desastres de la guerra, Los

Serie de gravados realizados por Goya entre 1810 e 1815, data na que comezou a serie La Tauromaquia. Segundo o álbum que pertenceu a Ceán Bermúdez tituláronse Fatales consequencias de la sangrienta guerra en España con Buonaparte. Y otros caprichos enfáticos, en 85 estampas. Inventadas, dibuxadas y grabadas por el pintor original D. Francisco de Goya y Lucientes. Incluía tamén os títulos das diferentes estampas. Pertenceron a Javier Goya, fillo do pintor, ata a súa morte (1854). En 1862 adquiriunas a Real Academia de Bellas Artes de San Fernando. A primeira edición de 1863 cambiou o título da serie. A última edición é de 1937. Das 82 láminas gravadas por Goya só se imprimiron 80, pois as dúas últimas non se adquiriron ata 1870 e doutra só se coñecía un debuxo preparatorio e unha proba. Baseadas nos acontecementos da Guerra da Independencia, representan os horrores da guerra e constitúen un manifesto contra a crueldade e contra todo enfrontamento bélico. Trala estampa introdutoria divídense en tres grupos: 46 dedicadas aos horrores da guerra, 17 á fame en Madrid e 16 son caprichos enfáticos ou estampas alegóricas. Os debuxos preparatorios, realizados a maioría a sanguina, consérvanse no Museo del Prado e os gravados na Biblioteca Nacional.