atmosfera

Capa gasosa que envolve algúns corpos celestes. Nos corpos celestes gasosos a atmosfera está constituída polo conxunto de estratos máis exteriores e menos densos. A composición e o grosor de cada atmosfera varía dun planeta ou estrela a outro.

Capa gasosa que envolve a Terra.

Conxunto de capas exteriores da estrela, directamente accesibles á observación. Os límites da atmosfera estelar non están ben definidos, nin cara ao centro da estrela, nin cara a fóra; dunha banda, as capas máis exteriores (chamadas cromosféricas) non contribúen moito á formación do espectro; doutra banda, tampouco se consideran incluídas as capas máis profundas. O estudo teórico das atmosferas estelares é básico para explicar a información espectroscópica que chega ao observador terrestre. Nunha primeira investigación considerouse a atmosfera estelar un gas non uniforme. En 1906, Schwarzschild introduciu a hipótese do equilibrio da radiación e mostrou como obter a distribución das temperaturas. Coa lei da radiación de Planck-Kirchhoff chegouse á teoría do equilibrio termodinámico local (ETL), segundo a que o gas está, en cada punto, moi cerca do equilibrio termodinámico. O modelo Schuster-Schwarzschild (SS) suxeriu a existencia dunha fotosfera responsable do fondo continuo do espectro. En 1929, Eddington mostrou a posibilidade dunha alternativa á hipótese SS. O modelo Milne-Eddington (ME) corresponde a unha relación entre a absorción continua e a absorción á liña, independentemente da profundidade.

Conxunto das capas gasosas externas. A súa profundidade óptica pode ser grande (como é o caso de Xúpiter), pequena (como é o caso de Marte e da Terra), ou simplemente non existir (como é o caso de Mercurio, da Lúa ou dos principais satélites). A atmosfera planetaria contribúe decisivamente ao albedo do planeta.

Capa gasosa de forma sensiblemente esferoidal que envolve a Terra. A mestura de gases pola que está formada recibe o nome de aire. Para facer a análise da atmosfera cómpre considerar a estrutura, a orixe, a composición e a participación no balance enerxético do planeta. Resulta útil considerar unha división en cinco rexións de diferente comportamento térmico. A capa inmediata á superficie terrestre é a troposfera; excepto os dous primeiros quilómetros, constátase xeralmente un descenso de 6,5°C por quilómetro ascendido. O descenso de temperatura párase na tropopausa, onde é duns -53°C. A altura da tropopausa varía segundo a latitude, a estación e o tempo, pero, xeralmente, é duns 8-10 km nos polos no inverno e duns 16-18 km no ecuador e trópicos. Nela teñen lugar case todos os fenómenos meteorolóxicos e climáticos, como tamén o ciclo hidrolóxico e o balance O 2 -CO 2 dos seres vivos. Por riba da tropopausa está a estratosfera, zona máis estable, sen practicamente movementos verticais, na que a temperatura medra coa altura, primeiro lentamente, pero máis rapidamente despois, a consecuencia da absorción da calor na ozonosfera. O límite superior, a estratopausa, está a uns 50 km de altura e a temperatura é de 0°C. Por riba atópase a mesosfera, na que a temperatura volve decrecer coa altura ata os 80-90 km (mesopausa), en que se consegue a mínima temperatura da atmosfera, uns -90°C. A capa seguinte é a termosfera, cun límite superior indefinido. Por riba dos 200 km a temperatura crece ata valores máximos que dependen da actividade solar. A exosfera esténdese por riba dos 550 km; nesta zona as moléculas teñen suficiente enerxía cinética para escapar da gravidade terrestre. O límite superior da atmosfera é indefinido, a pesar de que pode considerarse que está situado a uns 5.000 km de altura. Por outra banda, por riba dos 800 km de altura o efecto do campo magnético terrestre é case predominante (magnetosfera). A ionosfera esténdese dende os 60 aos 600 km e contén fortes concentracións de ións orixinados polas radiacións ultravioletas. Dende o punto de vista da composición, a atmosfera divídese na homosfera (ata os 80-100 km de altura), de composición practicamente uniforme, e a heterosfera, de densidade moi baixa (a súa masa é unha millonésima da total atmosférica) e con catro capas caracterizadas polo predominio de N 2 , O, He e N, respectivamente. A composición da atmosfera non varía case coa altura, excepto as cantidades de vapor de auga, dióxido de carbono e ozono. O vapor de auga está practicamente ausente por riba dos 8-18 km; situado na troposfera, é a orixe da formación das nubes e das precipitacións. A cantidade de dióxido de carbono varía a causa da respiración animal, a actividade volcánica e o aumento antrópico. Un aumento da cantidade de CO 2 na atmosfera pode representar un cambio considerable da temperatura global do planeta (efecto invernadoiro). O ozono prodúcese a uns 30-60 km de altura; a causa da circulación atmosférica, o ozono acumúlase nunha capa situada a uns 25 km de altura. A existencia desta ozonosfera é dunha importancia crucial, xa que a molécula de ozono absorbe a radiación ultravioleta solar comprendida entre os 0,2 e 0,3 μm de lonxitude de onda, letal para as formas terrestres da vida. A existencia da atmosfera permite o equilibrio entre a radiación solar recibida e a radiación terrestre emitida, e asegura a estabilidade térmica do planeta. Os movementos, tanto verticais como horizontais, constitúen a circulación xeral atmosférica. A enerxía solar incidente na atmosfera exterior é absorbida, reflectida ou transmitida polas nubes e a atmosfera clara. A enerxía térmica emitida pola Terra (en infravermello) máis o albedo global igualan a enerxía recibida do Sol; deste xeito hai equilibrio. A presión e a densidade da atmosfera decrecen exponencialmente coa altura. A presión atmosférica foi medida por primeira vez por Torricelli en 1643. Adóptase, por convención, como presión atmosférica media sobre o nivel do mar a de 760 mm de altura barométrica. A humidade atmosférica, outro dato de interese meteorolóxico, decrece moi rapidamente coa altura.

Aire que hai ao noso redor ou porción de aire contido nun local.

Estado xeral das condicións e circunstancias dalgún sitio, principalmente reunións de persoas, que repercuten sobre as cousas e especialmente sobre outras persoas.

Proporción de osíxeno do aire dun recipiente que minguou sensiblemente, e que estivo enrarecido, por exemplo, con dióxido de carbono, por efecto da respiración animal, dalgunha combustión ou de calquera outra emanación.

Unidade de presión, denominada tamén atmosfera normal ou física, igual a 101.325 N/m 2 . Equivale á presión exercida por unha columna de 760 mm convencionais de mercurio; 1 atm = 760 mmHg (un mmHg é a presión exercida por unha columna de mercurio dun mm de alto, de densidade 13,5951 g/cm 3 , nun lugar onde a aceleración da gravidade é de 9,80665 m/s 2 = 14,6960 psi).

Expresión para indicar que as presións mídense en atmosferas a partir do cero de presións.

Atmosfera estándar definida pola ICAO, equivalente a 1.013,25 milibares (ou ben 1,033 kp/cm 2 ) ao nivel do mar, a unha temperatura de 15°C, cun gradiente de -6,5°C/km dende o nivel do mar ata unha altura de 11 km. Por riba desta atmosfera considérase que a temperatura é constante e igual a -56,50°C.

Expresión para indicar que as presións están medidas en atmosferas, e que se considera a presión atmosférica do momento como cero de presión.

Unidade de presión igual a un quilopondio por centímetro cadrado: 1 at = 1 kp/cm 2 . Equivale a 0,967841 atm.

Medio gasoso, de características físico-químicas controladas, que enche o recinto pechado onde se realizan determinados procesos produtivos, para evitar reaccións de oxidación de metais fundidos, para modificar a coloración do vidro fundido, para favorecer certas reaccións químicas superficiais nos fornos de tratamento térmico, etc.

Procesos que se realizan neste medio.

Dise dos aparellos que conteñen este medio.