encadernar

Realizar o conxunto de operacións necesarias para unir as páxinas dun libro e protexelas coa aplicación dunhas tapas; para isto, engánchanse dúas láminas de cartón, unha diante e outra detrás do caderno formado ao xuntar e coser os diferentes pregos dun libro, e cóbrense as dúas láminas do lombo con coiro, pel ou outro material. Todos os procesos que integran a encadernación están mecanizados e, en moitos casos, case totalmente automatizados. A primeira das operacións que se leva a cabo coas follas xa impresas consiste en pregalas á medida desexada en cadernos ou pregos de 4, 8, 12, 16, 20, 24 ou 32 páxinas, en función do formato da máquina na que se imprimiron e do grosor do papel. No alzado procédese a agrupar por orde os diferentes cadernos que forman un volume a través das sinaturas. Posteriormente, os pregos cósense e fíxanse as gardas nas páxinas primeira e derradeira do libro. O bloque así obtido córtase polos tres lados libres. De seguido, pónselle as cabeceiras na parte superior e inferior do lombo, e as tapas fixando dúas das catro gardas na súa cara interna. Unha vez rematado, o libro prénsase para eliminar bolsas de aire e darlle consistencia. Na encadernación manual, cada un dos pregos de papel cósese cun ou dous ganduxos de fío de cánabo e encadérnase xunto cos outros dous pregos sucesivamente sobrepostos con outros fíos colocados perpendicularmente, cando se quere formar un lombo liso. É fundamental no oficio a aplicación das follas anterior e posterior de garda, a colocación da cabeceira en cada extremo do lombo e, finalmente, o encolado das cubertas. As gardas poden ser de seda, de papel Xapón, de fío liso ou pintadas con augas. Pódese facer o recubrimento das tapas en pergamiño, en papel ou en tea, xa sexa á holandesa (mestura de papel e tea no lombo e nos ángulos) ou ben, simplemente forrando as tapas de pel curtida de vitela. Este recubrimento é básico para o ornamento, mediante pirogravado, gofrados ou repuxados. O material do que están feitas ou forradas as tapas dá nome aos diferentes tipos de encadernación. Así, fálase de encadernación en cartoné cando as tapas de cartón están forradas con papel impreso; a encadernación con materiais sintécticos, como símil pel, guaflex ou tea, tende a desprazar a encadernación en pel. Entre as modalidades máis económicas cómpre mencionar a encadernación en rústica, na que, despois de pregar, prensar, alzar e coser o conxunto dos   cadernos, se o libro leva solapas, córtaselle a fronte encólase o lombo e pégaselle as cubertas, e seguidamente córtaselle a cabeza e o pé; e se o libro non leva solapas, córtaselle os tres lados. Unha modalidade da rústica é a encadernación americana, na que, unha vez pregado e alzado o libro, frésase e encólase o lombo, e despois de poñerlle a cuberta, córtase polos tres lados restantes.