uruguaio -guaia

Relativo ou pertencente a Uruguay ou aos seus habitantes.

Natural ou habitante de Uruguay.

Arte desenvolvida en Uruguay. Ademais dos restos precolombinos que se conservan, emparentados con culturas patagónicas, da época colonial son algúns edificios de trazado moi sobrio. Do s XVIII son construcións de corte militar (cidadela de Montevideo, fortaleza de Santa Teresa) e o neoclásico estivo representado pola obra do arquitecto español Tomás Toribio e o seu fillo. A arquitectura moderna iniciouse coa creación da escola universitaria de arquitectura (1915) e destacan C. Surracho, M. Gravotto e J. Vilamajó. En escultura cabe mencionar a B. Michelena (1888-1963), J. M. Ferrari (1874-1916) e G. Cabrera e entre os pintores J. M. Blanes, P. Figari (1861-1938), R. Barradas, J. Torres García, Neder Costa, J. Páez e J. Gamarra.

Cine producido en Uruguay. A introdución do cinema no país data de 1896. Durante o período mudo a actividade foi moi escasa e só destacan Almas en la costa (1923), de J. A. Borges, e El pequeño héroe de Arroyo de Oro (1929), de C. Alonso. A chegada do cine sonoro non aumentou a produción, o que contrastou coa inquietude suscitada a nivel de cineclubs cara a 1948, e que provocou a aparición dunha nova xeración de cineastas renovadora do cinema uruguaio: E. Hintz, F. Musitelli, O. Capozzoli ou U. Ulive. Na década de 1960 ninguén tiña interese en establecer un cinema nacional. A censura foi moi dura, mesmo en filmes foráneos. En 1982 estrouse Mataron a Venancio Flores, dirixido por Juan Carlos Rodríguez Castro e producido pola cinemateca uruguaia, o que pareceu estimular o cine autóctono.

Literatura en lingua castelá cultivada en Uruguay. Despois da independencia do país acadou gran magnitude. Influenciada sobre todo polo romanticismo inglés e francés, máis avanzado o s XIX procurouse o achegamento a unha expresión crioula cos románticos arxentinos exiliados. Na segunda xeración aparece o primeiro novelista importante, E. Acevedo Díaz, os poetas J. Alonso y Triéllez e J. Zorrilla de San Martín e as primeiras manifestacións modernistas. Entre 1895 e 1910 destaca o ensaísta J. Enrique Rodó, os poetas J. Herrera e Reissig, A. Vasseu e M. E. Vaz Ferreira, os narradores J. de Viana, C. Reles e H. Quiroga, o dramaturgo F. Sánchez e a obra poética de D. Agustini e J. de Ibarbourou. Representan unha nova busca de formas vangardistas A. Mario Ferreiro, F. Pereda, S. Ibáñez e C. Silva. Dentro das correntes superrealistas ou existencialistas cómpre mencionar a C. Denis Molina, L. Alberto Varela, I. Vitale e A. Berenguer. Entre os últimos autores consolidados cabe destacar M. Benedetti, J. C. Onetti, C. Peri Rossi e a E. Galeano.