"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Realizador cinematográfico polaco. Especialista de debuxos animados, desenvolveu unha obra moi persoal con raíces surrealistas e kafkianas. Realizou Labirynt (1962), Adam 2 (1970), Ubu et la grande Gidouille (1987) e Wyspa R.O. (2001).

PERSOEIRO

Inventor belga. En 1859 desenvolveu o primeiro motor de combustión interna que empregaba queroseno como combustible, feito que permitía aforrar espazo así como un manexo máis sinxelo en comparación coas máquinas de vapor xa existentes. Ao ano seguinte acoplou este motor a un vehículo, e construíu así o primeiro automóbil equipado cun motor de combustión interna, que foi tamén o primeiro a dous tempos impulsado con gasolina. En 1862, construíu un vehículo experimental que acadaba unha velocidade de 3 km/h.

PERSOEIRO

Dramaturgo. Formouse na escola do Grand-Guignol e na súa obra obsérvase a influencia de Čekhov, Strindberg e Pirandello. Das súas obras destacan O ladrón de soños (1922), Á sombra do mal (1924), Un amor máxico (1926), Unha vida secreta (1929), O crepúsculo do teatro (1934), Terra de Satán (1943) e Confesións dun autor dramático (1952).

PERSOEIRO

Xeógrafo. De nome al- Palatino; Ḥ asan ibn Mu Palatino;mso-fareast- ES-TRAD;mso-fareast-language:ḥ ammad al-Wazzān al-Zayyātī, estableceuse en Italia, entrou no círculo científico do Papa León X, converteuse ao cristianismo e tomou o nome de Giovanni Leone. Escribiu en Italia unha descrición de África do Norte (1562), froito das súas numerosas viaxes anteriores.

PERSOEIRO

Emperador de Oriente (457-474). Tentou manter a unidade do Imperio e ratificou o concilio de Calcedonia. Asumiu a dignidade de emperador de Occidente á morte de Severo (465), aínda que, dous anos despois, elevou ao trono de Roma o seu familiar Antemio Procopio. Non puido derrotar os vándalos situados no N de África.

PERSOEIRO

Papa (440-461). Arcediago de Roma no pontificado de Celestino, foi home de confianza de Sisto III, a quen sucedeu. No seu papado decidiu acabar co paganismo e interveu contra o bispo Honorato de Arles (449). Consolidou a súa autoridade en Hispania e África, e condenou a Nestorio (449). Castigado polo Concilio de Éfeso, respondeu convocando o Concilio de Calcedonia (451) e defendeu Roma da invasión de Atila (452). Consérvase unha colección de sermóns, o epistolario e o misal denominado Sacramento leonino. Foi proclamado doutor da Igrexa por Bieito XIV (1754). A súa festividade celébrase o 10 de novembro.

PERSOEIRO

Papa (795-816). Agredido polos seus inimigos romanos, refuxiouse preto do duque de Spoleto e volveu a Roma coa axuda de Carlomagno. Coroou a este como emperador de Occidente (800) e defendeu a independencia da Igrexa fronte aos teólogos francos. Condenou a querela adopcionista do metropolitano de Toledo, Elipando, que pretendía separar a Igrexa hispana de Roma. A súa festividade celébrase o 11 de xuño.

PERSOEIRO

Papa (847-855). Monxe beneditino, defendeu Roma contra os sarracenos rodeando a igrexa de murallas (852), creando deste xeito a cidade leonina. No lugar da antiga Centum Cellae, destruída polos godos, construíu Leópolis, actual Civitavecchia. Consagrou emperador a Luís II, fillo de Lotario I (850). A súa festividade celébrase o 19 de xullo.

PERSOEIRO

Papa (1049-1054). De nome Bruno de Dagsburgo, e parente do Emperador Enrique III, esforzouse por redirixir a disciplina eclesiástica, coa condena da simonía e o nicolaísmo, mediante os sínodos de Pavia, Reims e Maguncia. Condenou a doutrina eucarística de Berenguer de Tours (1050). Os últimos anos do seu pontificado estiveron marcados pola desfeita fronte aos normandos (1053) e o Cisma de Oriente coa Igrexa ortodoxa (1054). A súa festividade celébrase o 19 de abril.

PERSOEIRO

Escritor. Publicou novelas, ensaios e poesía. Entre as súas obras destacan Lira de bronce (1901), Casta de hidalgos (1908), El amor de los amores (1910) e Roja y gualda (1934). Foi membro da Real Academia Española desde 1915.

IGREXAS

Igrexa románica situada en León. No lugar houbo un mosteiro, que foi derrubado polas incursións de Almanzor no s X. A nova construción sobre a basílica do mosteiro comezouna o Rei Fernando I o Grande no s XI baixo a advocación de san Xoán. O Panteón Real foi a primeira parte construída, con planta cadrada e dúas alturas. O piso inferior ten seis bóvedas sostidas por dúas columnas e está decorado con frescos románicos de finais do s XII. Represéntanse escenas bíblicas inspiradas nos labores da vida cotiá, na Apocalipse e na vida e Paixón de Xesús Cristo; tamén se atopan signos do zodíaco, e un calendario coas faenas propias de cada estación do ano. En 1063 a igrexa recibiu os restos de santo Isidoro de Sevilla, e cambiou a advocación inicial. Urraca, filla de Fernando I, promoveu a ampliación en estilo románico. No s XII retomáronse as obras e construíuse a igrexa nova, proxectada por P. Deustamben, que foi consagrada no reinado de Afonso VII en 1149. Ten planta de cruz...

PERSOEIRO

Relixioso. Señor da corte de Clodoveo I, converteuse ao catolicismo e seguiu a san Remixio. Construíu o mosteiro de Noblac, preto de Lemosín, lugar de peregrinación moi frecuentado na Idade Media. A súa festividade celébrase o 6 de novembro.

PERSOEIRO

Relixioso franciscano. Taumaturgo da orde franciscana, predicou por Italia e defendeu a devoción do via crucis. A súa festividade celébrase o 26 de novembro.

PERSOEIRO

Bispo de Cesarea de Capadocia. Enfrontouse aos arianos na época do Emperador Constantino e foi martirizado xunto con santo Hilario. A súa festividade celébrase o 13 de xaneiro.

PERSOEIRO

Político e xurista. En 1944 afiliouse ao Partito Democrazia Cristiana e foi vicepresidente (1948-1949) e presidente (1955-1963) da Camera dei Deputati. En 1963 e 1968 foi primeiro ministro de gobernos de transición e senador vitalicio desde 1967. Elixido presidente da república (1971-1978), dimitiu a causa dun escándalo económico.