codia

codia

(

  1. s f
    1. Parte externa dura que cobre unha cousa de materia máis branda. Na tradición oral recóllense os seguintes refráns: “A codia dura o dente aguza. Val máis codia dura que pedra mol”.

      Ex: Sempre lle quito a codia ó queixo antes de comelo.

      Sinónimos: tona.
    2. Anaco de pan reseso e duro.

      Ex: Para comer non tiña máis que unha codia.

      Sinónimos: carocho, carolo, codecha, codela, codelo. Confrontacións: corrosco.
  2. s f [BOT]

    Parte externa da raíz, do talo e das pólas das plantas leñosas, que coincide cos tecidos situados por fóra do cámbium.

  3. [ANAT]
    1. s f

      Capa externa de tecido que recobre determinados órganos.

      Sinónimos: córtex.
    2. codia cerebral

      Capa externa do cerebro, de 20 a 23 mm de grosor, formada polos corpos celulares das neuronas (substancia gris). Nela intégranse as funcións sensitivas, motoras e de conciencia.

    3. codia suprarrenal

      Parte externa da glándula suprarrenal, de orixe mesodérmica, na que se distinguen tres capas: a glomerular, a fascicular e a reticular, nas que se sintetizan mineralcorticoides, glicocorticoides e andróxenos, respectivamente.

  4. [XEOL]
    1. s f

      Superficie orixinada pola cimentación dos solos das zonas áridas ou semiáridas, formada principalmente por carbonato e sulfato de calcio. Esta capa calcaria, a miúdo concrecionada, é típica das rexións de clima cálido ou seco. Soe soportar vexetación esteparia ou arbustiva clara.

      Sinónimos: tona.
    2. codia terrestre

      Conxunto de capas exteriores da Terra. Na súa estrutura diferénciase unha capa superficial ríxida e relativamente lixeira, composta por rochas cristalinas recubertas por capas sedimentarias e que recibe o nome de SIAL, debido a que os compoñentes predominantes son a sílece e a alumina. Unha segunda capa, situada a máis profundidade e coñecida como capa basáltica ou sima, onde os materiais predominantes son a sílice e o magnesio. A codia terrestre está separada do manto pola discontinuidade de Mohorovicic.