propiedade

1. 1. s f

      Calidade esencial e característica de algo.

      Ex: A melisa ten propiedades medicinais. Estudan as propiedades físicas do granito.

   2. s f

      Calidade de propio, que convén exactamente a aquilo que se quere representar ou expresar.

      Ex: Debes falar con máis propiedade.

   3. propiedade coligativa [QUÍM]

      Propiedade dunha disolución que depende da natureza do disolvente e da concentración do soluto, máis que da natureza deste último. As propiedades coligativas son: o descenso relativo da presión de vapor, o descenso do punto de conxelación, o aumento do punto de ebulición e a presión osmótica.

2. [DER]
   1. s f

      Dereito de gozar e dispor dunha cousa, sen máis limitacións ca as que están establecidas nas leis. Poden ser obxecto de propiedade todas as cousas corporais, mobles ou inmobles, os bens e os dereitos patrimoniais. O dereito vixente en España prevé limitacións baseadas no interese privado, como as relacións de veciñanza.

   2. s f

      Cousa posuída, especialmente se é inmoble.

      Ex: A obra é propiedade de autor. Tiña unha propiedade en Vilafranca.

   3. núa propiedade

      Propiedade que ten unha persoa ou propietario nu sobre un ben sen ter deste o usufruto, outorgado a outra persoa denominada usufrutuario.

   4. propiedade horizontal

      Dominio, nunha comunidade de veciños, de cada un dos diferentes pisos ou locais por persoas distintas, e propiedade conxunta dos elementos comúns como o terreo, as escaleiras, os ascensores, ou a portaría.

   5. propiedade industrial

      Dereito que ten o inventor ou creador de procedementos, modelos ou debuxos industriais e o que adopta ou patenta nomes, marcas ou rótulos industriais ou comerciais, para explotalos de forma exclusiva.

   6. propiedade intelectual

      Conxunto de facultades que a lei lle concede ao autor dunha obra científica, artística ou literaria, en canto ao poder exclusivo de publicala, modificala, explotala economicamente e dispor dela de calquera maneira. Este dereito non se xeneralizou ata finais do s XIX e varía segundo a lexislación de cada estado.

3. s f [FILOS]

   Calidade que, na lóxica e ontoloxía tradicionais (aristotelismo, neoplatonismo e escolástica), non se pode identificar como simplemente esencial nin como simplemente accidental, pero que pode ser afirmada como propia de diversos suxeitos e predicada necesariamente deles.

Refráns

• Á casa de moitos donos nunca lle faltan pingueiras.
• A casa ten o que lle poñen.
• A castaña que está no camiño é do veciño.
• A mellor casa é a miña, anque sexa pequeniña.
• A terra allea queima.
• Ata que morre o arrieiro non se sabe de quen é a recua / de quen son as bestas.
• Ben está o paxariño no seu niño.
• Ben vai a vella na burra, cando é súa.
• Burro de moitos cómeno os lobos.
• Cada can lambe o seu.
• Cada un na súa casa sabe o que ten.
• Cada un pode facer da súa capa un saio.
• Casa, a que vivas; terras, as que labres; viñas, as que plantes.
• Casa, na que vivas; viña, da que bebas; rendas, as que poidas; terras, as que vexas.
• Casas, cantas mores; viñas, cantas por ti podes.
• Con diñeiro e facenda allea ninguén se deita con cea.
• Cousa de moitos cómena os lobos.
• Cousa de moitos lévana os diaños.
• Cunea de moitos, ben lambida e mal lavada.
• Eira ou cociña sempre a miña.
• Lareira, como sexa; pero o mellor é tela.
• Máis vale acea parada que muiñeiro amigo.
• Máis vale fume da miña cheminea que fume da allea.
• Máis vale teño un ichavo, que empréstame un carto.
• Máis vale ter que cobizar.
• Mellor é meu que teu.
• Na casa allea o que ben se está, ben se estea.
• Na miña terra o meu haber me honra, na terra de afora abóname a roupa.
• Ninguén turra do rabo do poldro coma o seu dono.
• O poldro, antes teu que de outro.
• O que é do común, é de todos e non é de ningún.
• O que está no camiño é do veciño.
• O que serve ao común non serve a ningún.
• O que traballa a súa terra nunca terá moita perda.
• Obra de un, obra de ningún.
• Ovella de moitos cómena os lobos.
• Pan alleo pouco engorda.
• Pan de panadeira e viño de taberna nin farta nin goberna.
• Para o bo varón as terras como as súas.
• Parceiría, coa muller; e, ás veces, inda hai que se ver.
• Quen pequena leira ten, a pasos a mide.
• Quen serve ao común, non serve a ningún.
• Quen ten terra, ten sol.
• Se queres saber o que valen os poldros, vende os teus e merca os doutros.
• Se queres telo, teno.
• Tanto vales, canto tes.
• Tanto vales, como tes; se non tes máis ca cen reás, non máis de cen valerás.
• Ten de teu e fai por ter, que tarde ou cedo ao teu has de volver.
• Torto ou dereito, a nosa casa ata o teito.
• Vaca de moitos, ben muxida e mal mantida.
• Val quen ten -din as campás de Toén.
• Vale máis fume da miña casiña que lume da veciña.
• Vale máis ser arrieiro dunha besta que criado dunha recua.
• Vale máis ter libros de conta, que conta de libros.