"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Escritor. Integrante da segunda xeración de autores do Rexurdimento, a súa poesía ten carácter civil, con algunhas pinceladas humorísticas e burlescas, como os poemas “Rarezas” ou “O acordo y-o trasacordo, Soneto a Dª Ermitas Nóvoa”. Escribiu Poemas gallegos, seguidos de un tratado sobre o modo de falar e escribir con propiedade o dialeuto (1883) e os poemas “A fiada” (1884), composición premiada nos Xogos Florais de Pontevedra (1884), “Os fillastros”, “A volta do soldado”, “Os escravos”, “A romería”e “A lúa de Cangas”.

GALICIA

Hostaleiro. Director xerente do restaurante San Miguel de Ourense, foi director de restauración do Hotel Convención, xefe de restauración de Equidesa e presidente de restauración de Ourense. Membro da Chaime des Rotisseurs e da Ordre Mondial de Gourmets, recibiu a Placa al Mérito Turístico (1968 e 1987) e a medalla de ouro ao Mérito Profesional Hostelero.

PERSOEIRO

Atleta. Especialista en lanzamento de peso, gañou once veces o campionato de España en pista cuberta (1993-2003) e dez ao aire libre (1993-1998, 2000-2003). Foi subcampión de Europa en pista cuberta en 2000, obtivo a medalla de bronce nos campionatos do mundo en pista cuberta de 2001 e foi campión de Europa en pista cuberta en 2002.

PERSOEIRO

Escultor e pintor. Formouse na Barcelona modernista de finais do s XIX. Modificou as formas naturais por medio da modelaxe e a xeometrización do volume para conseguir expresar o movemento por medio dunha síntese dos sucesivos momentos que o constitúen. Se nas esculturas de vulto redondo expresou a sensación de peso vital e a ambientación en atmosferas concretas, nos relevos creou o espazo cunha sensibilizada concordancia entre as gradacións do volume e os grafismos suavemente matizados. Cultivou tamén a pintura, a ourivería e a poesía. Da súa obra destaca Bacant (1934) e Autoretrat.

PERSOEIRO

Actor. Participou na creación da compañía Troula e traballou nos espectáculos O velorio (1978), Pedro Madruga (1980) e Tres (1981).

GALICIA

Guerrilleiro antifranquista. Coñecido como Pancho, incorporouse á guerrilla en 1948 e participou nas accións que realizou a IV Agrupación de Guerrillas. Pertenceu ao comité rexional do Partido Comunista (1949-1950).

GALICIA

Adestrador de baloncesto. Dirixiu diversos equipos femininos, como o R.C. Celta, o Coronas de Tenerife e o Bosco de Vigo, co que ascendeu a Primeira División. Foi campión de España co R.C. Celta (1979-1980) e acadou a fase final da Copa da Raíña co Coronas de Tenerife.

PERSOEIRO

Escultor barroco. Coñecido como Juan Montañés, foi discípulo de Pablo de Rojas, en Granada. Cara a 1587 desprazouse a Sevilla, onde estableceu o seu propio taller. Para a catedral desta cidade recibiu encargos como o Cristo de la Clemencia ou Crucifijo de los Cálices (1603) e Niño Jesús (1607). De 1612 foi o Cristo con la cruz a cuestas, para a igrexa de San Salvador de Sevilla e en 1620 remata o retablo, -do que destaca o san Jerónimo (1911)- do mosteiro de San Isidoro del Campo en Santiponce. A partir deste momento reduciu a súa produción, pero incrementou a calidade, pois puxo un maior coidado nos volumes, incrementou os efectos de claroscuro e optou por unha maior complexidade compositiva, como se aprecia na Adoración de los pastores, que fixo para o retablo do convento de San Leandro de Sevilla, ou en imaxes de santos como san Francisco de Borja (1625). Outra obra importante desta época foi a Inmaculada (1629), para a catedral sevillana, na que insistiu en resaltar a humanidade da...

GALICIA

Escritor. Coñecido como Rómulo Galíndez, escribiu en Grial o artigo “Sobre la emigración de Curros Enríquez”. Das súas obras destacan Íntimas: fragmento de una autobiografía e impresiones de un viaje (1903), Rasgos (1904), a colección de artigos Ráfagas (1905), Siluetas (1907) e Semblanzas raciales (1930).

GALICIA

Xeógrafo e escritor. Redactor da La Voz de Galicia, publicou artigos en numerosas revistas de historia e literatura. Da súa produción destacan Morfología del gallego, La lengua gallega (1918), La Coruña, capital de Galicia. Guía del turista (1926) e La Región Gallega. Notas geográfico-económicas (1936). En 1926 ingresou na Real Academia Galega.

GALICIA

Historiador e escritor. Considerado como un dos máis destacados historiadores e ideólogos do galeguismo do s XIX en Galicia, a súa obra tivo unha gran transcendencia na formación dos intelectuais e políticos galegos do s XX. Estudiou o bacharelato en Santiago de Compostela, onde frecuentou o Liceo de la Juventud, e en Ourense. En 1851, seguindo os desexos do seu pai, comezou os estudios de medicina e farmacia, que posteriormente abandonou, e trasladouse a Madrid. Na capital comezou a súa colaboración con diversas publicacións periódicas, como La Iberia e Las Novedades. Nesa época iniciaba tamén a súa faceta como escritor e publicaba, entre outras obras, os contos Luisa (1852) e Un can-can de Mussard (1853); as novelas Desde el cielo (1854), El regalo de boda (1855) e Don Diego Gelmírez (1859); os libros de viaxes Viaje pintoresco por la ría de Vigo (1855) e El castillo de Bayona de Galicia (1856), e unha ducia de poemas entre os que destaca “A nena das soidades”, o primeiro que escribiu...

PERSOEIRO

Escritor. É autor de numerosas novelas, relatos e textos dramáticos. No apartado dramático cómpre salientar Os algareiros (1976) e O cazador de perdices (1977), finalistas do Premio Abrente de Ribadavia. Da súa produción en prosa destacan A fuxida (1980), Un ano e un día (1980), A chamada escura dos caborcos (1981), finalista do Premio Blanco Amor de Novela, A espada na auga (1981), Beiramar (1983, Premio Blanco Amor de Novela), Os chapurros (1983), Os lóstregos e a carballeira (1986, Premio Casa de Galicia nas Palmas), Detrás do silencio (1986, Premio Manuel Casado Nieto), As florestas do Mañuema (1988), Un ano e un día (1990), Os culpables (1993), Diario de inverno (1994), Todo o peso do ceo (1997), Dos camiños de arrieiros aos pazos da Ulla (2000) e O tempo en ningunha parte (2003). Recibiu o Premio Modesto R. Figueiredo en 1976, 1977, 1978 e 1981.

PERSOEIRO

Músico. Dirixiu o Orfeón Burgalés (1929-1936) e a Escuela Municipal de Música de Burgos. Das súas obras destacan Sonata Castellana (1921), Poemas de Juventud (1923), Sonata Gallega (1926), Sonata para guitarra (1933), Colección de cantos populares burgaleses (1932) e El mozo de mulas (1936). Recibiu o Premio Nacional de Música por unha extensa e documentada Colección de Cantos Populares Burgaleses e o primeiro premio da Sociedade Filharmónica da Coruña (1927) por Sonata Gallega.

PERSOEIRO

Pintora e gravadora. Coñecida como Ana Pasarín, dirixiu con Alberto Castro Couso o taller Abracadabra. A súa obra caracterizouse polo emprego da liña curva e a preocupación polo ser humano. Na década de 1970 a temática ampliouse co mundo dos paxaros como símbolo do voo e da busca doutros mundos. Destacan as súas series Homenaje a Alfonsina Storni (1988) e Ventanas a la fantasía (1992).

GALICIA

Xurista e escritor. Coñecido como Juan Antonio Martínez Sevilla, traballou como avogado e funcionario na Deputación da Coruña e foi profesor na Escola de Relacións Laborais da Coruña. Escribiu Pompas humanas (1952), La manzana podrida (1957), Guía de La Coruña (1964), Ensayo sobre vocación política (1972), Memorias de un gobernador civil (1974), RH negativo (1976), La ciudad de los mares de esquina (1984) e El caballo de cartón (2001).

GALICIA

Propagandista societario. Participou no obreirismo coruñés e dirixiu a sociedade de oficios varios La Heterogénea. Foi un dos fundadores do agrarismo de carácter libertario nos arrabaldes da Coruña e participou na creación de Unión Campesina (1907). Fundou a Asociación Galaica de Instrución Racionalista 13 de Octubre en Cuba e, a finais da década de 1920, retomou a actividade agraria creando no período republicano a Unión Mutualista Campesina no contorno coruñés e nas bisbarras das Mariñas e Bergantiños. Foi pioneiro do asociacionismo veciñal nos barrios do extrarradio, alentando o colectivo Unión de Barrios.

GALICIA

Músico. Foi mestre de capela da catedral de Tui desde 1892. Na catedral tudense hai máis de 50 pezas súas, arranxos doutros autores e transcricións varias, entre as que destacan o Himno triunfal a la Santidad de León XIII, Tantum Ergo (1870) e Trisagio a la Santísima Trinidad (1880). Foi o instrutor musical de Xosé A. Veiga Paradís.

GALICIA

Político e xurista. Membro de Esquerda Galega desde a súa fundación, foi deputado por Pontevedra no Parlamento de Galicia na II lexislatura polo Partido Socialista Galego-Esquerda Galega (1985-1989).

GALICIA

Futbolista. Foi xogador do R.C. Celta de Vigo, do Real Valladolid, do C.E. Sabadell e chegou a ser internacional absoluto en 1970. Xogou na selección europea na homenaxe a Columna en Lisboa.

PERSOEIRO

Arquiveiro e editor. Logo de estudar a carreira de Diplomática nas escolas superiores de Oviedo e Madrid, ingresou en 1865 no Arquivo do Ministerio de Gobernación. En 1872 trasladouse ao Arquivo do Reino de Galicia, na Coruña, onde comezou a súa estreita amizade con Manuel Murguía. Desde esta ocupación profundizou na campo da historiografía, baseándose na recollida de documentación tratada de forma sistemática e detallada. Nese proceso de investigación tirou do prelo numerosos estudios con documentación inédita, como Crónica Troyana. Códice gallego del siglo XIV (1900), Fragmentos de un nuevo códice gallego de “Las Partidas” (1910), Documentos gallegos de los siglos XIII al XV (1911) e Documentos gallegos del Archivo Municipal de La Coruña (1915). No eido da investigación lingüística e histórica, cómpre salientar Antiguallas de Galicia. Los nombres de La Coruña (1889), “La fauna en la toponimia gallega” (1912-1913) e De la Guerra de la Independencia en Galicia (1953). Colaborador de diversas...