"Ya" (Contén)

PERSOEIRO

Imán do Iemen (1948-1962). Iniciou unha política de aproximación ás potencias occidentais. Non obstante , a presión dos grupos nacionalistas e reformadores, fixo que A ḥ mad estreitase a alianza cos países árabes e socialistas.

LAGOS

Lago de Etiopía ao SO do país, na fosa tectónica do Rift Valley, a 1.169 m de altitude (1.261 km2).

PERSOEIRO

Nobre mourisco granadino. No ano 1568, logo de abdicar do Cristianismo, uniuse á rebelión dos mouriscos das Alpujarras, que o elixiron rei polos seus antecedentes omeias. Foi asasinado polo seu curmán Aben Aboo, quen se apropiou do seu título de Rei dos andaluces. O seu nome cristián era Fernando de Córdoba e Válor.

PERSOEIRO

Cabalista hebreo residente en Tudela (Navarra). Proclamouse Mesías en Sicilia (1290) motivo polo que foi censurado polo rabí Šělomón ben Adre ṭ de Barcelona. É autor de abondosas obras de carácter cabalístico.

PERSOEIRO

Filólogo e comentarista alcoránico granadino, representante da tradición magrebí. É autor da primeira gramática do turco.

PERSOEIRO

Poeta e xornalista libanés. Editor de revistas en lingua árabe nos EE UU. A maior parte da súa obra está recollida en Diwan (1919) e Tibr wa-turāb (Pedra e po, 1960).

PERSOEIRO

Escritor libanés. Foi o máis destacado representante da escola realista no seu país. Cultivou a literatura existencialista e sobresaíu tamén como tradutor e ensaísta. Entre as súas obras cómpre mencionar Galwa’ (1945), mostra do seu compromiso social e anticlericalismo.

PERSOEIRO

Gobernador tuxíbida de Zaragoza. Axudou a Abd al-Ra ḥ mān III de Córdoba contra os cristiáns na recuperación de Toledo, logo do cal formou un bloque xunto cos reis de León e Navarra contra Abd al-Ra ḥ mān, quen non obstante saíu vitorioso sobre a coalición, obrigando a Abū Ya ḥ yà a abandonala. Na batalla de Simancas ou Campaña da Omnipotencia (939), na que participou xunto con Abd al-Ra ḥ mān fronte a unha coalición de reis e nobres cristiáns, caeu presioneiro de Ramiro II.

PERSOEIRO

Derradeiro   Valí independente de Mallorca (1208-1229). Durante o seu goberno Xaime I emprendeu a conquista de Mallorca. Derrotado despois dunha forte resistencia, foi torturado morrendo logo de poucas semanas.

PERSOEIRO

Fillo do Califa almohade Abū Mu ḥ ammad ‘Abd al-Mu’min, a quen sucedeu no Califato (1163). Fora Valí de Sevilla en vida do seu pai. Enfrontouse a ibn Mardaniš, soberano de València e de Murcia, que tentaba apoderarse de Córdoba. Estableceu a corte califal en Sevilla (1172), dende onde arrincaron as súas expedicións contra os cristiáns, como a que sitiou Santarem. Mandou construír o alcázar e mais a mesquita sevillanos.

PERSOEIRO

Califa almohade. Sucedeu ao seu pai Abū Ya’qūb Yūsuf (1184). A súa atención preferente á fronte aberta polos almorábides no Reino de Mallorca favoreceu o avance dos cristiáns en terra firme, situación que o levou a enfrontarse contra os cristiáns en Alarcos (1195), onde derrotou a Afonso VIII de Castela, derradeira gran vitoria musulmá no Al-Andalus.

PERSOEIRO

Médico, filósofo e teólogo. A súa obra filosófica Taqwīm al-Di ḥ n (Rectificación da mente) recolle a lóxica dos catro primeiros libros do Organon aristotélico e do Isagoge de Porfirio, e trata da demostración dende un enfoque materialista.

PERSOEIRO

Poeta árabe. Ibrāhim al-Maw ṣ ulī musicou as súas poesías, coas que introduciu o xénero filosófico ascético na poesía árabe. Foi considerado herexe polos contidos das poesías que escribiu, afastadas dos estilos preciosistas da época, nunha linguaxe sinxela que puidese entender o pobo.

GALICIA

Porteiro internacional de fútbol.
Durante 16 anos militou no primeiro equipo do Real Club Deportivo de La Coruña en 2ª e 1ª División.
Acudiu coma membro da Selección Española de Fútbol á Copa do Mundo de Brasil (1950). Retirouse da actividade futbolística seis anos despois.
Está considerado o futbolista máis carismático da historia do Deportivo e o torneo de verán organizado polo club herculino leva o seu nome.

CAPITAIS

Capital   do il de Adiyamán, Turquía, ao NL de Gaziantep (129.919 h [1995]).