coiro

1. s m

   Pel que recobre a carne dos animais. Na tradición popular recóllense os seguintes ditos: “Do coiro alleo, boas peallas se fan. Do coiro, che han de saír as correas, inda que ti o non creas”.

   Ex: O coiro do porco estaba mal chamuscado e tiña pelos.

   Sinónimos: coira, pelella, pelello, pelica, pelico.
2. 1. s m

      Pel curtida e preparada para diversos usos industriais.

      Ex: O coiro desa chaqueta é de boa calidade.

      Sinónimos: pelella, pelello, pelica, pelico.
   2. coiro antigo

      Coiro cun acabado bicolor que recorda as peles envellecidas polo uso.

   3. coiro artificial

      Materia obtida ao aglomerar dentro dunha substancia plástica fibras moídas de pel.

   4. coiro cru

      Coiro sen curtir que soamente tivo o proceso de limpeza.

   5. coiro de tripa

      Coiro antes de curtir, despois ou nas últimas fases do proceso.

   6. coiro en bruto

      Coiro despois de espelicado o animal, antes do comezo da fabricación.

   7. coiro engraxado

      Coiro curtido, impregnado de substancias graxas, antigamente empregado para a cuberta dos zapatos e para usos industriais.

   8. coiro en pel

      Coiro en bruto.

   9. coiro estándar

      Coiro fabricado segundo unhas normas da comisión internacional de solidez dependente da Unión Internacional de Asociacións de Químicos de Adobería, e que se emprega como soporte fixo para a determinación da solidez e outras medidas de tipo científico.

   10. coiro fresco

       Coiro despois de espelicado o animal, sen proceso de conservación.

   11. coiro industrial

       Coiro destinado a pezas para a maquinaria, principalmente correas.

   12. coiro moldeado

       Coiro cru ao que se lle deu a forma adecuada para empregalo en máquinas téxtiles ou para outras aplicacións.

   13. coiro natural

       Coiro que ten a cor que lle dá o curtido con taninos vexetais.

   14. coiro seco

       Coiro conservado por un proceso de evaporación da auga que contén, despois de espelicado o animal.

   15. coiro sintético

       Materiais plásticos, substitutos do coiro e da pel natural, que imitan as súas propiedades.

3. s m

   Persoa que ten malos habitos.

4. s m

   Muller que exerce a prostitución.

   Ex: Ten unha muller que é un coiro.

   Sinónimos: coira, coiruda.
5. s m

   1. Fragmento de coiro que os oleiros empregan para alisar as pezas de barro antes de cocelas.

   2. Fragmento de coiro ou de pano brando que os cordeiros teñen na man mentres debandan o cordel para que sexa máis suave e fino.

6. interx

   Expresion que se emprega para mostrar asombro ou rabia.

7. coiro cabeludo [ANAT]

   Pel do cranio onde vai inserido o cabelo.

8. coiro cortado [ARTE]

   Motivo decorativo formado por bandas enlazadas que forman debuxos semellantes ás tiras de coiro cortadas e tradeadas. Comezou a empregarse na escola de Fontainebleau no s XVI e estendeuse por Flandres e Inglaterra. Emprégase como decoración da arquitectura manierista.

Refráns

• Para adondar os coiros: os fornos e os lavadoiros.