transporte

Actividade que proporciona os medios para transportar persoas ou mercadorías. Chámase transporte terrestre ou por terra o que se efectúa por vías de comunicación terrestres (vías férreas ou estradas) ou fluviais; transporte marítimo o que se efectúa por mar con calquera clase de embarcación; e transporte aéreo o que se efectúa por aire mediante avións, helicópteros ou outras aeronaves. O transporte forma parte da actividade económica xeral, xa que incrementa a utilidade de determinados bens ao trasladalos de lugares onde teñen pouca actividade ata outros onde teñen moita. É posiblemente no turismo onde o transporte, adquire un sentido por si mesmo. Como actividade económica foi concibida como un servizo, aínda que posteriormente comezou a ser considerado como unha das esferas da produción material, pois pode abaratar ou encarecer o custo dos produtos ou obxectos transportados. A revolución dos transportes experimentada desde a segunda metade do s XIX (co ferrocarril e o transporte marítimo), e no s XX (co transporte aéreo e por estrada), estivo sempre unida á revolución industrial e ao desenvolvemento económico derivado da apertura de novos mercados. O sector dos transportes representa arredor do 7% da renda nacional nos países industrializados, cunha tendencia crecente superior á da renda. A importancia do sector é moi superior no referente ao investimento bruto, xa que representa preto do 20% da formación bruta de capital fixo, a causa do enorme custo das infraestruturas que precisa. O tránsito nos tempos contemporáneos caracterízase, entre outros fenómenos, pola masificación e a aceleración dos transportes: de alimentos, produtos enerxéticos, materias primas e manufacturas, e tamén de persoas, animais e efectos postais, e todos eles dentro ou fóra dun mesmo estado. Paralelamente á velocidade increméntanse as distancias de destino, e paralelamente ao volume das mercadorías, a capacidade dos medios de transporte. O transporte terrestre realízase cada vez máis por estrada, o que esixe unha mellora constante das calzadas. Aínda que non existise o automóbil de turismo, o autocar e o camión desbancaban igualmente á barcaza fluvial e mesmo ao vagón de tren pola súa rapidez, flexibilidade de traxecto, fraccionalidade da carga e accesibilidade aos puntos de orixe e destino. O ferrocarril tivo un papel pioneiro no poboamento dos países novos e na industrialización dos xa poboados que continúa representando en áreas extensas de Asia e África, e nas áreas marxinais de Rusia e a CEI. En cambio, en Europa e América do Norte están a pecharse liñas non rendibles, sobre todo de pasaxeiros. A súa participación no tráfico global de mercadorías non é ben coñecida, pero sábese que é moi elevada en Rusia (80% do transporte interior) e os estados da Europa do Leste, elevada en América do Norte (EE UU, 40%), modesta en Europa Occidental e en Extremo Oriente (basicamente pola competencia da estrada) e mínima no Terceiro Mundo, onde a competencia máis importante é a das vías acuáticas e, nalgúns casos, ata a do oleoduto. A navegación por lagos, ríos e canais interiores é o transporte máis lento, descontinuo e intermitente. Isto faino, nos países desenvolvidos, pouco apto para o transporte comercial de pasaxeiros e de mercadorías lixeiras ou caras. Pero son tamén importantes as redes fluviais (ríos con afluentes e canais) compartidas por diferentes estados, como as do Rin, o Danubio e o Elba en Europa, o Mekong en Asia, o Congo e o Nilo en África, e o Amazonas e o Paraná en América do Sur. O transporte marítimo alcanzou unha capacidade de carga tan considerable e a súa especialización volveuse tan esmerada que resulta entre cinco e dez veces máis barato ca o transporte terrestre. A mariña mercante mundial, instrumento desta evolución, foi crecendo sen deixar de desmantelar as unidades anticuadas. Os portos de tránsito son os que reciben máis buques, porque a súa situación fainos escala obrigada, sobre todo cando son o acceso a un dos canais marítimos interoceánicos. O que atrae máis tránsito é o canal de Suez, seguido do canal de Panamá e do de Kiel. Os portos de mercadorías adoitan estar situados tan terra a dentro como sexa posible, onde a navegación marítima, facilitada pola marea alta, enlaza coa fluvial, como é o caso dalgúns dos portos máis comerciais do mundo como Rotterdam no Rin, Anveres no Escalda, Nova York no Hudson e New Orleans no Mississippi. Os grandes portos xaponeses, que non dispoñen de ríos navegables, sitúanse no fondo de baías abrigadas: Kobe, Osaka, Chiba e Yokohama. Pola contra, os portos de pasaxe, se non son insulares, sitúanse en estreitos ou enseadas no mar, para reducir a lentitude e as molestias do embarque para a pasaxe; así, os portos suecos de Helsinborg e Malmö están unidos cos daneses de Helsingor e Copenhaguen por dous ferrocarrís que atravesan o Sund en transbordadores. O transporte aéreo require menor infraestrutura, pero máis delicada, o que o fai o medio de transporte máis caro: non obstante, o feito de que sexa o máis rápido converteuno no transporte ideal para mercadorías lixeiras e caras, e sobre todo para o de pasaxeiros a longa distancia. As crises petroleiras e a competencia feroz das compañías estatais e privadas minguaron o crecemento da aviación regular en beneficio da aviación de negocios (aparatos particulares, taxis aéreos, voos chárter), que continúa proliferando no mundo occidental. O primeiro lugar en número de pasaxeiros corresponde a América do Norte (Nova York, Chicago, Atlanta, Los Angeles e Dallas). Segue Europa, onde destacan Reino Unido, Francia e España. Tamén son importantes Asia, onde destacan Xapón, Arabia Saudita e Rusia, e América Latina, onde destacan Brasil e México.

ehículo que se dedica a transportar persoas ou cousas.