"Bellón" (Contén)

1. 1. Insecto himenóptero do xénero Bombus, semellante á abella pero máis grande (pode acadar os 3 cm), de voo ruidoso, co corpo robusto e moi peludo, de cores escuras ou claras e raiadas. Moi frecuente en todos os países temperados, vive en sociedades anuais non moi numerosas (50-200 individuos), en niños no chan construídos con brións, herbas e follas.

   2. abellón cuco /

      Abellón do xénero Psithyrus, parasito doutros abellóns aos que se semella; penetra nos seus niños, mata a raíña e deposita os propios ovos no lugar dos orixinais.

   3. abellón tinto /

      Abellón do xénero Xylocopa de corpo e ás de cor violácea intensa.

2. Nome para designar o macho da abella doméstica.

3. 1. As bruxas en Galicia fan uso da capacidade de transmutación que, entre outras cousas, as caracteriza para se transformar en abellón e poder danar os animais caseiros. Esta crenza fornece ditos como “quen mata un abellón ten cen anos de perdón”.

   2. danza do abellón

      Ritual funerario, segundo semella só das Rías Baixas e hoxe en día desaparecido, que consistía en bailar ao redor do leito dun defunto durante o velatorio, tralo xantar ofrecido polos parentes. Os danzantes, collidos das mans, daban tres voltas ao redor do morto mentres imitaban o zunido do abellón; se algún deles interrompía calquera destas accións, sería o primeiro dos presentes en morrer. Este ritual semella estar representado plasticamente nas ‘danzas da morte’ dos tímpanos das igrexas románicas, onde se ve un esqueleto tocando un instrumento e dúas ou máis persoas en actitude de baile.

PERSOEIRO

Realizadora cinematográfica francesa. Os seus primeiros traballos desenvolvéronse no campo da curtametraxe. Defensora das teses feministas, amosa os problemas da muller do noso tempo cun realismo abraiante. Dirixiu, entre outras películas, Quelque part, quelqu’un (Calquera parte, calquera persoa, 1972), L’amour violé (O amor violado, 1977), Les enfants du désordre (Os rapaces da desorde, 1989) e L’affût (O posto, 1992).

PERSOEIRO

Aviador francés. Xuntamente con Dieudonné Costes fixo a primeira conexión aérea París-Nova York, os días 1 e 2 de setembro de 1930.

GALICIA

Médico e profesor. Doutorouse en Filosofía e Medicina (1846) pola Universidade de Santiago de Compostela e foi nomeado rexente de socioloxía e lóxica da facultade de Letras compostelá. Exerceu en Ourense e foi profesor de filosofía no Seminario desa cidade. Foi redactor de La Aurora del Miño e de El Eco de Galicia e, en 1860, colaborador de El Correo de Lugo.

GALICIA

Político e xurista. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, durante a Restauración afiliouse ao Partido Conservador, do que foi líder en Viveiro. Foi deputado polo distrito de Viveiro durante catro lexislaturas (1884-1901). Recibiu a Gran Cruz de Isabel la Catolica.

GALICIA

Compositor, director de orquestra e arquitecto. Acadou o título de arquitectura en 1911 na Escuela Superior de Arquitectura de Madrid. Foi arquitecto provincial (1914-1956) e as súas primeiras obras (edificio do Cantón Grande 14) trataron de realizar unha síntese das posicións academicistas. Na Casa Cortés (1918-1919) fusionou a estética ecléctica e académica, baseada no Renacemento e no Barroco, cos elementos tradicionais como a galería e os miradoiros. Desde 1927 apréciase un interese polos elementos do barroco compostelán en obras como o Colexio de Notarios (1927). En 1930 realizou a sede da Caixa de Aforros coruñesa, onde mesturou os elementos barrocos galegos con outros de filiación europea. A partir de 1931 diminuíu a ornamentación e aproximouse ao funcionalismo e ao racionalismo. Destaca o edificio Las Cigarreras, Centro Social da Unión Tabacalera (1932). Realizou as urbanizacións da Cidade Xardín. Desde 1940 diminuíu a súa produción arquitectónica para dedicarse á música. Estudou...