contracción
(< latcontractĭōne)
-
-
s
f
Acción e efecto de contraer ou contraerse.
Ex: Ó perder a humidade a porta de madeira sufriu unha pequena contracción.
-
s
f
[FÍS]
Diminución das dimensións transversais dun corpo sometido a un esforzo de deformación por tracción.
-
s
f
[ECON]
Fase de flutuación económica caracterizada pola redución ou diminución dos prezos, lucros, produción, emprego, consumo e investimentos.
-
contracción cardíaca
[FISIOL]
Movemento das fibras musculares do corpo que fan que se contraia e que impulse o sangue cara ás diferentes portas do corazón. O impulso sanguíneo no tubo cardíaco embrionario efectúase a partir dos movementos peristálticos que se propagan regularmente a partir do seo venoso. Mentres progresa o desenvolvemento, diferéncianse os aneis musculares seo-atrial, atrio-ventricular e ventrículo-bulbar, dos que saen unha parte das fibras miocárdicas. Nos peixes, anfibios e réptiles non hai un sistema especializado condutor da contracción cardíaca. Só nos mamíferos hai unha separación real entre os músculos contractores e as fibras neuromusculares condutoras que constitúen o tecido nodal.
-
contracción muscular
[FISIOL]
Propiedade que teñen as fibras musculares de diminuír a lonxitude nunha das súas dimensións e aumentala nas outras. Pódense contraer mediante excitacións mecánicas, térmicas, químicas e eléctricas, pero, en condicións fisiolóxicas normais, o músculo excítase exclusivamente mediante o impulso nervioso. Existe unha contracción isométrica, cando o músculo debe vencer unha resistencia tan grande que non lle permite acurtarse, e unha contracción isotónica, cando o músculo pode acurtarse e realizar un traballo. O músculo estriado en repouso recibe normalmente estímulos nerviosos que o manteñen nun certo grao de contracción ou ton muscular. Gracias ao ATP, que actúa sobre a actomiosina das fibras musculares, e ao glicóxeno muscular, a enerxía química transfórmase en enerxía mecánica. A contracción muscular realízase tanto en condicións aeróbicas como anaeróbicas; neste último caso, o glicóxeno desdóbrase e fórmanse ácido pirúvico e ácido láctico.
-
contracción uterina
[FISIOL]
Contracción das fibras musculares do útero. Aparecen no transcurso da xestación, do parto e do puerperio. Mentres dura o embarazo son febles e indoloras. As que aparecen durante o parto teñen como obxectivo impulsar o feto e son involuntarias, intermitentes, rítmicas, totais, dolorosas e progresivas na súa duración e intensidade. Durante a contracción, o útero endurécese e o seu corpo vólvese cilíndrico. Logo da expulsión do feto aparecen contraccións que orixinan o desprendemento da placenta e a formación do globo uterino. Nos primeiros días do puerperio tamén se producen contraccións dolorosas e intermitentes do útero. A intensidade da contracción uterina caracterízase sempre por unha fase ascendente, unha culminación e unha fase descendente.
-
s
f
-
f
[LING]
-
pron
Redución dun elemento lingüístico, a miúdo en combinación con outro elemento. Por exemplo, o ditongo latino [oe] deu lugar á vogal galega [e] (lat POENA > pena). En galego pódense citar, entre outras, as contraccións ó (a prep + o art) e co (con prep + o art); en catalán, l’home (le art + home subst); en castelán, del (de prep + el art); en inglés, I’m (I
-
Palabra que resulta desta redución.
Ex: A palabra “do” é unha contracción da preposición “de” mais o artigo determinado “o”.
-
pron
-
s
f
[PALEOG]
Sistema de abreviación que consiste en suprimir unha ou máis letras mediais nunha palabra.
-
contracción da vea fluída
[FÍS]
Diminución da sección dun chorro de fluído que sae por un orificio pequeno, a causa das compoñentes transversais da velocidade das partículas do fluído no momento de pasar polo orificio. O coeficiente de contracción defínese por σ=S/S’, onde S é a sección do chorro e S’ a sección do orificio.
-
contracción relativista
[FÍS]
Fenómeno polo que, canto maior sexa a velocidade v dun sistema móbil S’ respecto a un sistema de referencia inercial S, máis pequeno se ve o segmento no sistema móbil.
-
teoría da contracción
[XEOL]
Teoría oroxénica, formulada por Élie de Beaumont en 1829, segundo a que a Terra se arrefría aos poucos e dá lugar a unha diminución no volume do núcleo, ao mesmo tempo que a codia, ríxida, contrae formando engurras. As modernas teorías xeolóxicas reduciron esta teoría a unha anécdota histórica.