matriz
(< lat matrîce)
-
[ANAT]
-
s
f
útero.
-
s
f
Materia básica que ten capacidade xeradora e formadora.
-
matriz da uña
Zona de crecemento da uña que se sitúa na parte posterior da derme subungular e que comprende a lúnula e a raíz da uña.
-
matriz do pelo/do cabelo
Raíz epidérmica do folículo piloso.
-
matriz ósea
Substancia intersticial calcificada que constitúe a masa do óso.
-
s
f
-
[TECNOL]
-
s
f
Molde que dá un modelo para a forma ou o relevo.
-
matriz de curvar
Matriz constituída por dúas pezas, unha exterior e metálica e outra interior e de goma, que se emprega para curvar recipientes metálicos.
-
matriz de embutir
Conxunto de pezas coas arestas romas onde unha delas, o punzón, queda dentro da outra. Colócase entre ambas as dúas pezas da prancha metálica que se quere embutir.
-
matriz de estampar
Conxunto de dúas pezas de aceiro de forma prismática e cun relevo cóncavo nunha cara. Colócase o desbaste entre ambas as dúas pezas, opostas polas caras provistas de relevo, e aplica unha forza nunha das pezas enfronte da outra ata que acada unha deformación do material en función do relevo da matriz.
-
matriz de reducir
Peza en forma de anel que se emprega para reducir a boca dun recipiente metálico.
-
matriz de tallar
Conxunto de dúas pezas coas arestas afiadas que poden encaixar mutuamente. Colócase entre elas o desbaste. Cando unha das pezas queda dentro da outra, a peza interior denomínase punzón.
-
s
f
-
-
adx
Que lle dá orixe ou vitalidade a unha cousa.
-
igrexa matriz
[RELIX]
Igrexa primitiva dun país.
-
adx
-
s
f
Parte dun talonario que queda unha vez separado o talón que se lle entrega ao cliente.
-
s
f
Documento orixinal que permanece arquivado.
-
s
f
Filme, gravación sonora ou arquivo dixital orixinal do que se realizan copias.
-
s
f
[GRÁF]
-
Molde onde se funden os tipos.
-
Molde ou gravado que serve para a reprodución estereotípica ou galvanoplástica.
-
Peza de latón que nun costado ten dúas pequenas cavidades onde hai un signo gráfico gravado no baleiro, xeralmente en redonda nunha e en cursiva, grosa ou versal, na outra. Reunidas no compoñedor cos conseguintes espaciadores, forman a marca para a fosa da liña na linotipia.
-
-
[MAT]
-
s
f
Disposición dos elementos dun corpo K da maneira seguinte:
FORMULA
Segundo o corpo K sexa o dos números reais ou o dos números complexos, fálase de matriz real ou de matriz complexa, respectivamente. Cada unha das liñas horizontais de números é unha fila da matriz, e cada liña vertical de números é unha columna. No exemplo dado, a matriz A ten m filas e n columnas, polo que se di que A é unha matriz mxn. O conxunto das matrices mxn represéntase mediante Mmxn(K). Unha matriz pode ser expresada tamén mediante o seu elemento xenérico aij, na forma A = (aij). Aquí, i é o índice de fila e j é o índice de columna. O rango dunha matriz é a dimensión do subespacio vectorial de Kmxerado polos vectores columna da matriz, e é tamén a dimensión do subespacio vectorial Knxerado polos vectores fila da matriz. Unha matriz con igual número de filas de columnas é unha matriz cadrada. Nunha matriz cadrada os elementos que teñen o valor do índice de fila igual ao valor de índice de columna denomínanse elementos diagonais e forman a diagonal principal da matriz. A suma dos elementos diagonais dunha matriz cadrada A é a traza da matriz, e represéntase mediante Tr(A). Pódese asociar a toda matriz cadrada un determinante, denominado determinante da matriz. O conxunto das matrices coas operacións de suma e produto por un escalar ten estrutura de espazo vectorial. Defínese o produto das matrices A e B como a matriz C = AB, de orde mxp, que ten como elemento xenérico Cij= n aikbkj. O conxunto de
FORMULA
cadradas de orde m, dotado da suma de matrices, ten estrutura de anel unitario, en que o elemento neutro é a matriz unidade (ou matriz identidade), representada mediante Im. A importancia das matrices na matemática provén do feito de que toda aplicación lineal entre espacios vectoriais ten asociada unha matriz, denominada matriz da aplicación lineal. A simplificación das matrices cadradas conséguese mediante os procesos de diagonalización e triangularización ou, en termos máis xerais, de redución a formas canónicas. Estes procedementos consisten, esencialmente, en resolver a ecuación característica da matriz, que é a ecuación p(x) = 0, onde p(x) é o polinomio característico da matriz cadrada, dado por p(x) = det (xI-A), sendo I a matriz unidade da mesma orde ca a matriz A en cuestión. As solucións da ecuación característica (é dicir, as raíces do polinomio característico) son os valores propios da matriz, e o conxunto de todos eles forman o espectro da matriz. -
matriz anexa dunha matriz
Dada unha matriz complexa A, matriz conxugada da trasposta de A: A* = Ā t = Ā t .
-
matriz antihermitiana/antihermítica
Matriz complexa cadrada igual á súa anexa cambiada de signo: A = -A*. Os seus elementos satisfán a ij = - ā ji .
-
matriz antisimétrica
Matriz cadrada igual á súa transposta cambiada de signo: A = -A t . Os elementos satisfán a ij = -a ji .
-
matriz cadrada
Matriz con igual número de filas de columnas.
-
matriz congruente cunha matriz
Dada unha matriz cadrada B, matriz cadrada A tal que existe unha matriz cadrada invertible M que satisfai A = M t BM.
-
matriz contragradiente dunha matriz
Dada unha matriz cadrada invertible A, matriz inversa da transposta de A: (A t ) -1 = (A -1 ) t .
-
matriz conxugada dunha matriz
Dada unha matriz complexa A, matriz Ā que ten como elementos os complexos conxugados dos de A.
-
matriz diagonal
matriz diagonal.
-
matriz diagonizable
Matriz semellante a unha matriz diagonal.
-
matriz equivalente a unha matriz
Dada unha matriz B, matriz A tal que existen dúas matrices cadradas invertibles, M e N, que satisfán A = MBN.
-
matriz escalar
Matriz diagonal que é un múltiplo da matriz unidade: A = aI.
-
matriz hermitiana/hermítica/ autoanexa
Matriz complexa cadrada igual á súa adxunta: A = A*. Os elementos satisfán a ij = ā ji .
-
matriz inversa dunha matriz
Dada unha matriz cadrada A, matriz cadrada A -1 tal que AA -1 = A -1 A = I, onde I é a matriz unidade.
-
matriz invertible/regular
Matriz que ten matriz inversa.
-
matriz nula
Matriz tal que todos os seus elementos son nulos. Represéntase mediante 0.
-
matriz ortogonal
Matriz cadrada invertible que ten a trasposta igual á súa inversa: A t = A -1 . Unha matriz ortogonal satisfai AA t = A t A = I, onde I é matriz unidade.
-
matriz semellante a unha matriz
Dada unha matriz cadrada B, matriz cadrada A tal que existe unha matriz cadrada invertible M que satisfai A = MBM -1 .
-
matriz simétrica
Matriz cadrada igual á súa trasposta: A = A t . Os seus elementos satisfán a ij = a ji .
-
matriz singular
Matriz non invertible.
-
matriz trasposta dunha matriz
Dada unha matriz A, matriz A t que resulta de cambiar en A filas por columnas. Os seus elementos satisfán a t ij = a ij .
-
matriz triangular
Matriz cadrada tal que todos os elementos que forman as diagonais secundarias, situadas por riba ou por baixo da diagonal principal, son nulos. No primeiro caso fálase de matriz diagonal superior e no segundo de matriz triangular inferior.
-
matriz triangulizable
Matriz semellante a unha matriz triangular.
-
matriz unidade/identidade
Matriz cadrada tal que todos os elementos son nulos agás os da diagonal principal, que son iguais a 1.
-
matriz unitaria
Matriz complexa cadrada invertible A, a súa anexa é igual á súa inversa: A* = A -1 . Unha matriz unitaria satisfai AA* = A*A = I, onde I é a matriz unidade.
-
s
f
-
[BIOL]
-
s
f
Porción periférica dos cromosomas que se presenta como unha cuberta despois da fixación e da tinguidura.
-
s
f
Substancia intercelular do tecido cartilaxinoso.
-
matriz mitocondrial
Espacio interno das mitocondrias.
-
s
f
-
s
f
[FÍS]
Rede lóxica en forma de rectángulo, constituída por dúas series de condutores paralelos (filas e columnas, perpendiculares entre elas) e provista de bornes correspondentes de entrada e de saída. Na intersección dos condutores hai elementos ou dispositivos adaptados como díodos e núcleos de ferrita.
-
s
f
[INFORM]
-
Estrutura de datos en que os elementos se colocan de tal xeito que un conxunto ordenado de enteiros, denominados índices, define univocamente a posición de cada elemento e fornece o medio de obter o acceso directo a cada un. Se o conxunto ordenado de enteiros ten n elementos dise que a matriz ten n dimensións. Unha matriz cun só índice denomínase vector.
-
Arranxo de elementos en forma de matriz, no sentido matemático normal, pero non limitada a dúas dimensións (e a dous índices).
-
-
s
f
[XEOL]
Material de gran fino (arxila, limo) que actúa como cemento unindo os fragmentos máis grosos dun depósito.