"xil" (Contén)

Antropónimo masculino que procede do xermánico Gild, que significa ‘imposto, tributo’ ou ben ‘valente’.

Khildeberto.

Khilderico.

Termo do verbo dos daordes que corresponde á voz ‘cunca’.

Termo da xerga dos cabaqueiros que corresponde á voz ‘caldo’.

Parte dos vasos condutores que transportan o zume ascendente. Ademais de ter función transportadora, ten funcións de soporte mecánico da planta e de reserva de auga e de nutrientes. OBS: A grafía <x> representa o son [ks].

Cada un dos tres compostos isómeros (orto, meta e para) que se dan no alcatrán do carbón, e derivan formalmente do benceno por substitución de dous dos seus átomos de hidróxeno por grupos metilo. Obtense por destilación fraccionada de aceites minerais lixeiros ou por reforming catalítico do petróleo. OBS: A grafía <x> representa o son [ks].

Cada un dos seis compoñentes fenólicos isómeros derivados dos xilenos que se dan na fracción ácida do residuo da destilación do alcatrán de carbón. Son empregados como solventes polares de elevado punto de ebulición, desinfectantes, insecticidas, funxicidas, plastificantes e aditivos para lubrificantes e gasolinas e na preparación de colorantes. OBS: A grafía <x> representa o son [ks].

Termo do barallete que corresponde á voz ‘famento’ e ‘avaro’.

Ave de ata 12 cm de lonxitude, sen dimorfismo sexual, que ten a plumaxe de cor parda no dorso, e máis clara no ventre, a cola negra, a cabeza branca, coa parte frontal vermella e o curuto e o pescozo negros. As ás son negras, cunha franxa amarela no centro. Aliméntase de sementes e insectos e vive en zonas de cultivos e terreos baldíos. A súa distribución é paleártica, está presente na Península Ibérica e tamén en toda Galicia, onde non é moi abundante.

Unidade monetaria principal de Austria, dividida en 100 groschen. Introducida en 1925, durante a invasión alemá foi suplantada polo reichsmark, pero recuperouse en 1945.

Termo da xerga dos cabaqueiros que corresponde á voz ‘burro’.

Xián.

xil(o)-.

lidocaína.

Aplícase ao animal que se nutre de madeira, como os coleópteros e outros insectos que viven dentro dos troncos. OBS: A grafía <x> representa o son [ks].

Persoa que toca o xilófono. OBS: A grafía <x> representa o son [ks].