"Tíbet" (Contén)

1. Relativo ou pertencente a China e a Tibet, conxuntamente, e ás linguas sino-tibetanas.

2. Phylum de linguas do SL de Asia. Comprende linguas como o chinés, o tibetano, o birmano, o bárico e o carénico. Algúns autores tamén inclúen nela as linguas miao e yao, faladas en diversos lugares do SO de China. OBS: Tamén se denomina linguas indochinesas.

REXIÓNS

Rexión de Asia central fronteiriza polo S con India, Nepal e Bhutan que constitúe actualmente un zizhiqu de China (1.200.000 km2; 2.620.000 h [2000]). A súa capital é Lhasa. Está constituído por un vasto altiplano setentrional, o máis alto e o máis extenso do mundo (con altitudes de 5.000 m), rodeado de altas cordilleiras como o Altin Tagh e o a Nan Shan ao N, o Karakorum ao O, o Himalaia ao S e as montañas de Sichuan ao L. O clima é continental e rigoroso, influído pola altitude, e as precipitacións son escasas. Nos vales periféricos do S e o L nacen os ríos Indo, Brahmaputra, Mekong, Salween, Iang-Tsé e Huang He. Predominan as concas pechadas, que dan lugar a numerosos lagos, a maioría salgados. A vexetación, moi rica no val do Brahmaputra, ten carácter polar ou desértico nos relevos e nas concas do centro. A poboación, escasa, concéntrase no SL. A actividade principal é a gandaría seminómade de ovellas, cabras e cabalos, que proporcionan carne, leite...

1. 1. Relativo ou pertencente ao Tíbet, aos seus habitantes ou á súa lingua.

   2. Natural ou habitante do Tíbet.

2. 1. Relativo ou pertencente ao pobo tibetano.

   2. Individuo do pobo tibetano.

   3. Pobo de etnia mongola, con notables diferenzas étnicas segundo as rexións, que habita na rexión autonóma do Tíbet e en boa parte das provincias chinesas de Sikang, Quinghai e Sinkiang, no Ladākh e no Sikkim (India), en Nepal setentrional e en Bhutan.

3. Lingua do phylum sino-tibetano que falan os tibetanos. Presenta numerosas variacións dialectais. De estrutura monosilábica, son característicos os diversos niveis de tonalidade e a variedade de formas honoríficas segundo a posición do interlocutor. A escritura e a gramática foron elaboradas no s VII por T’on-mi Sam-bho-ṭa a partir da escritura india. Usan a escritura alfabética horizontal, de esquerda a dereita, e de puntuación intersilábica, e consta de 30 consoantes e 4 vogais.

4. Literatura cultivada en lingua tibetana. Eminentemente relixiosa, segue dous modelos ben definidos: o da India, para as obras de carácter ético e filosófico, e o de China, para as obras históricas. As primeiras obras de relevo (dos ss VII e VIII) son traducións do canon búdico, compiladas posteriormente (no s XIII) co nome de bKa’-’gwur, cuxos comentarios filosóficos formaron o bsTan-’gyur.

5. Arte musical cultivada no Tíbet. Tivo influencia chinesa, india, árabe e indonesia, e os instrumentos máis característicos son unhas trompas xigantes e outras constituídas con ósos humanos. A percusión consiste especialmente en timbais e címbalos. Os cantos búdicos son homófonos, coa participación de campás, e ademais de culto do templo, destacan as danzas de máscaras, C’am; os cantos de traballo, t’on-skad, e as cancións con danza, glu-gar.

6. ...