"André" (Contén)

PERSOEIRO

Historiador e crítico de arte. Foi profesor na Escola Práctica de Altos Estudios da Sorbonne (1957-1970) e na cátedra do Collége de France (1970-1984). Discípulo de Raenudet e de Focillon, especializouse no estudo do Renacemento italiano. Exerceu como crítico de arte no xornal Le Monde e fundou diferentes revistas especializadas como Art de France e Revue d’Art. É autor, entre outras obras, de Art et humanisme à Florence au temps de Laurent le Magnifique (Arte e humanismo en Florencia na época de Lourenzo o Magnífico, 1959), Marsile Ficin et l’art (Marsilio Ficino e a arte, 1975), Fables, formes, figures (Fábulas, formas, figuras, 1979), L’image dans le miroir (A imaxe no espello, 1980), L’art italien (A arte italiana, 1982) e Le sac de Rome: 1527 du premier maniérisme à la Contre-reforme (O saqueo de Roma: 1527 do primeiro manierismo á Contrarreforma, 1984).

PERSOEIRO

Novelista francés. Escribiu en colaboración con Émile Erckmann baixo a sinatura Erckmann-Chatrian. Destaca a súa novela histórica Madame Thérèse (1863).

PERSOEIRO

Poeta. Aínda que gratamente impresionado primeiro polos ideais da Revolución Francesa, non tardou en denunciar os seus excesos polo que foi guillotinado. En vida publicou unicamente poemas soltos pero en 1819 Henri de Latouche editou a súa obra. Escribiu Bucoliques, Élégies e deixou inacabadas Hermès e L’Amerique. Adscrito ao neoclasicismo, sinala o inicio do romanticismo.

PERSOEIRO

Escritor. Realizou estudios en París e en 1957 instalouse en Xerusalén. É autor de diversos ensaios onde trata o mundo xudeu: Histoire du judaïsme (Historia do xudaísmo, 1957), La pensée juive (O pensamento xudeu, 1965) e Retour aux racines (Volta ás raíces, 1981). Realizou a tradución da Biblia en vinte e seis volumes (1974-1977).

GALICIA

Bispo de Ourense. Ingresou de neno no mosteiro bernardo de Sobrado dos Monxes, onde tomou os hábitos; despois trasladouse ao colexio de San Bernardo de Salamanca. Licenciouse en Teoloxía na Universidade de Salamanca e acadou o grao de mestre (1692). Entre 1667 e 1670 exerceu como catedrático de Física nesta Universidade, en 1710 conseguiu a cátedra de san Anselmo e máis tarde a cátedra de Prima da universidade salmantina (1722). Foi, ademais, abade do colexio de San Bernardo de Salamanca e xeneral da súa congregación en Castela desde o ano 1724. En 1728 foi elixido bispo de Ourense, posto que desempeñou ata a súa morte.

PERSOEIRO

Arquitecto, pintor e escultor. Coñecido como L’Orcagna, documéntase activo en Florencia entre 1343 e 1368. A súa obra arquitectónica é bastante descoñecida, aínda que se lle atribúen traballos parciais na catedral de Orvieto (1359-1362) e na de Florencia (1362). Realizou o tabernáculo da Virxe en Orsanmischele (Florencia, 1359). A súa obra pictórica relaciónase coas propostas de Giotto, aínda que incorpora unha maior presenza dos elementos decorativos. Entre as súas obras destacan A Anunciación da igrexa de san Remigio (Florencia, 1346) e unha táboa con Cristo en gloria entre anxos e santos da capela Strozzi, en Santa Maria Novella (1354-1357). Atribúenselle un políptico na Accademia Fiorentina e os fragmentos do Triunfo da morte no Museo dell’Opera di Santa Croce. Influíu na pintura toscana da segunda metade do s XIV e tivo como discípulos a artistas como Francesco d’Arezzo ou Betto di Francesco.

PERSOEIRO

Escultor, ourive e pintor. Coñecido como il Verrochio, comezou a súa formación escultórica no obradoiro do ourive E. Verrochi. Converteuse nun dos mestres renovadores da escultura do Catrocentos italiano. Entre os seus bronces máis relevantes destacan o David (1475) e o Monumento a Bartolomeo Colleoni (Venecia, 1479-1488), onde retomou o tema do retrato ecuestre no que contrasta o efecto dinámico do cabalo co contraposto do xinete. Realizou o sepulcro de Giovanni i Piero de Medici (1469-1472) e distintos bustos, como o de Lourenzo o Magnífico ou A dama do ramallete (1480), que revelan o dominio no tratamento dos panos e o detallismo de mans e rostros. En pintura destacou pola súa produción ornamental e pola formación dalgúns artistas significativos, como Perugino, Lorenzo di Credi ou Leonardo da Vinci que colaborou na realización das paisaxes de fondo do Bautismo de Cristo (1470?).

PERSOEIRO

Tratadista, crítico de arte e político. Iniciou os estudios de arquitectura na Universitat Autònoma de Barcelona (1935) e, exiliado en 1939, estudiou historia da arte en Montpellier e París. En 1941 regresou a Barcelona, onde se doutorou en Historia (1971) e exerceu como catedrático de Historia Xeral da Arte na Universitat de Barcelona (1981). Centrou a súa investigación na análise estrutural da arte. A súa actividade política levouno a ser senador do Partit Socialista de Catalunya (PSC) en 1978, e como membro da Comisión Constitucional do Senado conseguiu a aprobación da enmenda que aboliu a pena de morte. Colaborou en diversas revistas (Ariel, Domus, Art Actuel International) e publicou, entre outras obras, Picasso antes de Picasso (1946), Miró y la imaginación (1946), Tàpies, testimoni del silenci (Tapies, testemuña do silencio, 1970), El arte modernista catalán (1951), El surrealismo (1949), Art i societat...

PERSOEIRO

Pintor e funcionario público. Foi pintor de cámara de Isabel II. Destinado a Cuba, exerceu como contador de aduanas en Cárdenas e Sagua la Grande, como administrador en La Habana e como director do Banco de España. Reuniu unha importante colección de cunchas.

PERSOEIRO

Enxeñeiro e industrial. Dedicado inicialmente á fabricación de engrenaxes de dentes angulares, en 1908 pasou a dirixir a fábrica de automóbiles Mors. Rematada a Primeira Guerra Mundial, decidiu transformar a súa fábrica con vistas á produción en serie dun automóbil popular. En 1919 fundou a Société Anonyme André Citroën e lanzou o primeiro modelo de 10 CV, tipo A. Foi o primeiro en aplicar en Europa os métodos de traballo en cadea e dotou o automóbil da posta en marcha eléctrica, da carrocería monopraza e de tracción dianteira.

PERSOEIRO

Director de orquestra. Nacionalizado francés, en 1944 dirixiu a orquestra da Ópera de París. Destacou como intérprete de Wagner e foi o primeiro director francés en Bayreuth.

PERSOEIRO

Enxeñeiro. Estudiou Enxeñería de Camiños en Madrid, e ocupou, en 1866, a praza de enxeñeiro auxiliar no estaleiro da Mariña en Ferrol e de profesor de Física e Xeometría na Maestranza. Na cidade departamental desenvolveu unha notable actividade social e cultural. Como enxeñeiro destaca pola proxección e dirección da construción do dique da Campá do Arsenal ferrolano, rematado en 1879, a obra de enxeñería máis importante do século XIX en Galicia. Nomeado xefe do estaleiro, realizou as primeiras experiencias telefónicas coa instalación das liñas para comunicar o arsenal e a capitanía. Participou en congresos científicos internacionais e publicou, entre outras obras, Curso práctico de construción naval (1868), texto que obtivo unha medalla na Exposición maritíma de Barcelona, e Los castillos feudales de Moeche, Narahío y Andrade (1903).

PERSOEIRO

Poeta e crítico portugués. A súa obra poética está recollida en Alvoradas (1865) e Outonais (1882), onde se reflicten moitos dos tópicos do progresismo portugués.

PERSOEIRO

Pintor español. Activo en México entre 1575 e 1612, foi autor de numerosos retablos, dos que só se conserva o de Yanhuitlán.

PERSOEIRO

Arquitecto e escultor italiano. Coñecido como Andrea Sansovino, formouse no ambiente florentino do último terzo do s XV. Recomendado por Lorenzo o Magnífico ao monarca portugués Manuel I o Afortunado, residiu en Lisboa (1491-1500). A súa obra influíu na elaboración do repertorio manuelino en Portugal grazas á súa intervención, entre outras obras, na fachada da igrexa de Belem, na catedral de Coimbra e na igrexa da Conceição de Tomar. Antes do seu regreso a Italia estivo en Toledo, onde se lle atribúe a traza do Sepulcro del Cardenal Mendoza (1500). Representante dun estilo marcado polo clasicismo renacentista, realizou os sepulcros dos cardeais Basso e Sforza para Santa Maria del Popolo (1505), encargados por Xulio II, así como o grupo escultórico do Bautismo de Xesús que coroa a porta do Paraíso de Santa Maria dei Fiori de Florencia (1513).

GALICIA

Historiador, naturalista, economista, político e poeta ilustrado. Membro dunha familia fidalga, non seguiu as directrices paternas de realizar estudios de dereito e dedicouse á investigación histórica. De formación autodidacta asentada solidamente nas humanidades, é o prototipo de home ilustrado e polifacético e, xunto con Sarmiento, Feijoo e Sobreira, unha das figuras máis sobresaíntes do s XVIII en Galicia. Como escritor, a súa cultura enciclopédica e a súa curiosidade levárono a tratar numerosos temas que responden aos principais focos de interese da Ilustración, dende a xeografía e a historia ata a economía e as ciencias naturais, pasando polo dereito, a lingua e a educación. En 1755 presentou o traballo “Disertación geográfica histórica sobre cuál hubiese sido el antiguo asiento de la ciudad Límica o Lémica, señalada por patria de Idacio en el prólogo de su Cronicón” á Academia de Historia, que o nomeou membro de mérito. Dende esa data e ata 1802 desempeñou diversos cargos na Academia....

IGREXAS

Igrexa parroquial castrense situada na Coruña. Foi hospital do gremio de mareantes e colexio dos xesuítas (1673-1701). A primitiva igrexa e o hospital foron destruídos polos ingleses; realizouse a nova construción (1881-1890) baixo o mecenado de Eusebio da Guarda e Modesta Goicouría, enterrados nun mausoleo de mármore detrás do altar, de estilo neorrománico e obra de Faustino Domínguez Coumes-Gay. Consérvase a súa portada gótica como porta do Arquivo do Reino de Galicia. O seu adro foi o lugar de reunión do concello da cidade.

PERSOEIRO

Político italiano. De ideoloxía anarquista, variou cara ao socialismo reformista tralo seu contacto con Anna Mijáilovna. Fundou diversas organizacións e xornais socialistas. Foi o primeiro deputado socialista de Italia (1882).