"Az" (Contén)

PERSOEIRO

Xornalista. Licenciado en Filosofía e Letras, doutorouse en Historia na Universidade de Santiago de Compostela. Titulado na Escuela Oficial de Periodismo de Madrid, foi subdirector de Radio Popular de Ourense, delegado nesa cidade de La Voz de Galicia, director das revistas Auria e Orense e responsable de publicacións da Deputación Provincial de Ourense. Foi correspondente de El País e La Vanguardia e traballou para RNE, El Correo Gallego, La Actualidad Española e Teima.

PERSOEIRO

Atleta. Subcampión europeo en Split (1990), proclamouse campión olímpico en 20 km marcha nos Xogos Olímpicos de Barcelona 1992. Foi medalla de bronce no Mundial de Stuttgart (1993) e obtivo a segunda posición na Copa de Europa da Coruña (1996). En 1999 proclamouse campión de España de marcha en ruta.

PERSOEIRO

Director de teatro. Estudou interpretación e dirección de escena con William Layton e Miguel Narros, e posteriormente en Nova York con Stella Adler e Sandford Meinsner. Debutou como director en 1965 en El proceso de la sombra de un burro, de F. Dürrenmatt, obra pola que a compañía recibiu o Premio Nacional de Teatro (1966). Fundador do Teatro Experimental Independiente (T.E.I.) (1965 e 1977) e, con W. Layton e M. Narros, do Teatro Estable Castellano (T.E.C.) (1977 e 1988), foi director do Centro Dramático Nacional (1989-1994). Dirixiu máis de 50 montaxes teatrais, das que destacan Cándido, de Voltaire; La casa de Bernarda Alba, de Lorca, e Divinas palabras, de Valle-Inclán. Recibiu o Premio Nacional de Teatro (1967, 1970 e 1987).

GALICIA

Sindicalista. Foi, xunto con Xosé Pasín Romero, un dos alicerces da Sociedad de Carpinteros de Santiago (1894). De ideario anarquista, emigrou a Vigo a principios do s XX, onde foi un dos organizadores do Centro de Sociedades Obreras de Vigo. En 1910 asistiu ao congreso fundacional da CNT en Barcelona como delegado de tres sociedades de resistencia viguesas e participou no mitin final en representación do obreirismo galaico. Colaborador de La Voz del Obrero, en marzo de 1911 cofundou a Confederación Regional Solidaridad Obrera, e no verán dese ano emigrou a Lisboa, onde exerceu como director dun periódico anarquista.

PERSOEIRO

Compositor. Discípulo de J. Haydn, ampliou os seus coñecementos musicais en Italia con D. Cimarosa e G. Paisiello. Foi mestre de capela da catedral de Estrasburgo (1783). Establecido en París, converteuse en editor musical e fabricante de pianos. Compuxo obras de ton patriótico durante a Revolución Francesa, ademais de sinfonías, música de cámara e concertos, elegantes e refinados.

FILOSOFOS

Filósofo italiano. Representante do alexandrismo, defendeu a doutrina averroísta da dobre verdade. En De inmortalitate animae (1516) argumentou que a inmortalidade da alma non podía ser demostrada por Aristóteles nin pola razón.

PERSOEIRO

Político e avogado. En 1975 ingresou na Federació Socialista Balear do PSOE. Foi deputado no Congreso (1977-1982 e 1986-1996) e ministro de Administración Territorial (1985-1986). Presidiu o Congreso dos Deputados (1986-1995) e a Federación Socialista Balear.

PERSOEIRO

Bispo. Monxe en Exipto, viviu en Xerusalén, onde visitaba todos os días os Santos Lugares a pesar do seu reumatismo. Repartiu a herdanza familiar entre os pobres e despois dunha visión de Xesús recuperou a saúde. Foi custodio na igrexa do Santo Sepulcro e, ordenado sacerdote, marchou a Cesarea, onde o investiron bispo de Gaza, lugar en que se impuxo aos pagáns. A súa festividade celébrase o 26 de febreiro.

PERSOEIRO

Político chileno. Ministro de Interior e Asuntos Exteriores, perseguiu os liberais, inmobilizou os militares e respectou o poder eclesiástico e o dos terratenentes. Ditador constitucional desde 1835, a guerra contra Perú e Bolivia (1836) provocou un motín militar en Quillota (Valparaíso) en 1837 e foi fusilado.

GALICIA

Pintor, debuxante e augafortista. Comezou a súa formación artística en Pontevedra, onde tivo como mestre a Castelao, e trasladouse a Madrid para realizar estudos de enxeñaría e belas artes. Durante a súa estancia en Madrid promoveu a Liga de los Derechos del Hombre en España. Aparellador da Deputación de Pontevedra, estivo comprometido coa cultura galega e foi patrón fundador do Museo do Pobo Galego, patrono do Museo de Pontevedra, membro do Patronato do Pedrón de Ouro e correspondente da Real Academia Galega. No eido artístico foi colaborador en Vida Gallega, Faro de Vigo, La Noche e outras publicacións. Destacou no campo do debuxo humorístico (O Trasno) e ilustrou varios libros como Samos de Ramón Cabanillas ou Manuel Curros Enríquez: Biografía (1952), de varios autores. Publicou o libro de debuxos Pontevedra boa vila (1947) e, con A. Rodríguez Fráiz, As pontes do Lérez (1987). En 1980 realizou un plano coa reconstrución...

GALICIA

Relixioso. Doutor en Sagrada Teoloxía e Dereito Canónico, foi presbítero (1901), cóengo tesoureiro (1918), deán (1930) e presidente do cabido da catedral de Santiago de Compostela. Foi tamén catedrático no Seminario Conciliar (1901-1902; 1929-1940). O Papa Paulo VI nomeouno prelado doméstico da Súa Santidade. Escribiu Catecismo Social (1910), Don Diego de Muros, deán de Santiago, obispo de Mondoñedo y de Oviedo y de su colegio de Salamanca (1944), Anotaciones al tumbo A de la Catedral de Santiago (1949), Orígenes del culto al Apóstol Santiago en España (1953), Galicia en los tiempos de los Fonseca (1957), Origen del topónimo Compostela (1958), La Guerra de la independencia en Galicia (1964) e O Cañón de pau (1976). Foi membro correspondente da Real Academia Española, académico de número da Real Academia Galega (1941) e membro do Seminario de Estudos Galegos.