"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Político chileno. Doutorado en Economía pola Duke University, EE UU (1966), e profesor de economía na Universidad de Chile (1957-1972), tralo golpe de estado de 1973 exiliouse e traballou no programa de estudios de Posgrao en Ciencias Sociais da UNESCO (1975-1978). Volveu a Chile en 1978 como responsable do Programa Rexional de Emprego da ONU. Presidiu a Alianza Democrática (1983-1984) e o Comité de Izquierda por Elecciones Libres (1987). Entre 1990 e 1992 foi ministro de Educación no goberno de P. Aylwin Azócar e, posteriormente, de Obras Públicas no de Eduardo Frei. En 1998 renunciou ao cargo e dedicouse á candidatura presidencial. O 16 de xaneiro de 2000 foi elixido presidente de Chile para o período 2000-2006 pola Concertación.

ENTRADA LARGA

Ecuacións diferenciais que describen o movemento dun sistema mecánico. Dado un sistema de coordinadas xeralizadas, é dicir, un sistema calquera de coordenadas (q1, q2,....qn) que permite especificar as posicións das partículas do sistema mecánico, as n ecuacións de Lagrange, unha para cada unha das coordenadas xeralizadas, son:

FORMULA

onde L é o lagraxiano, e q .i a velocidade xeralizada, é dicir, a derivada respecto o tempo da coordenada qi. As ecuacións de Lagrange, establecidas xa por Euler e denominadas tamén de Euler-Lagrange, son equivalentes ás ecuacións de Newton.

PERSOEIRO

Matemático. Traballou en L’École Polytechnique de París. Foi o continuador da obra de Euler e traballou en moitos campos, como o das ecuacións diferenciais ou as probabilidades. Estudiando as ecuacións de grao superior en cuarto, indicou as bases da futura teoría de grupos. Tamén ideou o método de interpolación que leva o seu nome, definiu o concepto de enerxía potencial e descubriu os puntos de Lagrange.

PERSOEIRO

Eséxeta francés. En 1879 entrou na orde dominicana. Foi activo promotor do estudo crítico da Biblia no campo católico. Entre as súas numerosas obras destacan os comentarios aos catro Evanxeos e a Introdution à l’étude du Noveau Testament (1933-1937), en tres volumes.

1. Relativo ou pertencente ás teorías de J. L. Lagrange.

2. Función L = T-V, onde T é a enerxía cinética e V é a enerxía potencial dun sistema. OBS: Tamén se denomina función de Lagrange.

MONTES

Monte situado entre as parroquias de Cereixido (Quiroga) e San Xulián (A Rúa). O seu cumio acada os 1.242 m de altitude.

PERSOEIRO

Médico e humanista. Catedrático da Universidad de Alcalá e doutor da Universidade de Bolonia, foi médico do Emperador Carlos V e do Papa Xulio II. Autor dunha trintena de obras, destacan os seus escritos sobre Galeno e Dioscórides.

1. Relativo ou pertencente aos laietanos.

2. Individuo do pobo laietano.

3. Pobo ibérico prerromano establecido en Catalunya e documentado nas fontes grecorromanas desde o s III a C. O seu poboamento, moi intenso, estendíanse pola chaira de Barcelona, o Maresme e o Vallès, con aldeas situadas sobre os outeiros.

PERSOEIRO

Escultor. Doutor en Filosofía e catedrático de escultura, foi o primeiro decano da facultade de Belas Artes da Universidade de Vigo. A súa obra ten matices surrealistas, entendida cunha vangarda con reminiscencias barrocas. Escribiu ensaios de arte cunha concepción filosófica, entre outros, Teoría bruta de la forma frágil: escritos adverbiales de arte, estética y enseñanza (1999).

PERSOEIRO

Xesuíta e botánico. Realizou varios traballos sobre a flora, especialmente a de Galicia, que apareceron en diversas publicacións especializadas. Destacan os seus traballos “Adiciones a la Flora de Galicia” (1952), “Las ciencias” (1954) e os fascículos de “Aportaciones al conocimiento de la flora gallega” (1955-1971).

FILOSOFOS

Filósofo francés. Defendeu unha concepción da realidade baseada na idea da asimilación e radicalmente oposta ao evolucionismo de Spencer. Escribiu Vocabulaire technique et critique de la philosophie (1902-1923), co que pretendeu unificar a linguaxe filosófica, Les théories de l’indution et de l’ experimentation (1929) e La raison et les normes (1948).

PERSOEIRO

Astrónomo francés. Traballou na Academia de París (1753), foi profesor do Colexio de Francia (1762) e director do Observatorio de París (1795). En 1751 colaborou con Lacaille na medida da paralaxe lunar, facendo as observacións desde Berlín mentres Lacaille traballaba no cabo Boa Esperanza. Publicou táboas coas posicións dos planetas e do cometa Halley. Deu a coñecer as posicións de 50.000 estrelas e publicou obras de divulgación astronómica, como Histoire celeste française (1801) e Traité d’Astronomie (1764).

IGREXAS

Igrexa situada en Lalín. En orixe foi un mosteiro dúplice fundado en 980 por Arias Peláez, bispo de Mondoñedo. A súa sobriña, a condesa Adosinda Gudesteiz, doouno en 1019. Posteriormente foi un cenobio feminino e despareceu a principios do s XV. A igrexa pertence á tipoloxía do románico rural da segunda metade do s XII cunha soa nave e ábsida rectangular. A ábsida presenta unha ventá románica con chambrana de billetes e beiril con canzorros. Na portada principal destacan as arquivoltas, apoiadas en sinxelas columnas, e o tímpano liso. A porta N ten un tímpano semicircular. A porta S comunicaría coas dependencias monacais, hoxe desaparecidas. Consérvase o campanario románico, rematado cun Agnus Dei.

PERSOEIRO

Astrónomo francés. Fixo estudios de tipo fotométrico e aplicounos á coroa solar e ás imaxes estrelares. Inventor da cámara electrográfica, foi astrónomo do observatorio de París, profesor do Colexio de Francia e membro da Academia das Ciencias.