"RL" (Contén)

PERSOEIRO

Romanista alemán. Profesor nas universidades de Heidelberg, Würtzburg e Múnic, reaccionou contra o mecanicismo dos neogramáticos para recalcar o papel do individuo na creación e difusión lingüística (Positivismus un Idealismus in der Sprachwissenschaft, 1901). Tentou aplicar a súa teoría (idealismo) ao francés e estableceu un paralelismo entre os fenómenos culturais e os cambios lingüísticos (Frankreichs Kultur im Spiegel seiner Sprachenwicklung, 1913). Destaca, tamén, o seu labor de hispanista en estudos sobre Lope de Vega ou frei Luis de León.

PERSOEIRO

Arquitecto e deseñador inglés. Deseñou papeis pintados, tecidos e mobles e o prototipo das súas vivendas no campo en The Pastures (Rutland, 1901).

CIDADES

Cidade do condado metropolitano de West Midlands, Inglaterra (152.455 h [1981]). Está situada na periferia oriental de Birmingham.

PERSOEIRO

Compositor alemán. Formado con M. Haydn e Vogler, a partir de 1811 actuou como director teatral en Breslau, Praga e Dresden. Das súas obras dramáticas destacan Der Freischütz (O cazador furtivo, 1821), Euryanthe (1823) e Oberon (1826).

PERSOEIRO

Matemático alemán. Contribuíu á teoría de funcións, estudou as funcións abelianas, as elípticas, as variables complexas, o cálculo de variacións e a converxencia das series.

PERSOEIRO

Astrofísico alemán. Enunciou unha hipótese sobre a orixe termonuclear da enerxía estelar en 1938 e elaborou en 1944, xunto con Ter Haar, unha teoría sobre os procesos que tiveron lugar na nebulosa primitiva ata chegar ao sistema planetario actual.

PERSOEIRO

Explorador alemán. Xunto a J. Payer fixo a expedición máis importante das terras árticas (1873-1874). Descubriu a Terra de Francisco Xosé e explorou as costas de Nova Zembla.

PERSOEIRO

Físico e inventor inglés. Fixo investigacións sobre acústica, pero despois dedicouse ás diversas aplicacións da electricidade. Ideou o calidófono, un sincronizador de reloxos (1840) e a ponte que leva o seu nome.

PERSOEIRO

Compositor francés. Das súas obras destacan dez sinfonías para órgano, o ballet La korrigane (1880) e os dramas líricos La nuit de Walpurgis (1887), Jeanne d’Arc (1890) e Les pêcheurs de Saint-Jean (1905).

PERSOEIRO

Físico estadounidense. Recibiu o Premio Nobel de Física (2001), compartido con E. A. Cornell e W. Ketterle, pola realización da condensación Bose-Einstein, e polos seus fundamentais estudos sobre as propiedades da condensación.

PERSOEIRO

Físico. Estudou os núcleos de condensación, os ións, a electricidade atmosférica, a radiación cósmica e os raios X e γ. Recibiu o Premio Nobel de Física (1927), compartido con A. H. Compton, polo seu método para facer visible o camiño das partículas cargadas electricamente mediante condensación de vapor, por medio da cámara que leva o seu nome.

PERSOEIRO

Químico. Descubriu un novo tipo de composto, chamado iluro, en que un átomo de carbono se une a outro átomo distinto por medio de dous enlaces diferentes, un iónico e outro covalente. Recibiu o Premio Nobel de Química (1979), compartido con H. C. Brown (1912), polos seus traballos no desenvolvemento de novos reactivos orgánicos.

PERSOEIRO

Xornalista e escritor. Coñecido como Tom Wolfe, traballou nos xornais The Washington Post, The New Yorker e The Herald Tribune. Coñecido pola defensa do xornalismo como nova arte realista, recolleu as súas primeiras reportaxes en The Kandy Kolored Tangerine Flake Streamline Baby (1965), e continuou con The Electric Kool Aid Acid Test (1968), The Right Stuff (1979) e The Purple Decades (1983). En 1988 publicou a novela The Bonfire of the Vanities, sátira do Nova York na década de 1980, á que seguiu A Man in Full (1996).

PERSOEIRO

Arqueólogo. Escavou a cidade sumeria de Ur. Escribiu Ur Excavations (iniciada en 1927), The Sumerians (1928) e Alalak (1955).

PERSOEIRO

Sacerdote. Exerceu o seu cargo en Portugal desde 1980 e en 1983 o Papa Xoán Paulo II nomeouno administrador apostólico en Timor Oriental. Bispo en Lorium (Lacio), desde 1988 defendeu os dereitos humanos de Timor e denunciou a necesidade dun plebiscito pola soberanía. Recibiu o Premio Nobel da Paz en 1996, compartido con J. Ramos Horta.