"llo" (Contén)

PERSOEIRO

Poeta. De nome François de Montcorbier, adoptou o apelido do seu protector, grazas ao que se licenciou en Artes (1452). A edición das súas obras foi póstuma (1489): un poema de 320 versos, Le lais, escrito cara a 1456; o Testament (1461-1462), con máis de 2.000 versos, dezaseis composicións diversas e sete baladas en argot.

GALICIA

Avogado e xornalista. Foi membro do gabinete de Valentín Paz Andrade en Vigo, e participou na fundación de La Voz de Vigo (1957), emisora que dirixiu entre 1966 e 1971. Director de Radio Oviedo e Cadena REM, foi director de programas de RNE, director de RNE 1 e director xeral da CRTVG ata 1994. Posteriormente, foi director de gabinete da dirección xeral de RTVE.

1. Instrumento de corda composto, da familia dos laúdes, que, afinado unha oitava máis grave ca a viola (do1-sol1-re2-la2), posúe cinco oitavas de extensión. Apareceu en Italia na segunda metade do s XVII e coexistiu co seu rival, a viola de gamba, ata ben avanzado o s XVIII.

2. violoncellista.

PERSOEIRO

Escultor. En 1925 trasladouse a París, onde recibiu a influencia de A. Rodin e A. Bourdelle. O seu figurativismo marcado polo barroquismo (Monumento a Martín Fierro, 1940-1945), evolucionou cara á abstracción (Escultura, 1951).

PERSOEIRO

Médico e psicólogo. Creou o tipo de laboratorio de psicoloxía social e, preocupado polos problemas pedagóxicos, investigou os aspectos xenéticos da conduta en obras como Les origines de la pensée chez l’enfant (1947).

PERSOEIRO

Navegante inglés. Xefe da expedición organizada por G. Caboto para procurar o paso cara ás Indias polo noroeste, partiu con tres naves desde Ratcliffe (1553) e arribou a un grupo de illas descoñecidas, talvez as Spitzbergen.

CIDADES

Cidade do estado de Nova Gales do Sur, Australia (262.600 h [1996]). Centro mineiro de carbón situado na costa, ao S de Sydney, é un porto exportador deste mineral.

PERSOEIRO

Arquitecto. Traballou en Chicago (1887-1893), onde foi influído pola ideoloxía de Louis Sullivan. A súa principal característica é a integración da construción no seu medio e a non-ruptura coa natureza. Das súas obras destaca a   a Fallingwater House ou Kaufmann House en Bear Run, Pennsylvania (1936).

PERSOEIRO

Rei titular de Mallorca (Xaime IV, 1349-1375) e rei consorte de Nápoles, fillo de Xaime III de Mallorca e Constanza de Aragón. En 1338 o seu pai fíxoo xurar como herdeiro e en 1349 acompañouno na invasión para tomar Mallorca. Despois de ser abandonado pola Raíña Xoana I de Nápoles coa que casara, marchou a Inglaterra. Interveu co Príncipe Negro na Batalla de Nájera (1367) a favor de Pedro I de Castela. Caeu prisioneiro de Enrique de Trastámara, que o encarcerou no castelo de Curiel, pero foi liberado por Xoana I de Nápoles. Organizou unha expedición de mercenarios contra Pedro IV de Aragón.

PERSOEIRO

Rei de Mallorca, conde de Rosellón e Cerdaña e señor de Montpellier (1276-1311), fillo de Xaime I de Aragón. Ao morrer seu pai (1276) entrou en posesión da súa herdanza e coroado como rei de Mallorca confirmoulle os privilexios e as franquías a Mallorca en 1276. Foi vasalo do seu irmán Pedro III de Aragón e ante o conflito deste con Filipe III de Francia apoiou os franceses. Ante a derrota gala, foille arrebatado o reino, ata que se lle restituíu polo Tratado de Anagni (1295) coa condición de recoñecer a vasalaxe de Aragón.

PERSOEIRO

Rei de Mallorca (1315-1349), fillo do infante Fernando, príncipe titular de Morea, e de Isabel de Sabran. Morta a súa nai, quedou baixo a protección do Rei Sancho I de Mallorca e tras a morte deste (1324), Xaime II de Aragón tratou de impugnar o testamento e apoderarse do Reino de Mallorca. A intervención do Papa Xoán XXII, que propuxo consultas periódicas, evitou a guerra. Pouco despois de herdar a Coroa de Aragón (1339), Pedro IV o Cerimonioso esixiulle vasalaxe. Perdeu a coroa na Batalla de Llucmajor (1349), onde morreu.