vogal

Elemento fonolóxico básico na articulación da fala. Oponse a soante e a consoante, que dalgunha maneira son interrupcións vocálicas. Desde a máis antiga tradición, as vogais son consideradas sons puros con voz propia e capaces de formar sílaba por elas mesmas. Fonoloxicamente, este é o trazo que distingue as vogais doutros elementos necesaria ou potencialmente non silábicos. A enerxía das vogais máis abertas emprégase case toda nas vibracións sonoras, especialmente no caso das vogais máis abertas, como [a], [e] e [ɔ]. No extremo contrario desta escala están as oclusivas xordas [p], [t] e [k], cuxas enerxías se aplican completamente na articulación bucal. Non obstante, entre ambos os dous límites, as consoantes sonoras, as líquidas e as semiconsoantes e semivogais reparten aquela enerxía dunha maneira gradual entre o sector bucal e o larínxeo sen ningunha separación notable. P. Delattre afirmou que a característica acústica das consoantes está representada pola ausencia de formantes; e a presenza, en cambio, é privativa de vogais e soantes. Á vista dos resultados fornecidos pola espectrografía moderna e a síntese da linguaxe sobre a estrutura acústica dos sons e a súa definición diferencial, foron resoltos moitos problemas, como a distinción precisa entre as vogais dunha lingua ou, máis en xeral, a correlación entre os trazos articulatorios e os trazos acústicos da fala. Así, puido determinarse o valor dos tres primeiros formantes vocálicos para a identificación fonemática e as marxes relativas de oscilación frecuencial que cada formante vocálico experimenta na realidade. O sistema vocálico do galego é de sete vogais, opostas entre si pola localización e polo grao de abertura. En canto ao primeiro, as vogais poden ser de tres tipos: anteriores ou palatais (/i/, /e/, /ε/), central (/a/) e posteriores ou velares (/u/, /o/, /ɔ/), e polo grao de abertura poden ser vogais abertas (/a/), medias abertas (/e/, /ɔ/), medias pechadas (/e/, /o/) e pechadas (/i/, /u/). Este sistema vocálico funciona plenamente na posición tónica (‘bala/’bεla/ ’bela/’bila/’bɔla/’bola/’bula), igual ca en posición pretónica (a’taɾ/εmi’tiɾ/es’taɾ/ i’ʎaɾ/ɔ’ɾaɾ/o’paɾ/u’saɾ); en posición postónica non final só se detectan cinco vogais, pois desaparecen as da serie media aberta; e en posición átona final só aparecen tres vogais (/a/, /e/, /o/) nas palabras patrimoniais, mentres /i/ e mais o /u/ só se documentan en cultismos e en estranxeirismos (virus, mapamundi, zombi).

Letra que representa unha vogal.

ogal que pertence á raíz ou lexema e que en xeral é a última da raíz. Por exemplo, a- en and- ou -e- en complet-a-r.

ogal que aparece entre un lexema ou raíz e un morfema derivativo ou desinencia. A vogal temática (VT) é un morfema que clasifica os verbos en tres clases mórficas ou conxugacións: a CI na que se inclúen os verbos con

Membro dunha xunta ou dunha convención que ten voz.

Individuo membro dunha xunta, unha convención ou unha asemblea que non ten ningún cargo especialmente cualificado.