conservou as institucións republicanas. Recibiu os títulos de príncipe de Melfi (1531), marqués de Tursi, gran protonotario hereditario do Reino de Nápoles (1555) e almirante da flota española no Mediterráneo. Dirixiu unha expedición a Tunes (1535) e outra a Alxer (1541). Consolidou o seu poder en Xénova e converteu os xenoveses nos principais banqueiros e comerciantes de España. Despois de reprimir unha nova rebelión, deixou os seus estados a Gian Andrea Doria.

PERSOEIRO

Actriz. Filla do actor Maurice Dorléac, comezou a traballar no cine con catorce anos en pequenos papeis. Demostrou a súa capacidade para interpretar personaxes dunha certa complexidade psicolóxica en películas, como Repulsión (1965), Belle de jour (Bela de día, 1966), Tristana (1970), Le dernier métro (O derradeiro metro, 1980), Agent trouble (Axente turbio, 1987), Indochine (Indochina, 1992), Ma saison préférée (A miña estación preferida, 1993), La partie d´échecs (A partida de xadrez, 1994), Les voleurs (Os ladróns, 1996) ou Genealogies d´un crime (Xenealoxías dun crime, 1996).

PARROQUIA

Parroquia do concello de Boimorto baixo a advocación de san Cristovo.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Boimorto. Pertenceu a un antigo mosteiro de monxas beneditinas fundado cara ao 1152 por Lupa Pérez de Traba, filla do conde Pedro Froilaz. Construída no primeiro cuarto do s XIII, ten unha soa nave e unha ábsida de planta rectangular que aumentou en altura e acadou a mesma ca a nave. A ábsida cóbrese cunha bóveda de canón apuntada, reforzada por un arco faixón de igual directriz. O arco triunfal é apuntado e dobrado, a rosca menor descansa nun par de semicolumnas pegadas de fustes curtos sobre bases áticas e con capiteis vexetais formados por pequenas follas sen nervaturas con pomas ou volutas nas puntas. O arco faixón presenta unha organización e decoración similar. A fiestra que debeu existir no testeiro da ábsida desapareceu e no seu lugar situouse outra arquitrabada que non se ve dende o interior. Ao norte construíuse unha sancristía, que permitiu que no seu interior se conserven os canzorros cóncavos que se perderon no beiril meridional. Ao norte da nave...

PERSOEIRO

Santa mártir. De familia patricia, era filla dun senador da Capadocia. Morreu decapitada baixo o mandato de Diocleciano no 304. É patroa de floristas e xardineiros. Na iconografía viste túnica e palio coma as doncelas romanas, ás veces cunha coroa de flores, e leva como atributo unha cesta de flores e froitas. Santa Dorotea é titular da parroquia de Folgoso, concello de Abegondo. A súa festividade celébrase o 6 de febreiro.

1. de drapear.

2. Aplícase ás pezas, coma as faixas ou os paos, adornados con debuxos en forma de follaxe, de diferentes esmaltes.

3. Disposición dun tecido ou vestidura de xeito que formen ondulacións ou pregaduras harmoniosas.

PERSOEIRO

Bioquímico estadounidense. Licenciouse na Illinois University (1924) e acadou o doutoramento na Rochester University (1927). En 1938 ocupou o posto de xefe do departamento de bioquímica do Cornell University Medical College. Realizou estudios sobre a transmetilación e sobre o metabolismo da biotina e de distintos compostos do xofre. En 1955 recibiu o Premio Nobel de Química polas súas investigacións para a determinación da estrutura e a síntese das hormonas oxitocina e vasopresina.

PERSOEIRO

Pintor e escultor francés. Comezou a súa formación artística na École des Beaux Artes de Le Havre e en 1918 trasladouse a París onde ingresou na Académie Julian. En 1924 abandonou a pintura e dedicouse a atender o negocio vinícola familiar. Instalouse en París e dende 1946 entregouse en exclusiva á pintura. Foi o creador da arte bruta e expuxo as súas obras reunidas en Prospectus et tous écrits suivants (Folletos e todos os escritos seguintes, 1946 e 1967). Entre as súas creacións destacan as series Metro (1943), Corps de Dames (Corpos de damas, 1950) e Sols et terrain (Terras e terreos, 1951-1952). Defendeu unha arte, a naif e a psicopatolóxica, en que interviñesen factores como a espontaneidade, o azar, a broma e a vontade de expresión por diante do refinamento estético. Loitou contra o espírito burgués e a arte concreta. Foi, xunto con J. Fautrier, un abandeirado do informalismo. En 1976 doou a súa colección á cidade de Lausanne.

PERSOEIRO

Almirante francés. Filibusteiro e gobernador de Santo Domingo (1691), durante a Guerra de Sucesión española (1701-1714) loitou a favor de Filipe V.

PERSOEIRO

Astrónomo. Son notables os seus estudios sobre a brillantez do ceo nocturno, baseados nun gran número de medidas fotométricas, espectroscópicas e polarimétricas, e sobre a materia interestelar na rexión central da Via Láctea.