"eo" (Contén)

PERSOEIRO

Organista e clavecinista neerlandés. Discípulo de E. Müller e da Schola Cantorum de Basilea, foi profesor da academia estatal de Viena (1952), do Conservatorido de Amsterdam (1955) e da Harvard University (1969). Intérprete refinado da música dos ss XVII-XVIII, gravou numerosos discos. Como musicólogo publicou un estudo sobre L’Art de la fugue e en 1968 interpretou o papel de J. S. Bach na película de J. M. Straub Chronik der Ann-Magdalena Bach.

PERSOEIRO

Escultor. Desde 1546 traballou para o Emperador Carlos V nas obras Carlos V abatindo o Furor e A emperatriz Isabel. Traballou nas figuras de bronce e no retablo maior de El Escorial, comezado en 1579, co seu fillo Pompeo Leoni (? 1533-Madrid 1608), que fixo tamén os grupos das tumbas de Carlos I e Filipe II (1590?-1598).

PERSOEIRO

Epigramista grego. Emigrado de Italia, errou polo Oriente helenizado e Exipto. Consérvanse un cento de epigramas votivos ou sepulcrais da súa autoría na Antologia Palatina, que reflicten unha experincia humana da miseria.

PERSOEIRO

Rei de Esparta. Considerado un dos grandes heroes da Antigüidade, sucedeu no trono o seu medio irmán Cleómenes I, cara a 488 a C. Morreu na defensa das Termópilas á cabeza dun reducido exército de 300 homes, ante as forzas invasoras persas.

PERSOEIRO

Rei de Esparta (247-236 a C), fillo de Cleonimo. Gobernou cunha actitude conservadora e antidemocrática. Foi destituído polos éforos no ano 242 a C e recuperou o trono en 240 a C.

PERSOEIRO

Mestre. Impartiu elocuencia en Alexandría (Exipto) e educou a Oríxenes. Morreu martirizado (204) baixo Septimio Severo. A súa festividade celébrase o 22 de abril.

1. Relativo ou pertencente ao león.

2. facies leonina.

3. pacto leonino.

1. Relativo ou pertencente a algún dos papas de nome León.

2. Sacramentario que leva o nome do papa León I.

PERSOEIRO

Raíña de Aragón (1412-1416), filla do conde Sancho e sobriña de Enrique II de Castela. Tiña un extenso patrimonio en La Rioja, na rexión do Baixo Tormes e Extremadura. Casou con Fernando de Antequera (1393), fillo de Xoán I de Castela e contribuíu coa súa riqueza a que o seu home fose elixido rei de Aragón no Compromiso de Caspe (1412). Cando enviuvou (1416), retirouse a Castela, e mediou nos conflitos que mantiñan os seus fillos, infantes de Aragón, con Xoán II de Castela, polo que as súas posesións foron entregadas finalmente a Álvaro de Luna.

PERSOEIRO

Duquesa de Aquitania, de Gascoña e de Poitiers (1137-1169, 1199-1204), raíña de Francia (1137-1152) e raíña de Inglaterra, filla de Guillerme X de Aquitania. Herdou o Ducado de Aquitania en 1137, ano en que casou con Luís VII de Francia. O Concilio de Beaugency anulou o matrimonio en 1152 e ese mesmo ano casou con Enrique Plantagenet, futuro Enrique II de Inglaterra. Aliouse cos seus fillos na conspiración contra o pai, e uniu á causa ao seu primeiro home, feito que desencadeou o seu confinamento en prisión durante 15 anos. Ante as aspiracións dos fillos polo trono, defendeu en primeiro lugar a Ricardo I de Inglaterra Corazón de León fronte a Xoán I de Inglaterra Sen Terra, pero morto o primeiro, defendeu a Xoán fronte a Filipe Augusto de Francia. Posuía un alto nivel cultural e promoveu a poesía trobadoresca.

PERSOEIRO

Raíña de Castela (1379-1382), filla de Pedro IV de Aragón e de Leonor de Sicilia e nai de Enrique III de Castela e Fernando I de Aragón. Casou co príncipe Xoán, futuro Xoán I de Castela, en 1375.

PERSOEIRO

Raíña de Portugal e infanta de Aragón, filla de Fernando I de Aragón e Leonor de Alburquerque. Casou en 1428 co infante Don Duarte de Portugal, que en 1433 se converteu no Rei Duarte I. Cando enviuvou en 1438, exerceu a rexencia do seu fillo Afonso ata 1440, ano en que as Cortes nomearon rei a don Pedro.

PERSOEIRO

Raíña de Navarra (1465-1479) e infanta de Aragón, filla de Xoán II de Aragón e de Branca I de Navarra. En 1455, ao estalar a Segunda Guerra Civil navarresa, Xoán II desposuíu os seus fillos, Carlos de Viana e Branca, dos seus dereitos de sucesión ao trono de Navarra, en favor dela. Cando Xoán II foi coroado rei de Aragón encargoulle o goberno de Navarra (1465-1479). Tentou calmar as loitas entre agramonteses e beaumonteses e, ao morrer o seu pai (1479), herdou Navarra pero morreu 15 días despois da súa proclamación.

PERSOEIRO

Raíña de Portugal e despois de Francia, filla de Filipe I o Fermoso e de Xoana I de Castela e Aragón. Casou con Manuel I de Portugal (1518) e trala súa morte (1521), casou con Francisco I de Francia (1530).