"Gaeta" (Contén)

PERSOEIRO

Matemática italiana. Sobresaíu pola súa precocidade. Publicou moitas obras, das que a máis importante é Istituzioni Analitiche ad uso della gioventù italiana (1748), na que trata a chamada cúbica de Agnesi.

PERSOEIRO

Frade dominicano. Aínda que bautizado como Tommaso de Vio, foi coñecido como Caetanus ou Gaetanus, un dos teólogos de máis sona da escola tomista. Exerceu como profesor de filosofía e teoloxía en Roma, e como cardeal e legado papal en Alemaña; de feito, foi o que examinou a Martiño Lutero en Augsburgo en 1518. Entre as súas obras máis importantes destacan a edición da Summa Theologica de Tomé de Aquino e os escritos de Aristóteles. Tamén colaborou na bula Exsurge Domine (1529) que condenaba a Lutero.

PERSOEIRO

Frade dominicano. Aínda que bautizado como Tommaso de Vio, foi coñecido como Caetanus ou Gaetanus, un dos teólogos de máis sona da escola tomista. Exerceu como profesor de filosofía e teoloxía en Roma, e como cardeal e legado papal en Alemaña; de feito, foi o que examinou a Martiño Lutero en Augsburgo en 1518. Entre as súas obras máis importantes destacan a edición da Summa Theologica de Tomé de Aquino e os escritos de Aristóteles. Tamén colaborou na bula Exsurge Domine (1529) que condenaba a Lutero.

PERSOEIRO

Arquitecto. Traballou fundamentalmente no N de Europa. Realizou a igrexa católica da Hofkirche en Dresde (1738) e os proxectos dunha das fachadas do palacio real de Varsovia (1740). En 1746 foi nomeado membro da Accademia de San Luca. Publicou un libro de gravados titulado Ornamenti diversi di porte e finestre (Diversos adornos de portas e ventás, 1743-1744) e publicou os folletos Plans, profils et façade de la nouvelle Eglise catholique à Dresde (Planos, seccións e fachada da nova igrexa católica de Dresde, 1740) e Sentimento sopra la pretesa riparazione nella cupola di San Pietro (Sentimento sobre a pretendida reparación da cúpula de San Pedro, 1742).

PERSOEIRO

Compositor italiano. Discípulo de J. Simon Mayr en Bergamo, posteriormente trasladouse a Nápoles onde compuxo óperas, exerceu a docencia e dedicouse á dirección para logo marchar a París e á corte austríaca. A estrea de Anna Bolena (1830) supuxo o seu lanzamento internacional. Nas súas óperas mesturou o dramático e o cómico, e cultivou nalgunha delas un estilo próximo á ópera bufa rossiniana, como en L’elisir d’amore (O elixir de amor,1832) e Don Pasquale (1843), e outro tipicamente romántico, con temas históricos e novelescos, onde empregou técnicas do bel canto, como Lucrezia Borgia (1833), Maria Stuarda (1835) e Lucia di Lammermoor (1835). En París acadou grande éxito con La Favorite (A favorita, 1840) e La fille du régiment (A filla do rexemento, 1840), e despois en Viena con Linda di Chamonix (1842), onde foi mestre da capela imperial. Ademais, compuxo pezas de cámara, cancións, cantatas e música...

CIDADES

Cidade da provincia de Latina, no Lacio, Italia, situada no golfo de Gaeta, ao pé do Orlando, promontorio que separa este golfo do de Terracina (21. 135 h [2001]). Antigo porto romano, independizouse no s IX do Imperio Bizantino e converteuse en bispado. Integrada en 1140 no Reino de Sicilia, foi asediada por Afonso V de Aragón en 1435 e ocupada polos franceses en 1495. Trala Batalla de Garigliano (1503) pasou ao poder da monarquía hispánica ata 1707. En 1860 converteuse en capital do reino das Dúas Sicilias, ata que un ano máis tarde foi ocupada polas tropas de G. Garibaldi. Do seu patrimonio cultural destacan, entre outros, o mausoleo romano de Munacio Planco, o castelo medieval e as igrexas de Santa Lucia (VII), San Giovanni a Mare (s X) e a Annunziata (s XIV).

GOLFOS

Entrante do Mar Tirreno, na costa sudoccidental de Italia, limitado polo Cabo Circeo, ao N, e a illa de Ischia, ao S.

PERSOEIRO

Pintor italiano. Formado en Ferrara, Florencia e Milán, iniciouse nun estilo romántico e recibiu a influencia do divisionismo, sobre o que publicou escritos teóricos, e o simbolismo (Maternità, 1891). Centrouse nun simbolismo ampuloso e alegórico ou místico e en 1907 organizou a Sala dei Sogno da Bienal de Venecia. Ilustrou contos de E. A. Poe e I promessi sposi de A. Manzoni.

PERSOEIRO

Violinista e compositor italiano. Estudou con T. Gelosio e percorreu Europa como concertista. Estreou óperas en Londres e Turín, como Achille in Sciro (1785) e música de cámara. Foi mestre do gran violinista Giovanni B. Viotti.